The Tinco Project: jonkheer Tinco Martinus Lycklama à Nijeholt (1837-1900)

Lycklama a Nijeholt, website
Afb. 1. Screenshot van de nieuwe webpagina over jonkheer Tinco Martinus Lycklama à Nijeholt (1837-1900)

Afgelopen week lanceerde The Tinco Project zijn nieuwe webpagina over het leven van deze Friese jonkheer, die in Beetsterzwaag geboren werd en in het mondaine Cannes overleed. Hij was schrijver en reiziger en had de reputatie één van de eerste Nederlandse oriëntalisten te zijn. De webpagina heeft als doel zijn kleurrijke leven te onderzoeken, te documenteren en voor een breed publiek toegankelijk te maken. De geadelde tak van dit geslacht stierf in 1917 uit, maar de nakomelingen uit de takken die zijn opgenomen in het blauwe boekje van het Nederland’s Patriciaat leven in Nederland en in de Verenigde Staten voort.

Lycklama a Nijeholt, Tinco
Afb. 2: jonkheer Tinco Martinus Lycklama à Nijeholt op zijn portret door Emile Vernet-Lecomte

Link naar de nieuwe webpagina: http://tincolycklama.org/2016/03/03/1157/

Link naar een korte biografie van jonkheer Tinco Martinus Lycklama à Nijeholt met het verhaal van zijn grafkapel in Wolvega: http://www.dodenakkers.nl/beroemd/kunst/159-lycklama.html

Geboren: Van den Burg

Boetzelaer, wapen
Mariëtte (‘Jette’) Hélène van den Burg, geboren ’s-Gravenhage 26 februari 2016, dochter van David van den Burg en Karin Geraldine van den Burg née barones van Boetzelaer.

Mode bij Van Loon: opening tentoonstelling donderdag 3 maart

Van Loon 2016 h
Afb. 1. Oud-grootmeesteres van Z.M. de Koning mevrouw mr. M.L.A. van Loon née Labouchere (rechts) en mevrouw R.V.M. Ruding née Hekking, de echtgenote van oud-minister van Financiën dr. H.O.C.R. Ruding, voor de japon van Louisa Catharina Antoinetta van Loon née Borski (1832-1893)

Gisteravond vond in Museum Van Loon in Amsterdam de opening plaats van deze zeer aansprekende tentoonstelling van bijzondere kledingstukken met een bijbehorend verhaal uit de familie van de jonkheren Van Loon. Opnieuw is Van Loon er in geslaagd een verrassende tentoonstelling te organiseren die versterkt wordt door de historische context van het huis en zijn bewoners. Tijdens haar openingstoespraak zei Cecile Narinx, journaliste en hoofdredactrice Harper’s Bazaar, hierover: “De kleding brengt de bewoners tot leven.”

Van Loon 2016 a
Afb. 2.
De toespraak van journaliste en hoofdredactrice van Harper’s Bazaar Cecile Narinx

Op de tentoonstelling leidde mevrouw mr. M.L.A. van Loon née Labouchere, de oud-grootmeesteres van Z.M. de Koning, mevrouw R.V.M. Ruding née Hekking rond, die de echtgenote is van oud-minister van Financiën dr. H.O.C.R. Ruding. Ook gaf zij aan de bekende advocaat mr. O. Hammerstein een uitgebreide toelichting op haar japon door Frans Molenaar, die zij droeg bij de Inhuldiging in 2013 en waarvoor zij de stof van jacquard geweven zijde zelf kocht bij de Kniphal, een Amsterdams stoffenmagazijn. Deze japon is zeer fraai tentoongesteld met daarop haar Groot Erekruis van de Huisorde van Oranje met op de achtergrond haar fenomenale fotoportret door Erwin Olaf.

Van Loon 2016 c
Afb. 3. De japon die mevrouw mr. M.L.A. van Loon née Labouchere droeg als grootmeesteres van Z.M. de Koning tijdens de Inhuldiging in 2013

AiN zag en sprak deze avond vele telgen uit adellijke geslachten met bekende namen als Van Asbeck, Beelaerts van Blokland, Von Bönninghausen, Van Doorn, Alting von Geusau, De Savornin Lohman en De Ranitz. Ook jonkvrouwe Philippa van Loon was aanwezig. Zij is voorzitter van de Stichting Van Loon en poseerde bereidwillig voor AiN bij de oudste japon: een japon van haar betovergrootmoeder Louisa Catharina Antoinetta van Loon née Borski (1832-1893). Het bijzondere van deze japon, vermoedelijk van het befaamde Maison Worth, is dat deze naast het portret staat opgesteld, waarop Louisa van Loon née Borski deze japon ook draagt.

Van Loon 2016 f
Afb. 4. Jonkvrouwe Philippa van Loon voor een japon van haar betovergrootmoeder Louisa Catharina Antoinetta van Loon née Borski (1832-1893).

De tentoongestelde kleding geeft een mooi tijdsbeeld weer van de smaak en representatie van een vooraanstaand internationaal georiënteerd adellijk geslacht in ruim een eeuw tijd: van de kleurrijke kostuums van de Ridderschap tot de tijdloze schoonheid van een baljurk naar het ontwerp van Maison Dior, die Yvonne Hermance den Beer Poortugael née jonkvrouwe van Loon in 1958 droeg, of een smoking in Paisley-achtig motief van prof. jonkheer mr. Maurits Nanning van Loon. In combinatie met de portretten, de foto’s en het bij deze tentoonstelling verschenen boek Mode bij Van Loon is deze tentoonstelling een absolute aanrader!

Link naar de webpagina van Museum Van Loon met bezoekersinformatie : www.museumvanloon.nl

Van Loon 2016 d
Afb. 5. V.l.n.r. Cecile Narinx, journaliste en hoofdredactrice Harper’s Bazaar, drs. Tonko Grever, directeur Museum Van Loon, en drs. Trudie Rosa de Carvalho, conservator kostuum & textiel Paleis Het Loo

Van Loon 2016 eVan Loon 2016 iVan Loon 2016 j
Afb. 6 t/m 8. V.l.n.r. de baljurk van Yvonne Hermance den Beer Poortugael née jonkvrouwe van Loon, de rode rokjas van het Ridderschapskostuum van jonkheer Louis Antoine van Loon (1862-1953) en een japon van Yves Saint Laurent Rive Gauche voor Ghislaine Jeanne Marie van Loon née de Vallois (1923-1988) met op de achtergrond haar portret

Van Loon 2016 b
Afb. 9. Drs. Tonko Grever, directeur Museum Van Loon, overhandigt het eerste exemplaar van het boek ‘Mode bij Van Loon’

Van Loon 2016 g
Afb. 10. Emiel Blomme en Clemens van Steijn, organisatoren van het Tulpenbal op 19 maart 2016: www.tulipsball.com


 

 

 

 

 

 

 

Geboren: Van der Feltz

Feltz-Vliegenthart-Roell, compilatie

Philippa Maria Sieka Ruth barones van der Feltz, geboren Amsterdam 17 februari 2016, dochter van Cuno Albertus Constant Warmold baron van der Feltz & Michiel Wiebrand Vliegenthart en jonkvrouwe Cecilia Cornelie Röell.

De jonggeborene is via haar grootvader Van der Feltz een nakomelinge van Stadhouder Frederik Hendrik en via haar grootmoeder Van der Feltz-Quarles van Ufford van Stadhouder Maurits – beiden waren zonen van Willem van Oranje.

Echtpaar Van Nispen tot Sevenaer-Rovers: narcissen als dank voor vrijwilligerswerk

Nispen tot Sevenaer, C.E.M. van
Iedereen herkent het en velen storen zich er ook aan: zwerfvuil. Jonkheer C.E.M. van Nispen tot Sevenaer en echtgenote P.A.C. van Nispen tot Sevenaer née Rovers besloten er wat aan te doen en gingen aan het werk in het Hubertuspark in ’s-Gravenhage. De boswachters keken er vreemd van op en dachten in eerste instantie aan een verdachte actie, maar beloonden de inzet van de gepensioneerde oud-advocaat en zijn echtgenote op passende wijze. Op de facebookpagina van de gemeente Den Haag stond gisteren het bijgaande bericht. Het leverde honderden ‘likes’ en vele reacties op, waaronder natuurlijk ook het in dit geval bijna onvermijdelijke ‘noblesse oblige’.

Link naar de facebookpagina van de gemeente Den Haag: www.facebook.com/gemeenteDH

Kamerheren en hofdames: adel & patriciaat

 

Gisteren werd het Jaaroverzicht van het Koninklijk Huis 2015 gepubliceerd met daarin o.a. een groepsfoto met daarop alle kamerheren. Een vaak herhaalde opmerking is dat adel aan het Hof zou zijn verdwenen – een niet-onderbouwde en verkeerde aanname. Voor zowel de hofdames en kamerheren van destijds Koningin Beatrix als nu Koning Willem-Alexander geldt voor velen dat zij of direct dan wel indirect aan adel geparenteerd zijn. Voor de veertien kamerheren geldt dat er vier in het rode boekje staan, terwijl er daarnaast twee via hun moeder aan adel verwant zijn. Bij de hofdames behoren er twee door geboorte en/of door huwelijk tot een adellijke familie, terwijl de twee anderen er nauw verwant mee zijn. Kamerheren ‘adviseren, begeleiden en vertegenwoordigen’ Z.M. de Koning in hun ambtsgebied en zijn, zoals een kamerheer honorair eens tegen AiN zei, er verantwoordelijk voor ‘to make the party’.

Zittend op de groepsfoto in het jaarverslag van links naar rechts:

1. Ing. B. Fokkens (Bart), kamerheer in Flevoland
2. Dr. J.J. Schrijen (Jan), kamerheer in Limburg
3. Drs. Coenraat Otto Alexander baron Schimmelpenninck van der Oije (Coen), oud-kamerheer in Rotterdam, nu kamerheer honorair
4. Z.M. de Koning
5. Jonkheer mr. Theodoor Steven Röell (Theo), kamerheer in Noord-Holland
6. E.W. Veen (Ernst), kamerheer van Amsterdam (zijn moeder is een jonkvrouwe Quarles van Ufford)

Staande van links naar rechts:

1. Jonkheer ir. Jan Jacob de Graeff (Jan Jaap), kamerheer in Zuid-Holland
2. Drs. P.L.A. Rüpp (Paul), kamerheer in Noord-Brabant
3. G.J. Douma (Geert Jan), kamerheer in Friesland
4. Mr. E. ten Cate (Egbert), kamerheer in Overijssel (Ten Cate is een patriciaatsfamilie, zijn echtgenote stamt uit de patriciaatsfamilie Van Heek)
5. J.J. Wolters (Jaap), kamerheer in Groningen
6. Jonkheer ir. Roelof Jozef de Wijkerslooth de Weerdesteyn, heer van Weerdesteyn (Roelof), kamerheer in Gelderland
7. Mr. M.C. Boom (Mas), kamerheer in Drenthe
8. Mr. J.J.P.M. Asselbergs (Jack), kamerheer in Zeeland
9. Mr. J.J.J. van Lanschot (Joost), kamerheer in Utrecht (Van Lanschot is een patriciaatsfamilie, zijn moeder is een barones Van Voorst tot Voorst)

Op de groepsfoto van H.M. de Koningin met de hofdames in dit jaarverslag staan van links naar rechts:

1. Drs. Maria Louise Alexandra barones van Zuylen van Nijevelt née jonkvrouwe den Beer Poortugael (Bibi), grootmeesteres
2. Anna Magdalena Crince le Roy née van Munster van Heuven (Annemijn), hofdame (Van Munster van Heuven is een patriciaatsfamilie, haar overgrootmoeder is een jonkvrouwe Strick van Linschoten en haar stiefgrootmoeder een jonkvrouwe Six)
3. H.M. Koningin Máxima
4. Drs. Ottoline Antoinette Gaarlandt née van Voorst van Beest (Lieke), hofdame (Van Voorst van Beest is een patriciaatsfamilie, haar moeder is een jonkvrouwe Van Heurn)
5. Drs. Josephine Maria van Karnebeek née Thijssen (Pien), hofdame (gehuwd met een jonkheer Van Karnebeek)

Link naar het jaarverslag met daarin de afgebeelde foto’s: http://www.koninklijkhuis.nl/documenten/publicaties/2016/03/01/jaaroverzicht-2015

Tentoonstelling ‘Catwalk’ in het Rijksmuseum: de trouwjapon van Helena des H.R. Rijksbarones van Slingelandt née Slicher (1737-1776)

Slingelandt-Slicher 1
Afb. 1: de trouwjapon van Helena des H.R. Rijksbarones van Slingelandt née Slicher (1737-1776) in de collectie van het Rijksmuseum te Amsterdam

In het Rijksmuseum te Amsterdam is t/m 16 mei deze tentoonstelling te zien, met een grote keuze uit de eigen collectie, waarvan de vormgeving in handen was van fotograaf Erwin Olaf. Eén van de hoogtepunten is deze 18e eeuwse trouwjapon, die in 1978 door nakomelinge jonkvrouwe Catharina Isabella Six (1897-1986) van huis Jagtlust in ’s-Graveland aan het Rijksmuseum geschonken werd, samen met honderden andere kledingstukken en -accessoires.

Helena Slicher werd geboren op 25 januari 1737 te ’s-Gravenhage. Haar vader, mr. Hieronymus Slicher, stamde uit een geslacht waarvan de stamvader in 1559 als messinggieter in Aken vermeld werd en diens zoon vestigde zich omstreeks 1598 in Amsterdam. Zijn nakomelingen werden advocaat en behoorden mede door hun huwelijken tot de gezeten Amsterdamse regentenfamilies. Haar moeder, Cattrijna Cornelia Temminck, stamde uit een vooraanstaande familie van kooplieden en reders op Frankrijk (wijn en brandewijnen) en Spanje (wol), die daarnaast ook nog bankiers waren.

Slicher-Temminck
Afb. 2: Cattrijna Cornelia Slicher née Temminck (1696-1782) op een portret door J.M. Quinckhardt in de collectie Six in Amsterdam

Haar vader had uit zijn eerste huwelijk met Susanna van Outhoorn, uit een vermogende VOC familie uit Indië, twee zoons en kreeg uit zijn tweede huwelijk drie dochters: Elisabeth Aletta (1727-1769), Cornelia Petronella (1729-1756) en de reeds genoemde Helena. Nadat hij in 1709 als advocaat voor het Hof van Holland was toegelaten, werd hij in de jaren 1710-1716 subsituut-griffier en van 1716 tot in 1755 secretaris van het Hof van Holland. Het gezin woonde in deze jaren in Gouda en in ’s-Gravenhage en vanwege het aanzien en het familiefortuin (zijn jaarinkomen werd op f 8000,- geschat) deden de drie dochters aanzienlijke huwelijken.

In 1749 huwde de oudste dochter Elisabeth Aletta in Gouda mr. Nicolaas van der Dussen, heer van Oost-Barendrecht (1718-1770). Hij was een zoon van een burgemeester van Delft en werd zelf raad van Dordrecht en gecommiteerde raad. In 1753 volgde de tweede dochter Cornelia Petronella, die in ’s-Gravenhage Diderick Johan des H.R. Rijksgraaf van Hogendorp (1731-1789) huwde. Ook zijn vader was burgemeester en zelf was hij kapitein van een compagnie ‘Hollandsche Guardes’ en in latere jaren secretaris van Amsterdam. Helaas overleed Cornelia Petronella reeds drie jaar later.

Dussen-Slicher
Afb. 3: Elisabeth Aletta van der Dussen née Slicher (1727-1769), op een portret door M. Verheyden in de collectie van het Breda’s Museum

Op 4 september 1759 was Helena zelf de bruid en op deze dag trad zij tweeëntwintig jaar oud in de Haagse Kloosterkerk in het huwelijk met de zevenentwintigjarige mr. Aelbrecht des H.R. Rijksbaron van Slingelandt (1732-1801). Hij stamde uit een Dordtse familie van advocaten en raadsheren in het Hof van Holland en in 1702 werd zijn grootvader door Keizer Leopold I verheven tot baron des H.R. Rijks. Hij werd zelf in 1754 als advocaat toegelaten tot het Hof van Holland en was in de jaren 1759-1795 secretaris van Amsterdam.

Slingelandt
Afb. 4: miniatuurportret van mogelijk mr. Aelbrecht des H.R. Rijksbaron van Slingelandt (1732-1801), part. collectie

Volgens de familieoverlevering droeg Helena Slicher op haar huwelijksdag deze japon van tweeëntwintig meter (!) lichtblauwe ripszijde die geborduurd was met een bloemmotief, bestaande uit een lijf met ‘staart’, rok en sleep, waarmee zij een verpletterende indruk gemaakt moet hebben – ook al zal de bruidegom enige afstand aan haar zijde gevoeld hebben.

Slingelandt-Slicher 3
Afb. 5: de achterkant van de trouwjapon van Helena des H.R. Rijksbarones van Slingelandt née Slicher (1737-1776) in de collectie van het Rijksmuseum te Amsterdam. Foto: Erwin Olaf

Niet heel lang duurde het huwelijksgeluk, want op 25 december 1776 overleed Helena in Amsterdam, een maand voor haar veertigste verjaardag, haar echtgenoot met enkele minderjarige kinderen achterlatende en zij werd bijgezet in ’s-Gravenhage. Haar japon vererfde op haar achterkleindochter jonkvrouwe Hieronyma Maria Antonia Fortunata van Slingelandt (1815-1875), die met jonkheer mr. Pieter Jacob Teding van Berkhout (1810-1892) gehuwd was. Via hun dochter Catharina Elisabeth Bosch Reitz née jonkvrouwe Teding van Berkhout (1837-1886) kwam de japon in het bezit van Hieronijma Maria Antonia Fortunata Six née Bosch Reitz (1867-1951) en het was haar dochter, freule Catharina Isabella Six, die dit unieke kledingstuk in 1978 aan het Rijksmuseum schonk. Hier is het nu in al zijn indrukwekkende representatie op deze tentoonstelling te bewonderen.

Link naar meer informatie over de tentoonstelling ‘Catwalk’ in het Rijksmuseum: www.rijksmuseum.nl/nl/catwalk

Bronnen:
Nederland’s Adelsboek, jaargang 93 (2008)
Johan E. Elias, De Vroedschap van Amsterdam 1578-1795 (Amsterdam, 1963)
S.A.C. Dudok van Heel, Van Amsterdamse burgers tot Europese aristocraten, band II (’s-Gravenhage, 2008)
J.H. Scheffer, Het Geslacht Van Hogendorp. Van de 14de tot op Heden (Rotterdam, 1867)

 

Het Enzerinck: het verhaal bij de twee portretjes Van Panhuys-Staring

Herenhuis feb. 2016
Afb. 1: het artikel over het Enzerinck in de februari uitgave van Herenhuis

Het Enzerinck in Vorden: in de voorlaatste uitgave van het magazine ‘Herenhuis’ stond een geweldige reportage over dit op liefdevolle wijze door het echtpaar Viersen gerestaureerde huis. Helaas ligt de nieuwste uitgave inmiddels alweer in de winkel, maar hierbij toch nog het verhaal over het echtpaar dat het huis bouwde. Enkele jaren geleden kocht AiN beide afgebeelde portretjes van jonkheer Constantijn Arnoud Ernest Adrien van Panhuys (1811-1895) en echtgenote Charlotte Everdina Winanda Staring (1810-1887). Het portretje van haar is gesigneerd J. Kayser en gedateerd 1835 en het portretje van haar echtgenoot is waarschijnlijk van dezelfde hand. Beide portretjes keerden dankzij AiN vorig jaar terug op het Enzerinck.

Panhuys, klein
Afb. 2: jonkheer Constantijn Arnoud Ernest Adrien van Panhuys (1811-1895)

Constantijn van Panhuys stamde uit een oude Limburgse familie, waarvan de stamvader voor het eerst in 1437 genoemd werd als leenman van het hertogdom Limburg. In de eeuwen die volgden waren de Panhuysen in opeenvolgende generaties schepenen en burgemeesters. In 1821 werd de vader van Constantijn in de Nederlandse adel verheven met het predikaat van jonkheer. Constantijn van Panhuys koos voor een militaire carrière en nam deel aan de Tiendaagse Veldtocht tegen de opstandige Belgen, maar werd op eigen verzoek vanwege zijn huwelijksplannen in 1834 eervol ontslagen.

Panhuys-Staring, klein
Afb. 3: Charlotte Everdina Winanda van Panhuys née Staring (1810-1887)

Dientje, zoals ze in de familie werd genoemd, werd geboren als dochter van de bekende dichter en landbouwkundige mr. Antoni Christiaan Winand Staring (1767-1840) op het kasteel de Wildenborch in Vorden. Op 7 juni 1834 traden Dientje en Constantijn in het huwelijk en toen zich een jaar later de gelegenheid voordeed om in de buurt van haar ouderlijk huis het landgoed Enzerinck aan te kopen, deden zij dat en hier lieten zij vervolgens het nog steeds bestaande huis bouwen. Ter gelegenheid hiervan schreef (schoon)vader Staring over het nieuwgebouwde huis en het aangeplante bos:

‘Een prachtpaleis ontstaat bij schelle jubelkreten.
Een jeugdig bos ontluikt en groet de morgenstond.’

Helaas werd het prille geluk overschaduwd door stil verdriet: drie keer achtereenvolgens werd er een levenloos kindje geboren en toen het vierde kindje in 1839 geboren werd, Adrien Constantijn Winand genaamd, overleed het nog geen twee maanden later. Gelukkig bleven de twee dochtertjes die hierna werden geboren wel in leven: in 1843 werd freule Louise Constance Winanda Charlotte en twee jaar later werd freule Ernestine Marie Angela op het huis Enzerinck geboren.

Jonkheer Van Panhuys was naast het beheer van zijn landgoed ook bestuurlijk actief en was in de jaren 1846-1853 onder meer burgemeester van Vorden. In 1852 werd hij zelfs gekozen in de Tweede Kamer, maar toen vier maanden later de Kamer ontbonden werd en er nieuwe verkiezingen kwamen, werd hij niet herkozen. Naar verluid voerde hij nimmer het woord tijdens zijn kamerlidmaatschap.

In 1859 verhuisde het gezin met de twee dochters naar ’s-Gravenhage en het Enzerinck werd verkocht. Hier koos Constantijn van Panhuys voor een nieuwe carrière en werd rijkscommissaris bij twee spoorwegmaatschappijen. In 1887 “… overleed mijne echtgenoote de Hoog Wel Geboren Vrouwe C.E.W. van Panhuijs geboren Staring in den ouderdom van ruim 76 jaren” en toen “… de geliefde Vader en Grootvader…” zelf acht jaar later overleed, schreef men over hem: “Het was alleen door zijn bescheidenheid, dat deze bekwame man in zijn carrière niet meer gepraesteerd heeft.”

De portretjes vererfden op hun oudste dochter, die met een neef Van Panhuys gehuwd was, en belandden uiteindelijk op een veilingsite waar AiN ze aankocht. Vorig jaar zijn ze na hondervijfenvijftig jaar teruggekeerd op de plek waar ze eens hingen en in het huis dat door de afgebeelde jonkheer Constantijn Arnoud Ernest Adrien van Panhuys en echtgenote Charlotte Everdina Winanda Staring eens gebouwd werd: het Enzerinck.

Link naar de webpagina van het magazine Herenhuis: www.herenhuis.nl