Onthulling beeld mr. Jacob van Lennep (1802-1868) in aanwezigheid van nazaten

Afb. 1. Het beeld van Jacob van Lennep, foto met hartelijke dank aan www.skbl.nl.
Afb. 1. Het beeld van Jacob van Lennep, foto met hartelijke dank aan www.skbl.nl.
Afb. 2. Jonkheer mr. Louis van Lennep met zijn zoon jonkheer Henri van Lennep, foto met hartelijke dank aan www.skbl.nl.
Afb. 2. Jonkheer mr. Louis van Lennep met zijn zoon jonkheer Henri van Lennep, foto met hartelijke dank aan www.skbl.nl.

De stichting Kastelen, Buitenplaatsen en Landgoederen meldt op haar facebookpagina de onthulling gisteren in Amsterdam van een beeld voor dichter en schrijver Jacob van Lennep, die een belangrijke rol speelde bij de Amsterdamse Duinwaterleiding-maatschappij.

Nakomeling jonkheer mr. Louis van Lennep, voorzitter van de Stichting van Lennep, was met zijn oudste zoon jonkheer Henri van Lennep vanuit Brussel afgereisd om hierbij aanwezig te zijn.

Link naar de facebookpagina van sKBL: www.facebook.com/skblnederland. Link naar de zeer informatieve website van sKBL met informatie over alle kastelen, buitenplaatsen en landgoederen in Nederland: www.skbl.nl.

Boekennieuws: ‘Kasteel Geldrop en zijn bewoners/eigenaren van 1350-1972’

Afb. Sammy baron van Tuyll van Serooskerken (links) neemt het eerste exemplaar in ontvangst van de auteur Andre Josiassen. Foto met dank aan www.in-geldrop.nl.
Afb. Sammy baron van Tuyll van Serooskerken (links) neemt het eerste exemplaar in ontvangst van de auteur Andre Josiassen. Foto met dank aan www.in-geldrop.nl.

Afgelopen zaterdag nam Sammy baron van Tuyll van Serooskerken het eerste exemplaar in ontvangst van dit boek, dat geschreven is door Andre Josiassen. De auteur beschrijft in dit rijk geïllustreerde boek uitvoerig de geschiedenis van kasteel Geldrop en zijn bewoners.

Voor het voortbestaan van het kasteel is Hubertus Paulus Hoevenaar (1814-1886) van groot belang geweest. Hij bezat als suiker-fabrikant een groot Indisch fortuin, waarmee hij het kasteel kon laten restaureren. Eén van zijn dochters huwde een baron Van Tuyll van Serooskerken en Sammy van Tuyll is een nakomeling van dit echtpaar. Zijn grootouders waren de laatste bewoners van het kasteel.

Link naar de foto en meer informatie over het boek: http://www.in-geldrop.nl/boekpresentatie-over-de-geschiedenis-van-het-kasteel-van-geldrop/

‘Monumentaal’: artikel over kasteel Hackfort

Monumentaal, Hackfort
Afb. Een gedeelte van het artikel over Hackfort in Monumentaal.

In de nieuwste uitgave van het magazine ‘Monumentaal’ dit keer een uitgebreid artikel over kasteel Hackfort in Vorden en zijn kleurrijke bewoners: de baronnen van Westerholt. Verder valt een artikel op over een bijzonder hondenhok op het landgoed Waliën. Dit landgoed in de buurt van Warnsveld heette oorspronkelijk De Ekster, maar werd door de 19e eeuwse eigenaar baron Van Heeckeren omgedoopt in ‘t Waliën – de naam van een oude voormalige familiebezitting.

Over Hackfort verscheen vorig jaar het geweldige boek ‘Verhalen over landgoed Hackfort’, dat nog steeds te bestellen is via www.uitgeverijblauwdruk.nl/boeken/nieuw/verhalen-over-landgoed-hackfort/verhalen-over-landgoed-hackfort/

Over de Van Westerholts op Hackfort schreef Bert Koene het kleurrijke boek ‘Adel in opspraak. De Westerholts van Hackfort in de achttiende eeuw’. Link naar bestelmogelijkheid: www.verloren.nl/boeken/2086/247/5473/adel/adel-in-opspraak

Monumentaal ligt nu in de winkel en kost 5,25 euro.

Overleden: jonkheer H.E.R. Sandberg

Afb. 1 Het familiewapen Sandberg.
Afb. 1 Het familiewapen Sandberg.

Jonkheer Herman Ernst Rudolph Sandberg van Boelens, geboren Voorschoten 18 juli 1926, overleden Son en Breugel 17 april 2016.

In Memoriam
Jonkheer Herman Ernst Rudolph Sandberg van Boelens werd geboren op 18 juli 1926 te Voorschoten. Zijn vader, jonkheer mr. Rudolph Sandberg van Boelens, was een telg uit een geslacht waarvan de stamvader in 1631 in Elburg vermeld werd en nadien zat de familie generaties lang als schepenen en burgemeesters in het bestuur van deze stad. In de 18e eeuw ging de familie tot de bestuurlijke elite van Overijssel behoren en in 1842 werd een voorvader, die onder meer lid van de Tweede Kamer was, in de Nederlandse adel verheven met het predicaat van jonkheer. De naam Van Boelens werd bij K.B. in 1894 toegevoegd dankzij het huwelijk met een erfdochter uit de Friese familie Van Boelens. Deze patriciaatsfamilie was zeer vermogend en leverde eeuwenlang bestuurders en hoge functionarissen.

Afb. 2. Het familiewapen Van Ittersum.
Afb. 2. Het familiewapen Van Ittersum.

Zijn moeder, Ernestine Ignatia barones van Ittersum, was de dochter van een kapitein bij de infanterie en stamde uit een oudadellijk Overijssels geslacht, waarvan de stamvader in 1364 genoemd werd. Van Ittersums waren eeuwenlang leden van de Ridderschap, officieren en bestuurders. In 1825 werd een voorvader in de Nederlandse adel erkend met de titel van baron.

Hij groeide de eerste jaren op in Voorschoten en na hem werden er nog twee broertjes en een zusje geboren. Zijn vader was eerst werkzaam op de secretarie van Voorschoten en in 1932 volgde zijn benoeming tot secretaris van het hoofdbestuur van het Nederlandse Rode Kruis en verhuisde het gezin naar Wassenaar. In 1934 werd zijn vader chef van het kabinet van de Commissaris der Koningin in Zuid-Holland en in 1941 werd hij benoemd tot burgemeester van Sassenheim en verhuisde het gezin hierheen.

Afb. 3. De installatie van Sandberg van Boelens als burgemeester: loco-burgemeester Warnaar ‘hangt jhr. Sandberg den ambtsketen om’. Oprechte Haarlemsche Courant 17 februari 1941.
Afb. 3. De installatie van zijn vader als burgemeester: loco-burgemeester Warnaar ‘hangt jhr. Sandberg den ambtsketen om’. Oprechte Haarlemsche Courant 17 februari 1941.

Zijn installatie verliep met grote soberheid vanwege de tijdsomstandigheden en in zijn toespraak zei hij onder meer: “Aan geenerlei politieke partij gebonden, thans noch voorheen, wil ik streven naar eendrachtigen arbeid tot heil der gemeente Sassenheim.” Ook vroeg hij de burgerij: “… mijne echtgenoote en kinderen met vriendschap tegemoet te treden; zoo spoedig mogelijk zullen zij hun intrek nemen in deze gemeente.” In de eerste raadsvergadering verklaarde de burgemeester bereid te zijn de ambtswoning te betrekken “… doch zou gaarne zien, dat de woning werd uitgebreid en een garage werd gebouwd. Een en ander zal ongeveer f 7000,- kosten.” Hiervoor was hij bereid over dit bedrag de jaarlijkse rente te betalen, die dan bovenop de huurprijs van f 525,- per jaar zou komen en daarmee f 800,- werd. Naast het burgemeesterschap werd hij ook lid van de Raad van Commissarissen van het Electriciteitsbedrijf.

Afb. 4. Huize Sassem in Sassenheim, de burgemeesterswoning, foto met dank aan www.onbekendinnederland.nl.
Afb. 4. Huize Sassem in Sassenheim, de burgemeesterswoning, foto met dank aan www.onbekendinnederland.nl.

Zijn vader bleef hier burgemeester tot aan zijn plotselinge overlijden in 1960: op de avond van 5 juli was hij als burgervader per auto naar een woning gereden waar brand uitgebroken was. Kort nadat hij hier weer in zijn auto was gestapt, moet hij zijn overleden en werd levenloos in zijn auto gevonden.

Na zijn middelbare schooltijd ging hij sociale geografie in Amsterdam studeren en was vervolgens werkzaam bij de KLM waar hij assistent-districtmanager voor Ankara was. In 1955 huwde hij in Amsterdam jonkvrouwe Renée Marie Catherine Hesselt van Dinter. Zij was de dochter van een bedrijfseconoom en stamde uit een geslacht dat oorspronkelijk uit Dinther afkomstig was en veel officieren voortbracht. In 1816 werd een voorvader in de Nederlandse adel opgenomen met het predicaat van jonkheer. Na hun huwelijk woonden zij eerst drie jaren in Ankara en later in ’s-Gravenhage en kregen in deze jaren twee dochters: Tamara Reiniera in 1958 en Wendela Ignatia in 1960. Nadat hij werkzaam was geworden bij N.V. Philip’s Gloeilampenfabrieken in Eindhoven, Elcoma, verhuisde het gezin naar Son.

Hij was fanatiek filatelist en circa 15 publicaties hierover van zijn hand zagen het licht. Hij exposeerde op vele tentoonstellingen in binnen- en buitenland. In de jaren 1969-1996 was hij bestuurslid van de Philatelisten Club Eindhoven en werd hiervan in 1999 erelid. In 2001 werd hij ook tot erelid benoemd van de Eindhovense Filatelistenvereniging en daarnaast was hij bestuurslid van de Stichting Emissie 1872. Voor zijn inzet ontving hij de volgende onderscheidingen:

de Korteweg-trofee (1989)
de Van der Willigen-medaille (1990)
de Costerus medaille (1993)
de zilveren speld KNBF (1996)
de Erwin König-prijs (1991-1995)

Nadat hij en zijn echtgenote besloten om uiteen te gaan, verhuisde hij naar Eindhoven en vond in Lucia J. Heemstra een nieuwe levenspartner, met wie hij vanaf 1986 weer in Son en Breugel ging wonen. Ook na zijn pensionering vulde hij zijn dagen vooral met filatelie. Daarnaast was hij passief liefhebber van klassieke muziek en beide waren tot het laatst toe zijn grote passie.

Op 17 april overleed rustig, in zijn negentigste levensjaar op een zonnige namiddag, jonkheer Herman Ernst Rudolph Sandberg van Boelens. Jonkheer Sandberg werd negenentachtig jaar en wordt diep betreurd door zijn dochters, schoonzoon, vier kleindochters, achterkleindochter en verdere familieleden.

Het afscheid vond in besloten kring plaats.

Het stadje Buren – middelpunt van het vroegere Graafschap Buren

Afb. Het stadje Buren - middelpunt van het Graafschap Buren.

Het stadje Buren vanmiddag in de zomerse namiddagzon met de Sint-Lambertuskerk met de opvallende toren met bovenkant in renaissancestijl door Pieter Post en Allessandro Pasqualini. Buren werd in 1498 verheven tot graafschap en Maximiliaan van Egmond (1509-1548) werd hierdoor Graaf van Buren. Door het huwelijk van zijn dochter Anna (1533-1558) met Willem van Oranje kwam het graafschap in het bezit van de Oranjes, die de naam ‘Van Buren’ soms gebruiken wanneer zij incognito willen zijn. Het stadje is rijk aan monumenten en vele historische gebeurtenissen hebben zich hier afgespeeld.

Veilingnieuws: lakzegelstempel Van Pallandt

Afb. Het lakzegelstempel Van Pallandt, foto met dank aan catawiki.
Afb. Het lakzegelstempel Van Pallandt, foto met dank aan catawiki.

Op de veilingsite van catawiki wordt een bronzen lakzegelstempel van Catharina van Pallandt (1575-1662) aangeboden. Het betreft een stempel met familiewapen en randtekst CATHARINA.V.PALLANT.F.Z.ARSSEN-FRECH:V.BACHEM.

Catharina van Pallandt stamde uit het adellijke geslacht Van Pallandt en was vrouwe van Arssen, Frechen en Bachem. Zij was gehuwd met Reinier van Gelre, heer van Arcen (1570-1616). Hij stamde uit een bastaardtak van de Hertogen van Gelre: zijn betovergrootvader was Adolf Hertog van Gelre (1438-1477) uit het Huis Van Egmond.

Link naar de veilingsite, waar vandaag nog online geboden kan worden: http://veiling.catawiki.nl/kavels/6471195-zeldzaam-bronzen-lakzegelstempel-catharina-van-pallandt-1575-1662

Weekendtip ‘Glans uit Groningen’ op de Menkemaborg t/m 31 december 2016

Op de Menkemaborg in Uithuizen (Groningen) staat dit seizoen het glanzende zilver centraal met bijzondere stukken die herinneren aan de vroegere bewoners, de jonkheren Alberda van Menkema.

Afb. 2. Glans op tafel in de eetzaal van de Menkemaborg.
Afb. 2. Glans op tafel in de eetzaal van de Menkemaborg.
Afb. 2. Een vervaarlijk kijkende leeuw met het wapen Alberda op de brug van de Menkemaborg.
Afb. 2. Een vervaarlijk kijkende leeuw met het wapen Alberda op de brug van de Menkemaborg.

De Menkemaborg werd vanaf 1682 bewoond door de adellijke familie Alberda van Menkema, tot de laatste jonkheer in 1902 overleed. Zijn erfgenamen schonken huis en landgoed aan het Groninger Museum, die het inrichtte om zo een beeld te geven van de leefstijl van de Groninger adel.

Op de Menkemaborg wordt een compleet beeld getoond van het leven upstairs & downstairs, waarbij een geweldige audiotour de bewoners tot leven laat komen.

Ook de tuinen zijn zonder meer de moeite waard met mooie boomsingels, geschoren buxus en taxus, maar ook met leifruit tegen de tuinmuren. De rozentunnel zit nu nog in de knop en staat op het punt van volle bloei – al met al een absolute aanrader om eens te gaan bekijken!

Meer weten over de Menkemaborg en de bezoekmogelijkheden? Zie: www.menkemaborg.nl.

Afb. 3. De Menkemaborg - eeuwenlang bewoond door de jonkers Alberda van Menkema.
Afb. 3. De Menkemaborg – eeuwenlang bewoond door de jonkers Alberda van Menkema.

Boekrecensie: ‘Driemaal Oost, François van Aerssen Beijeren van Voshol (1883-1968), marineofficier, koopman en diplomaat’ door Marnix van Aerssen

Afb. 1. De voorkant van het boek.
Afb. 1. De voorkant van het boek.

Een Engelse uitdrukking is: ‘may you live in interesting times’ en bij het lezen van dit boek schoot mij deze meerdere keren door het hoofd, maar de hoofdpersoon was door zijn vele kwaliteiten ook steeds de juiste man op de juiste plaats.

François Cornelis baron van Aerssen Beijeren van Voshol (1883-1968) was een telg uit een adellijk geslacht dat in de vrouwelijke lijn uit het Huis Beieren van de Graven van Holland afstamde (u weet wel, die van Jacoba van Beieren). Hij begon zijn carrière als marineofficier, werd vervolgens koopman en daarna diplomaat om tenslotte lid van de Raad van State te worden.

Als marineofficier maakte hij van dichtbij een koloniale expeditie op Celebes mee, waarvoor hij met de Militaire Willemsorde werd onderscheiden en dit deel van de biografie geeft een gedetailleerde en boeiende kijk op onder welke omstandigheden jongemannen het Nederlandse beleid in Ned.-Indië moesten uitvoeren.

In zijn tijd als koopman – ‘kolenboer’ noemde hij zichzelf wel – werkte hij mee aan de succesvolle opbouw van Sabang, dat een zeer modern kolenstation voor schepen werd. Dit verhaal is illustratief voor de ondernemingszin van Nederlanders in Ned.-Indië en laat ook zien hoe ondernemend leden van de Nederlandse adel konden zijn – wat dat betreft is het adellijke aandeel in de Nederlandse aanwezigheid in Ned.-Indië een vergeten hoofdstuk, dat nader onderzoek verdient.

De jaren als diplomaat begonnen in Hamburg als consul-generaal en van dichtbij maakte Van Aerssen de opkomst van Hitler mee. Hij werd er uiteindelijk door zijn houding persona non grata, maar werd bevorderd tot gezant in Teheran. De jaren hier laten zien hoe primitief het leven als gezant kon zijn en hoe ver het van de ‘glamour’ kon afstaan. In 1942 volgde zijn benoeming tot gezant in Australië en de beschrijving van deze periode was voor mij echt een eyeopener: niet eerder las ik over de moeizame diplomatieke betrekkingen tussen Australië en Nederland ten gevolge van onze aanwezigheid in Ned.-Indië; een fascinerende geschiedenis, waarin Van Aerssen zich met veel tact en geduld wist te handhaven. Tenslotte werd hij ambassadeur in China, waar hij de Communistische opmars van dichtbij meemaakte. Na zijn pensionering keerde hij terug naar Nederland en sloot hij zijn carrière af als lid van de Raad van State.

Afb. 2. Ambassadeur Van Aerssen biedt zijn geloofsbrieven aan Tsjang Kai-sjek aan in 1947, foto afgebeeld in het boek.
Afb. 2. Ambassadeur Van Aerssen biedt zijn geloofsbrieven aan Tsjang Kai-sjek aan in 1947, foto afgebeeld in het boek.

De drie verschillende carrières laten zich alledrie lezen als microstudies, waarin we vanuit het perspectief van de hoofdpersoon kijken naar (grote) gebeurtenissen in hun tijd. Hiermee past het boek in de ‘ware hausse’ van non-fictieboeken over families die de laatste jaren verschenen zijn, waarin familiegeschiedenissen verteld worden tegen de achtergrond van historische gebeurtenissen (HP/De Tijd, juni 2016).

Marnix van Aerssen, de auteur en zoon van de hoofdpersoon, schreef met deze biografie een gedetailleerd levensverhaal van zijn vader. Met veel liefde en zorg beschrijft hij zijn leven, plaatst hij de gebeurtenissen in hun tijd en maakt daarbij goed gebruik van secundaire bronnen en literatuur waar mogelijk. Het boek is door de vele familieanekdotes ook het verhaal geworden over het gezin Van Aerssen en de naaste familieleden en is daarmee niet alleen een waardevol tijdsdocument voor de familie zelf, maar ook voor wie geïnteresseerd is in het leven van een adellijk gezin in veranderende tijden.

Link naar meer informatie en bestelmogelijkheid: www.karwansaraypublishers.com/pw/books/overview/driemaal-oost-francois-van-aerssen-beijeren-van-voshol-1883-1968/.

Promotie Martin van den Broeke: buitenplaatsen op Walcheren 1600-1820

Afb. Het boek dat tegelijk met de promotie verschijnt.
Afb. Het boek dat tegelijk met de promotie verschijnt.

Vandaag promoveert Martin van den Broeke op de Rijksuniversiteit Groningen op zijn onderzoek naar de buitenplaatsen op Walcheren.

In de zeventiende en achttiende eeuw werd Walcheren gekenmerkt door een bloeiende buitenplaatsencultuur met ongeveer 270 buitenplaatsen.

In zijn promotieonderzoek onderzocht hij de functies van de buitenplaatsen en de motieven van hun eigenaren om tot deze kostbare vorm van representatie over te gaan. Ook onderzocht hij de opkomst, bloei en verval van deze buitenplaatsencultuur.

Het is voor het eerst in Nederland dat in een hele regio onderzoek is gedaan naar buitenplaatsen in hun landschappelijke en sociale context. Vele buitenplaatsbezitters behoorden tot regentenfamilies die in de 19e eeuw geadeld werden met bekende namen als Van Citters, De Jonge, Van Doorn, Steengracht, enz.

De neerslag van dit belangrijke onderzoek is gepubliceerd in het boek ‘Het Pryeel van Zeeland’. Buitenplaatsen op Walcheren 1600-1820, door Martin van den Broeke, dat zojuist verschenen is.

Link naar bestelmogelijkheid van het boek: https://www.verloren.nl/boeken/2086/248/5871/cultuur-en-mentaliteit/ahet-pryeel-van-zeelanda-

Openstelling Paleis Noordeinde: tickets online reserveren vanaf donderdag 30 juni 9.00 uur

Afb. De voorzijde, het trappenhuis en de Kleine Balzaal van Paleis Noordeinde.
Afb. De voorzijde, het trappenhuis en de Kleine Balzaal van Paleis Noordeinde.

Op zaterdag 23 en 30 juli en op zaterdag 6 en 13 augustus wordt Paleis Noordeinde opengesteld voor bezoekers. Het paleis biedt met zijn 19e eeuwse interieurs een mooi beeld hoe in deze eeuw tegen vorstelijke representatie werd aangekeken: de zalen zijn ingericht in verschillende neo-stijlen. Daarnaast is het ook mogelijk om tickets online te reserveren voor de Koninklijke Stallen.

Vanaf donderdag 30 juni 9.00 uur kunt u kaarten op de website reserveren. Link naar de website met meer informatie: http://tickets.paleis-noordeinde.nl/.