Afgelopen vrijdag vond de eerste Utrechtse Kastelen Borrel plaats, die georganiseerd werd door de Nederlandse Kastelenstichting (Welkom bij Kastelenstichting – Kastelen) samen met Slot Zuylen (Kasteel – Slot Zuylen). Deze netwerkbijeenkomst bracht mensen samen die op verschillende wijzen verbonden zijn met het zeer belangrijke Utrechtse kastelenerfgoed: bewoners, beheerders en vertegenwoordigers van organisaties die zich allen zeer gedreven inzetten voor het behoud hiervan.
Willem te Slaa, directeur Slot Zuylen, noemde in zijn welkomstwoord als doel “Om zoveel mogelijk mensen te bereiken die betrokken zijn bij Utrechtse kastelen en met elkaar in contact te brengen.”
Hierna kreeg jonkheer Robert Quarles van Ufford het woord, die voorzitter is van de Nederlandse Kastelenstichting (NKS). de NKS zet zich in als pleitbezorger voor kastelen, omdat er steeds opnieuw actuele bedreigingen en kansen zijn, zoals planologie, droogte, teveel of te weinig water, recreatie, biodiversiteit, energietransitie, duurzaamheid en fiscale problemen: “Samen zetten we ons in voor behoud en betekenisgeving van kastelen. Daarom is een netwerkborrel als deze zo belangrijk. Want we doen dit niet alleen als NKS, maar samen met vele andere erfgoedorganisaties, zoals Bond Heemschut en de Vereniging Particulier Historische Buitenplaatsen, en vele gedreven vrijwilligers zoals jullie! Samen zoeken we daarbij ook naar nieuwe bestemmingen en bij onze tijd passende rollen, die zorgen dat het kasteelbiotoop niet alleen beschermd wordt maar ook midden in de samenleving zijn iconische en waardevolle betekenis kan blijven vervullen.”
De NKS bestond vorig jaar 80 jaar en samen met een groot aantal vrijwilligers zet hij zich in voor het behoud hiervan, omdat hij een grote passie heeft voor dit culturele erfgoed. Hij noemde het grote belang van deze vrijwilligers. Deze zijn de kurk waar een organisatie als de NKS op drijft: “Zij vormen samen het bestuur en de expertgroep, en er zijn vrijwilligers voor de bibliotheek, het archief, het lexicon, de beeldbank en de organisatie van excursies en lezingen.”
Ieder jaar heeft de NKS een thema. Zo was vorig jaar het thema ‘Kastelen en buitenplaatsen in WO II’, omdat dit aansloot bij het oprichtingsjaar 1945 van de NKS. Dit jaar is er een onderzoeksproject gestart naar het koloniale erfgoed op kastelen en buitenplaatsen. Robert Quarles onthulde ook het thema voor 2027: “Een derde onderzoeksproject dat ik graag wil noemen betreft de geschiedenis van vrouwen op kastelen. Dit zal culmineren in groot internationaal congres in 2027.”
Dr. Joyce Sylvester, dijkgraaf Waterschap Amstel Gooi en Vecht en voorzitter Raad van Toezicht Slot Zuylen, kreeg vervolgens het woord en vertelde over de grote betekenis van het waterschap: “Als waterschap beheren wij 1500 km. dijk en controleren de waterkwaliteit voor 1,4 miljoen inwoners, waaronder voor de inwoners in de omgeving van De Vecht. Tientallen mensen monitoren dagelijks de hoogte van De Vecht en dit is van groot belang voor bijvoorbeeld de recreatie en de landbouw.”
De Vecht was eeuwen geleden al van groot belang door vis- en overslagrechten, en zorgde voor groei en bloei. Het verhaal is, dat de keuken van Slot Zuylen op de tweede verdieping ligt i.v.m. de hoge waterstanden. “Maar de boezem van de Vecht is nu getemd en Slot Zuylen is nu een parel aan de Vecht”, aldus Joyce Sylvester. Zij benadrukte als voorzitter van de Raad van Toezicht hoe iedereen welkom is op Slot Zuylen en dat dit dankzij de familie Van Tuyll van Serooskerken is, die Slot Zuylen in een stichting ondergebracht heeft. Speciaal roemde zij Lucile barones van Tuyll van Serooskerken die zich jarenlang heeft ingezet voor het behoud van Slot Zuylen en die nu Beschermvrouwe is van deze parel aan de vecht.
Tot slot sprak Rob van Muilekom, Gedeputeerde bij de Provincie Utrecht. Hij bedankte iedereen voor hun rol bij het erfgoed, “…dat zij laten pronken…’, zo zei hij en: “Ons erfgoed is te weinig bekend. We moeten deze schoonheid die we hebben promoten door recreatie te koppelen aan cultureel erfgoed.” Rob is sinds kort de trotse grootvader van een kleinzoon en verbond hieraan de reden waarom we ons inzetten voor dit erfgoed: ons nageslacht.
