Vorige week dinsdag vond in de oranjerie van kasteel Twickel de boekpresentatie plaats van een boek waar Sanny de Zoete jarenlang onderzoek voor deed: Strijklicht op damast. De onvergankelijke schoonheid van vier eeuwen Nederlands linnengoed. Nooit eerder verscheen een zó uitgebreid en monumentaal boek over linnengoed in Nederland, dat boordevol lezenswaardige informatie voor iedereen staat mét daarbij geweldige foto’s. Als extra bijzonderheid zijn achterin het boek ook nog eens staaltjes opgenomen, zodat u het linnen, pellen (uitleg hierover staat in het boek!) en damast ook nog eens kunt voelen!

Dit boek is veel meer dan een opsomming van historische feiten. Het is tegelijk ook een bekroning van een persoonlijke, levenslange reis over linnengoed, waarmee Sanny de lezer in dit boek meeneemt in haar fascinatie voor linnen en ons als lezers tegelijk fascineert én inspireert – ikzelf heb na het lezen voor het eerst sinds jaren mijn damasten tafellaken en servetten weer uit de kast gehaald, gewassen, minutieus gestreken en gebruikt!

Een linnen bijbel
Lies Hassink, beheerder buitenplaats, heette de aanwezigen welkom in de oranjerie van kasteel Twickel. Op Twickel deed Sanny jaren geleden al onderzoek in de linnencollectie voor haar afstudeerscriptie. Zij roemde de liefde voor damast van Sanny en hoe alles wat zij deed met kwaliteit was, want “… alles mag betekenis hebben…” en “… je doorgrondt waar je mee bezig bent.” Zij noemde het boek “…een linnen bijbel, waar je steeds weer naar terugkeert. Het nodigt uit om te raadplegen.”

Hierna sprak Rob Bloemendal, conservator, die over de grote, eeuwenoude collectie kunst en kunstnijverheid op Twickel vertelde, die zo’n 150.000 objecten omvat. “Maar wat doe je hiermee en wat wil je hiermee? Koesteren en delen!”, zei hij. En dat is precies wat op Twickel gebeurt. Zo verschijnen er dit jaar drie boeken waaraan Twickel meewerkt (‘dit boek is het belangrijkste’) en noemde hij de bruiklenen aan tentoonstellingen in Kensington Palace (Londen), het Musée d’Orsay (Parijs), Elburg en de komende tentoonstelling in het Rijksmuseum Twenthe in Enschede over Marie Cornélie gravin van Wassenaer-Obdam.

Textiel is slechts één van de vele deelcollecties op Twickel, met textiel dat zowel upstairs als downstairs gebruikt werd: “Dankzij Sanny word je je bewust van de uniciteit van deze collectie.” Zo vertelde zij hem: “Weet je wel dat je de alleroudste theedoeken van Nederland hebt?” Hij noemde Sanny een duizendpoot, die tentoonstellingen organiseert, mensen traint, inventariseert, en “… zij weet als geen ander uitleg te geven.” Voor het eerst sinds 1898 wordt er nu ook weer een serie damast gemaakt, dat speciaal voor Twickel ontworpen is.

Fascinatie voor damast
Tot slot kwam Sanny zelf aan het woord: “Damast kwam mijn leven lang op mijn pad en heeft mij altijd gefascineerd.” Zij schreef dit boek, omdat er niet eerder over dit onderwerp een boek geschreven is en op 1 juli 2014 startte zij hiermee. Gedreven als zij is, heeft zij al weer een volgend boek in gedachten, want de verhalen bij textiel moeten doorverteld en vastgelegd worden.“ Er zijn nog steeds mensen die damast laten maken…”, vertelde zij vol enthousiasme, “… een tafellaken met servetten voor zichzelf of voor hun vijf kinderen…”, of zoals een ambassadeur “… die voor op iedere ambassade waar hij ging werken, iets liet maken.” Waar je het beste damast kon laten maken, was voor haar een zoektocht door heel Europa en uiteindelijk kwam zij in Noord-Ierland uit, waarvan voorbeelden te zien zijn in haar boek.

Het eerste exemplaar reikte zij uit aan Ada Tijink. Drie ochtenden in de week is Ada werkzaam op Twickel en in de afgelopen jaren ging heel veel historisch linnen door haar zorgvuldige handen met wassen en strijken, zodat het kan blijven pronken in kasten en op tafels.

Damast verbindt
Zoals Sanny de Zoete in haar boek verhalen met damast verbonden heeft, verbindt damast zelf ook: het verbindt niet alleen de mensen aan tafel, maar ook de opeenvolgende generaties. Het vertelt verhalen uit voorbije tijdperken, over upstairs en downstairs, maar uiteindelijk maakt damast het leven ook gewoon veel mooier door de glans die het geeft. Tegelijkertijd is het ook heel duurzaam, want damast van vier eeuwen oud ziet er nog steeds uit als nieuw en… kan gewoon in de wasmachine.

Wilt u meer weten van linnen, pellen en damast? Bent u benieuwd naar de textielreis van Sanny en welke bijzondere verhalen hiermee verbonden zijn? Lees dan meer in dit monumentale boek en misschien dat u dan ook hierin inspiratie vindt!

Voor online bestelmogelijkheid kijk op Strijklicht op damast – Sanny de Zoete