Woensdag 10 augustus: de Freulepartij in Wommels

Afb. 1. Het borsbeeld van freule Clara in Wommels, foto met dank aan http://publieke-kunst.keunstwurk.nl/node/1783.
Afb. 1. Het borstbeeld van freule Clara in Wommels, foto met dank aan http://publieke-kunst.keunstwurk.nl/node/1783.

In Wommels wordt morgen de Freuleparij gespeeld, de jaarlijkse kaatswedstrijd voor jongens vanaf 14 jaar. Deze wedstrijd, met als hoofdprijs een gouden horloge, werd in 1903 ingesteld door Clara Jacoba barones de Vos van Steenwijk (1869-1960).

Freule Clara werd geboren in Zwolle als dochter van mr. Jan Willem Jacobus baron de Vos van Steenwijk en diens tweede echtgenote jonkvrouwe Anna Agatha Albertina van Eysinga. Zij groeide op in Zwolle met twee zusjes uit het eerste huwelijk van haar vader op het huis Frisia State, dat door haar vader gebouwd was, omdat haar moeder het oude familiehuis de Havixhorst in Drenthe te stil en afgelegen vond.

Afb. 2. Frisia State in Zwolle, foto part. coll.
Afb. 2. Ansichtkaart Frisia State in Zwolle, foto part. coll.

Toen zij acht jaar was, overleed haar moeder en haar vader hertrouwde twee jaar later. Enkele jaren later volgde er gezinsuitbreiding, toen er uit dit huwelijk een broertje werd geboren. Inmiddels was het gezin naar ’s-Gravenhage verhuisd, maar de zomers werden steeds op Frisia State doorgebracht. Haar vader, die eerst rechter was, werd in de jaren 1878-1888 lid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, waar hij zich sterk inzette voor de belangen van het platteland. Tweemaal werd hem het ministerschap van Justitie aangeboden, maar hij bleef liever Tweedekamerlid.

Na het overlijden van haar vader in 1897 woonde zij enkele jaren in Wommels, waar zij in 1903 de kaatswedstrijd voor jongens instelde en vertrok in 1905 naar Engeland. Hier vandaan verhuisde zij naar Canada, waar zij in 1960 in Vancouver overleed op negentigjarige leeftijd. Volgens het familieboek deed zij veel voor de bescherming van dieren en eiste zij o.a. meer humane methodes van vangen.

Morgen worden volgens traditie eerst bloemen gelegd bij het borstbeeld van de freule, waarna de volgens velen mooiste kaatsklassieker van Friesland kan beginnen.

Geboren: Oosterop

Afb. Het grafelijk wapen Schimmelpenninck.
Afb. Het grafelijk wapen Schimmelpenninck.

Bernard Gerrit Oosterop, geboren ’s-Gravenhage 29 juli 2016, zoon van Aalderik Oosterop en Elisabeth Marie Oosterop née gravin Schimmelpenninck.

Zomertip: kasteel Heeswijk

Afb. 1. Kasteel Heeswijk in de zomerzon.
Afb. 1. Kasteel Heeswijk in de zomerzon.

Kasteel Heeswijk in Heeswijk Dinther vertelt in zijn verschijning het verhaal van de baronnen Van den Bogaerde van Terbrugge. De buitenkant laat zien dat er in de 19e eeuw flink bijgebouwd werd om het kasteel nóg indrukwekkender te maken. Hieraan dankt het kasteel zijn unieke IJzertoren, de neogotische galerij en de wapenzaal.

Afb. 2. De grote zaal met voorouderportretten van de Van den Bogaerdes van Terbrugge.
Afb. 2. De grote zaal met voorouderportretten van de Van den Bogaerdes van Terbrugge.

Het interieur laat de smaak, verzamelwoede en adellijke representatie van de eigenaren zien. Zo is er een grote zaal met een Ahnengalerie van de Van den Bogaerdes, een unieke Chinese eetkamer, mooie tegeltableaux in een trappenhuis en in een kleine torenkamer vind je een opmerkelijk plafond dat bestaat uit Chinees porseleinen bordjes. Overal in het kasteel vind je bijzondere voorwerpen met bijbehorende verhalen en de laatste kasteelheer, ir. Guillaume Charles Othon Alexandre Manuel Henri Joseph Marie Ghislain baron van den Bogaerde van Terbrugge (1882-1974), liet niet na om zijn bezoekers te imponeren met de afstammingsbewijzen van zijn vele roemrijke voorouders – ook al deden die de waarheid soms nog weleens geweld aan.

Je kunt het kasteel bezichtigen met behulp van een informatieve en leuke audiotour, maar overal staan ook gastvrije en enthousiaste vrijwilligers klaar, die veel anekdotes over het kasteel en zijn kleurrijke bewoners weten te vertellen. Op het voorplein zit een brasserie en restaurant en daarnaast nodigen de tuin, die door Copijn werd ingericht, en het landgoed uit voor nog meer aangenaam verpozen. Wie nog niet op Heeswijk is geweest, die heeft echt wat gemist!

Link naar meer informatie: www.kasteelheeswijk.nl. Voor meer foto’s: kijk in het onderstaande foto-album.

Huwelijksreportage Giscard d’Estaing in Point de Vue

Afb. De cover van het Franse magazine Point de Vue, foto met dank aan www.pointdevue.fr.
Afb. De cover van het Franse magazine Point de Vue, foto met dank aan www.pointdevue.fr.

AiN berichtte al eerder deze week over het huwelijk op 23 juli in Frankrijk van Frédéric Henri Valéry Willem Giscard d’Estaing met Eléonore Pineau (zie: www.adelinnederland.nl/societyhuwelijk-frankrijk-nederlands-adellijk-tintje/). De bruidegom is een kleinzoon van de Franse oud-president Valéry Giscard d’Estaing en heeft een Nederlandse jonkvrouwe Sickinghe tot moeder.

Het Franse magazine Point de Vue heeft het huwelijk niet alleen op de cover, maar doet ook uitgebreid verslag in woord en beeld. Op de foto’s zijn o.a. de Nederlandse ooms en tante van Frédéric te zien: jonkheer Duco Sickinghe, jonkheer Rembt Sickinghe en Marguerite Terwindt née jonkvrouwe Sickinghe.

Onder de prominente gasten bevond zich ook de Belgische prins Amedeo, op wiens huwelijk in 2014 Frédéric Giscard d’Estaing één van de getuigen was en die nu op zijn beurt getuige was voor Frédéric.

Point de Vue ligt nu in de winkel en kost 3,60 euro.

Olympische Spelen 2016 en de Holland Acht met Boudewijn Röell

Vandaag worden in Rio de Janeiro (NPO1 00.25 uur) de Olympische Spelen geopend. Eén van de 242 deelnemers is jonkheer Boudewijn Röell (1989). Boudewijn Röell sportte in zijn jeugd veel, maar met roeien begon hij pas toen hij geneeskunde in Leiden ging studeren en hiermee in de introductieweek kennismaakte. Een half jaar later meldde hij zich aan bij Asopos de Vliet voor de lente-introductie, waar hij in een fanatieke roeigroep terecht kwam. Hierin viel hij op door zijn grote kracht, maar de techniek maakte hij zich pas later eigen. Roeien biedt voor hem een steeds terugkerende uitdaging door het harde trainen dat nodig is, maar ook door de techniek die er bij komt kijken.

Eind vorig jaar won de Holland Acht brons bij het WK roeien in Frankrijk, waarmee het Olympisch startbewijs werd gehaald, en onlangs bij de wereldbekerwedstrijden in Luzern behaalde de Holland Acht een sensationele zege door in de finale vanaf het begin de leiding te nemen en als eerste te eindigen; hopelijk de opmaat naar goud tijdens de finale op de Olympische Spelen voor Dirk Uittenboogaard, Boaz Meylink, Kaj Hendriks, Boudewijn Roell, Olivier Siegelaar, Tone Wieten, Mechiel Versluis, Robert Lücken, Peter Wiersum!

De Holland Acht is te volgen op twitter via https://twitter.com/hollandacht en op Facebook via www.facebook.com/hollandacht.

Informatie mede met dank aan www.roeien.nl. De foto is met dank aan de facebookpagina van de Holland Acht.

Thuis heb ik nog een ansichtkaart… huis Westerveld

Afb. Huis Westerveld in Elden, ansichtkaart part. coll.
Afb. Huis Westerveld in Elden, ansichtkaart part. coll.

Mr. Cuno baron van Voorst tot Voorst, uit het bericht hiervoor, werd geboren op het huis Westerveld in Elden onder Nijmegen. Het huis kwam in de familie door het huwelijk van zijn moeder Barbara Catharina Josephina Debets (1818-1889), erfdochter van Westerveld, met zijn vader Eduwardus Ludovicus baron van Voorst tot Voorst (1810-1891).

Na hun overlijden vererfde het op hun zoon Walter (1844-1922), maar “…de sobere levenswijze van zijn familie namen…” hij en zijn echtgenote “… niet volledig over”, aldus het familieboek. Hun zoon, wederom een Walter (1882-1951), leefde op nog grotere voet en had zelfs zijn eigen renpaarden.

Dit alles kon niet lang stand houden en in 1931 was alle glorie voorbij en werd hij failliet verklaard. Het huis werd op een publieke veiling door de bank verkocht voor 183.400 gld.

In 1944 brandde huis Westerveld door oorlogshandelingen af, maar wat resteert, is de aanleg, die als zeer waardevol bekend staat.

‘Van Cuno aan Zijnen broeder Ernest…’

Afb. Mr. Cuno baron van Voorst tot Voorst, foto part. coll.
Afb. Mr. Cuno baron van Voorst tot Voorst, foto part. coll.

Mr. Cuno baron van Voorst tot Voorst werd geboren op 29 november 1847 op het huis Westerveld in Elden als zoon van Eduwardus Ludovicus baron van Voorst tot Voorst en Barbara Catharina Josephina barones van Voorst tot Voorst née Debets. Hij groeide op in een gezin waarin achttien kinderen werden geboren, maar waarvan de eerste vier al op zeer jonge leeftijd kwamen te overlijden.

Na een juridische studie vertrok hij naar Ned.-Indië en zijn broer Ernest Louis baron van Voorst tot Voorst bracht hem voor vertrek naar Nijmegen, zoals het achterschrift op deze foto vermeldt, die bij deze gelegenheid aan Ernest werd geschonken: “Van Cuno aan Zijnen broeder Ernest toen hij naar Indië den 15 Nov. 71 vertrok en door hem naar Nijmegen werd gereden.”

In Indië werd hij eerst 3e substituut-griffier bij het hooggerechtshof en later 1e commies bij het departement van Justitie te Batavia. Het familieboek noemt hem “…een zeer bekwaam en veelbelovend man, die echter door ziekte gedwongen werd te repatriëren.”

Teruggekeerd in Nederland overleed hij hier op het ouderlijk huis Westerveld op 5 maart 1874 nog maar zesentwintig jaar oud. Wat bleef, is deze foto en de herinnering aan twee broers die het begin van een spannende wereldreis deelden.

Moord & Brand: het tragische einde van Mevrouw Van der Heim en dochter freule Cornelia

Afb. 1. In het midden de ingestorte pakhuizen en rechts het grote huis van jonkheer Van der Heim, waarvan een gedeelte van de binnenmuren aan de linkerzijde ook instortte.
Afb. 1. In het midden de ingestorte pakhuizen en rechts het grote huis van jonkheer Van der Heim, waarvan een gedeelte van de binnenmuren aan de linkerzijde ook instortte.

In 1775 verkocht Carolina Wilhelmina van Hogendorp née van Haren – moeder van de bekende staatsman Gijsbert Karel graaf van Hogendorp – voor f 26.325,- een huis in Rotterdam staande aan de Leuvenhaven aan mr. Jacob van der Heim (1727-1799) en echtgenote Maria Arnoldina van der Heim née Gevaerts (1728-1793). Beiden stamden uit vooraanstaande Rotterdamse en Dordrechtse regentengeslachten. Drie van hun zoons werden in 1815 en in 1816 in de Nederlandse adel verheven met het predikaat jonkheer en hun tweede zoon jonkheer mr. Anthonij van der Heim (1756-1831) nam in 1801 het huis uit de ouderlijke boedel over. Hij was in 1783 gehuwd met Elisabeth Antonia van der Does en samen kregen zij elf kinderen, waarvan negen op jonge leeftijd kwamen te overlijden.

Jonkheer Van der Heim maakte carrière in het bestuur van Rotterdam en bracht het in de jaren 1810-1811 zelfs tot maire (burgemeester) van Rotterdam. Het echtpaar leefde op royale voet omringd door personeel in hun grote huis aan de Leuvenhaven en maakte deel uit van de stedelijke elite van Rotterdam.

Afb. 2. Het familiewapen Van der Heim.
Afb. 2. Het familiewapen Van der Heim.

Op de avond van 23 maart 1826 bezocht jonkheer Van der Heim de Groote Societeit van Rotterdam en na hier een genoeglijke avond met standgenoten te hebben doorgebracht, voltrok zich bij terugkomst voor zijn ogen, terwijl hij op de Leuvenbrug stond, een drama: “In den avond van den 23 dezer, omtrent tien uren, heeft alhier een droevig ongeluk plaats gehad: drie pakhuizen, naast elkander staande op de Leuvenhaven en behoorende aan den heer de Bruyn, zijn plotseling ingestort, en wel zoodanig, dat dezelve niets dan een puinhoop opleveren; de gevels zijn voorover geslagen en de zijmuren uitgebarsten. Op straat is er gelukkig niemand onder gebleven, maar het belendende huis van den heer burgemeester van der Heim is deerlijk geteisterd, en, tot overmaat van ongeluk, is een der muren van de binnenkamer mede genomen, waarin mevrouw van der Heim, geboren van der Does en hare dochter Cornelia Jacoba van der Heim, zich bevonden, die onder de puinhoopen zijn verpletterd geworden en welker lijken eerst ten twee uren in den nacht zijn opgegraven worden; terwijl daarentegen de knecht, die ook in de kamer was, maar juist de deur wilde uitgaan, hoewel onder puin en goederen begraven, er met zware kneuzingen is afgekomen, hebbende men het geluk gehad hem, op zijn geschreeuw, reeds spoedig te kunnen opdelven en redden.”

Enkele dagen later trok een droeve stoet door Rotterdam en jonkheer Van der Heim begeleidde samen met zijn enig overgebleven zoon, die uit Middelburg overgekomen was, zijn echtgenote en tiende kind naar hun laatste rustplaats.

Zijn zoon kreeg uiteindelijk zelf negen kinderen, maar ondanks de kinderrijkdom gedurende twee generaties in deze familie, stierf het adellijke geslacht Van der Heim in 1898 uit.

Bezoek aan het Bentinck Archief op Schoonheten

Afb. 1. Havezate Schoonheten met de monumentale inrijpoort.
Afb. 1. Havezate Schoonheten met de monumentale inrijpoort.

In 1994 is de Stichting Archivariaat Bentinck-Schoonheten opgericht, dat een goed uitgerust en professioneel onderkomen heeft op Schoonheten. Hiermee behoort het tot de weinige oude huisarchieven die nog steeds op het landgoed zelf bewaard worden en dat daarnaast ook nog eens toegankelijk is voor onderzoek.

Afb. 2 De voorzijde van havezate Schoonheten.
Afb. 2 De voorzijde van havezate Schoonheten.

De havezate Schoonheten is sinds het begin van de 17e eeuw in het bezit van de familie Bentinck, die er ook nog steeds woont. Het geslacht Bentinck was en is een wijdvertakte familie met vele bezittingen en dit vindt zijn weerslag in het archief, dat hierdoor van nationale betekenis is. Door de stukken die betrekking hebben op Koning-Stadhouder Willem III, die met Hans Willem Bentinck bevriend was, is er zelfs sprake van internationale betekenis.

Afb. 3. De kilometers lange zichtas voor het huis.
Afb. 3. De kilometers lange zichtas voor het huis.

De stichting is een initiatief van de erven mr. R.F.C. baron Bentinck van Schoonheten en de dagelijkse leiding ligt in handen van de directeur Wim Hoogeland, die het archief geïnventariseerd heeft en die als geen ander de familiegeschiedenis van de Bentincks kent.

Door voor 25 euro per jaar donateur te worden van de stichting steunt u deze in haar doelstellingen en wordt u jaarlijks uitgenodigd voor de donateursdag met bijdragen van deskundigen. Ook is er de jaarlijkse nieuwsbrief met artikelen over de Bentincks en hun bezittingen. Meer weten en donateur worden? Kijk dan op de website: www.bentinckarchief.nl.

Geboren: Van de Poll

Afb. Het familiewapen Van de Poll.
Afb. Het familiewapen Van de Poll.

Jonkheer Willem Sebastiaan Jakob van de Poll, geboren Naarden 25 juli 2016, zoon van jonkheer Willem Frans-Joseph van de Poll en Margrethe Kobes.