Veilingnieuws: het kinderportretje van Koning Willem I

Afb. Een kleine prins, die later koning zou worden: Koning Willem I. Foto met hartelijke dank aan het Venduehuis der Notarissen in Den Haag/www.venduehuis.com.

Op 6 april eindigt bij het Venduehuis in Den Haag de Vendue Next Door veiling met o.a. dit kinderportretje van Koning Willem I. Lees het verhaal hierbij hieronder of kijk in de online catalogus van het Venduhuis voor wat er verder geveild wordt op https://catalogus.venduehuis.com/auction?auction=278.

Koning Willem I werd geboren als Willem Frederik Prins van Oranje-Nassau op Huis ten Bosch op 24 augustus 1772. Zijn vader was Stadhouder Willem V en zijn moeder was Prinses Wilhelmina van Pruisen. Hij groeide op in de luxe van het stadhouderlijke hof in tijden waarin niets leek te wijzen op de grote veranderingen die komende waren. Uit deze jaren dateert dit kinderportretje van hem.

We zien hem afgebeeld in de houding van een heerser met één hand in zijn zij en de ander wijzend opzij. Op zijn hoofd heeft hij een hoed met een veer en om zijn middel een sjerp. Het origineel van dit portret bevindt zich in de collectie van het Rijksmuseum in Amsterdam en werd aan dit museum geschonken door Edward baron van Lynden, heer van Cannenburch (1812-1890). Deze kocht in 1882 kasteel Cannenburch op een veiling aan en volgens familieoverlevering was dit, omdat hij dit kasteel uit handen van de katholieken wilde houden. In 1888 schonk hij dit portret, samen met het pendant van het jongere broertje van Willem, aan het museum, waar beide zich nog steeds in de collectie bevinden.

Het portret is een 20e-eeuwse kopie, meet 62×47 cm en is ongesigneerd. Het wordt, samen met twee andere schilderijen, in lot 110 aangeboden en biedingen beginnen vanaf 35 euro.

Kijk in de online catalogus van het Venduhuis voor wat er verder geveild wordt in de online catalogus op https://catalogus.venduehuis.com/auction?auction=278. Als u een bezoek wilt brengen aan het Venduehuis om de kavels te bekijken, dan dient u i.v.m. het Coronavirus een online afspraak te maken, zodat het Venduehuis alle regels rondom het Coronavirus in acht kan nemen. Een online afspraak maken kan via https://www.venduehuis.com/nl/plan-uw-afspraak

De Huzaren van Boreel: jonkheer Willem François Boreel (1775-1851)

Afb. Jonkheer Willem François Boreel (1775-1851) in het uniform van huzaar. Het schildje op de riem draagt het opschrift 6 en betekent Regiment Huzaren no. 6. Jonkheer Boreel draagt op het portret de Militaire Willems-Orde. Stichting Cultuurhistorisch Fonds Boreel.

Het onderstaande verhaal stond in het digitale magazine van AiN, jaargang 2, nr. 1 – maart 2018. Dit magazine wordt per mail aan de donateurs van de stichting Adel in Nederland toegestuurd. Voor iedereen die nu thuis zit i.v.m. het coronavirus gaan wij in de komende tijd een aantal artikelen uit ons magazine gratis op onze website zetten. Dit is het derde artikel.

In het bezit van de Stichting Cultuurhistorisch Fonds Boreel bevindt zich onder meer het portret van jonkheer Willem François Boreel. Hij ontving op 25 november 1813 van de latere Koning Willem I de opdracht om een regiment te vormen, dat als het Regiment Huzaren van Boreel roem verwierf en dat nog steeds bestaat.

Willem François Boreel stamde uit een Amsterdams regentengeslacht en groeide deels in Amsterdam op en deels in Velsen op de buitenplaats Beeckestijn, dat hij later van zijn ouders zou erven. Hij trad in 1787 twaalf jaar oud als kadet in dienst bij het Regiment Hollandse Garde te voet. Vier jaar later ging hij als luitenant deel uitmaken van het Regiment Dragonders en in 1795 nam hij na de komst van de Fransen ontslag en toen had hij inmiddels de rang van luitenant-kolonel bereikt.

Nadat hij in 1813 de opdracht voor de oprichting van een regiment had ontvangen, werd hij benoemd tot luitenant-kolonel van dit regiment in oprichting en begon met werving in Leiden en Haarlem van in totaal 641 Huzaren en 677 paarden. De naam was aanvankelijk Huzaren van Boreel, maar veranderde een aantal keren en werd uiteindelijk in 1947 officieel Regiment Huzaren van Boreel.

Willem François Boreel nam met zijn regiment deel aan de gevechten bij Quatre-Bras en in de zware strijd die volgde, sneuvelden er velen. Ook de commandant van de brigade waar zijn regiment deel van uitmaakte sneuvelde en hij nam hier vervolgens het bevel van over in de strijd die volgde in de Slag bij Waterloo. Van zijn regiment sneuvelden 3 officieren en 145 man en raakten 6 officieren 64 man gewond. Voor zijn moed, beleid en trouw werd hij in 1815 benoemd tot Ridder in de Militaire Willems-Orde 3e klasse. In 1821 werd hij in de Nederlandse adel verheven met het predikaat jonkheer. In latere jaren werd hij generaal-majoor en inspecteur van de Lichte Cavalerie en in 1835 volgde zijn benoeming tot opperbevelhebber der Cavalerie. Hoogtepunt was in 1848 de verlening van het Grootkruis in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

Naast zijn militaire carrière vervulde hij ook functies aan het Hof en werd hier eerst opperstalmeester van Koning Willem II en daarna Grootmeester van het Huis des Konings in dienst van H.M. de Koningin. Tijdens een verblijf in het gevolg van Koningin Sophie aan het Hof van de Koning van Württemberg werd hij nog op 20 mei 1851 benoemd tot Ridder der Frederiks Orde, maar een dag later overleed hij onverwachts: ‘Te Stuttgart is den 22sten uit Friedrichshafen het berigt ontvangen van het onverwachte spoedige afsterven van den Nederlandschen luit.-generaal, grootmeester van het huis der Koningin, Jhr. W.F. Boreel, die met H.M. de Koningin der Nederlanden naar Zwitserland op reis was.’ De Koningin was door het gebeuren zo geraakt, dat zij daardoor van haar reisplan afzag.

Op 1 juni arriveerde zijn zoon in Stuttgart ‘… om het stoffelijk overschot zijns vaders naar Holland over te brengen’ en na terugkeer in Nederland werd hij bijgezet in het familiegraf in Velsen. Zijn nakomelingschap is in 2001 in de mannelijke lijn uitgestorven, maar zijn naam leeft voort in het Regiment Huzaren van Boreel.

Bronnen & Literatuur
Nederland’s Adelsboek, jaargang 80 (1989), ’s Gravenhage, 219-270.
Groninger Courant, 23 mei 1851, 2.
Algemeen Handelsblad, 27 mei 1851, 2.
De Noord-Brabanter: staat- en letterkundig blad, 3 juni 1851, 3.
www.huzarenvanboreel.nl.

Wilt u ook 4 keer per jaar het digitale magazine van AiN ontvangen met verhalen zoals deze? Word dan nu donateur! De Stichting Adel in Nederland heeft als doel het digitaal aanbieden van informatie over adel in Nederland in de ruimste zin. Voor € 17,50 per jaar kunt u donateur worden, ontvangt u 4 keer per jaar het digitale magazine en steunt u ons in onze werkzaamheden. Bovendien krijgt u voorrang bij door AiN georganiseerde excursies. AiN heeft de culturele ANBI-status en daardoor kunt u als donateur bij de opgave voor de inkomstenbelasting giftenaftrek krijgen.

Meer weten en opgeven als donateur? Stuur dan een mail naar info@adelinnederland.nl.

De kasteelbegraafplaats van de heren van Rosendael

Afb. 1. De grafkelder van kasteel Rosendael. Hier werd in 1902 de laatste barones Torck bijgezet, waarmee dit oude Gelderse geslacht uitgestorven was.

Vlak achter kasteel Rosendael, wonderschoon in de bossen gelegen, ligt de grafkelder van de heren van Rosendael. De grafkelder werd gebouwd in opdracht van mr. Assueer Lubbert Adolf baron Torck (1806-1842), telg uit een oud Gelders geslacht, en echtgenote jonkvrouwe Louise Catharina Wilhelmina Huyssen van Kattendijke (1812-1843). Aanleiding voor de bouw was de dood van twee van hun kinderen op zeer jonge leeftijd.

Binnen enkele jaren zou, op één na, het hele gezin komen te overlijden en meerdere keren opende zich de grafkelder voor bijzettingen. De oudste dochter bereikte de leeftijd van zesenzestig jaar en huwde een baron Van Pallandt. Hierdoor werd kasteel Rosendael een Van Pallandt bezit en zou dit blijven tot in 1977, toen het kasteel verkocht werd.

De particuliere begraafplaats voor de kasteelbewoners ontwikkelde zich al snel tot een plek waar ook anderen zich konden laten begraven: personeel, dorpsbewoners en adellijke verwanten. Rijk en arm werden hier in de dood verenigd – ook al was het funeraire vertoon voor de één wat uitbundiger dan voor de ander.

Op https://www.dodenakkers.nl/artikelen-overzicht/begraafplaatsen/gelderland/rozendaal-begraafplaats-van-de-kasteelheren-van-rosendael-1.html is een uitgebreid verhaal te lezen over deze grafkelder van kasteel Rosendael.

Afb. 2. Op de voorgrond de graven van minvermogenden. Op de achtergrond, in het midden, de imposante neogotische grafkelder van de jonkheren Huyssen van Kattendijke, waarin zeven leden van dit geslacht zijn bijgezet.

Geboren: Huisman

Afb. Het familiewapen Testa.

Juliette Frédérique Laurine Huisman, geboren Amsterdam 23 maart 2020, dochter van Koen Huisman en Stephanie Maria Ignata Huisman née jonkvrouwe Testa.

Overleden: H.K.H. Prinses Maria Teresa de Bourbon de Parme

Afb. Prinses Maria Teresa in 2013 bij het huwelijk van haar neef Jaime prins de Bourbon de Parme met Viktória Cservenyák in Apeldoorn. Hier verlaat zij de kerk met haar nichtje Margarita prinses de Bourbon de Parme en de echtgenoot van Margarita, mr. Tjalling ten Cate.

Carlos prins de Bourbon de Parme, die in 1996 met zijn broer en twee zusjes werd ingelijfd in de Nederlandse adel, maakte bekend dat zijn tante Prinses Marie Teresa Cécile Zita Charlotte de Bourbon de Parme op 86-jarige leeftijd is overleden aan het coronavirus.

De hieronder genoemde ‘Prinses Madeleine Yvonne de Bourbon-Busset’ stamde uit een grafelijke zijtak van de familie De Bourbon, waarvan alleen het hoofd de titel graaf heeft en de overige leden ongetiteld zijn.

“Op 26 maart 2020 is ons ontvallen onze dierbare tante Prinses Maria Teresa de Bourbon de Parme. Zij was het derde kind van onze grootouders Prins Xavier de Bourbon de Parme en Prinses Madeleine Yvonne de Bourbon-Busset. Haar overlijden is een groot verlies en doet ons intens verdriet.

Maria Teresa was lange tijd nauw betrokken bij de strijd voor democratisering, sociale rechtvaardigheid en vrijheid in Spanje. In die levensmissie ondersteunde ze zowel haar eigen vader als haar broer en onze vader Prins Carlos Hugo.
Zij bewees ook de wetenschap grote verdiensten als sociologe en antropologe, door meerdere boeken te schrijven over de politieke en maatschappelijke ontwikkelingen in onder meer Frankrijk, Spanje, Latijns-Amerika en Italië.

Wij bewonderen onze tante zeer om haar eruditie en toewijding, om zich altijd in te zetten voor mensen, vrede en voorspoed in de wereld. Bovenal zullen we haar betrokkenheid, steun en liefde ongelooflijk missen. We koesteren de mooie herinneringen die we met haar en onze kinderen mochten hebben.

Maria Teresa is gestorven in vrede. Wij wensen onze dierbare tante deze rust voor eeuwig toe.”

Link naar een terugblik op de prinses op Royalblog https://gpdhome.typepad.com/nieuwsberichten/2020/03/prinses-maria-teresa-verhaalde-met-humor.html

Link naar een In Memoriam in het Engels, waarin onder meer genoemd wordt dat er in de jaren 1958-59 het gerucht ging dat zij zich zou verloven met de Belgische Koning Boudewijn  https://eurohistoryjournal.blogspot.com/2020/03/in-memory-of-red-princess-passing-of.html

Nieuwsbrief sKBL

De stichting Kastelen, historische Buitenplaatsen en Landgoederen (sKBL) geeft een gratis (!) nieuwsbrief uit over dit belangrijke historische erfgoed. Deze week verscheen de nieuwste nieuwsbrief en hierin staat ook dit keer veel informatie over kastelen, buitenplaatsen en landgoederen. Ook staat er een interview in met Leila van Lidth de Jeude née gravin de Marchant et d’Ansembourg over kasteel Amstenrade, dat sinds 1779 familiebezit is. De echtgenoot van Leila behoort tot de Belgische tak van een oud Nederlands regentengeslacht, waarvan leden in 1856 erkend werden te behoren tot de Belgische adel.

Rechtstreekse link naar het interview: https://www.skbl.nl/leila-van-lidth-de-jeude-dansembourg-zet-zich-met-hart-en-ziel-in-voor-het-behoud-van-kasteel-amstenrade/

U kunt zich opgeven voor deze gratis nieuwsbrief via https://www.skbl.nl/nieuwsbrief-aanvraag/

Binnenkijken op Slot Zuylen van de familie Van Tuyll van Serooskerken

Afb. Slot Zuylen ligt vlakbij Utrecht in Oud-Zuilen aan de Vecht, die linksboven te zien is. Foto met hartelijke dank aan Slot Zuylen.

Slot Zuylen werd tot 1951 bewoond door de baronnen Van Tuyll van Serooskerken, maar om de continuïteit van het kasteel en de inboedel te garanderen, werd het geheel vervolgens in 1952 in een stichting ondergebracht. Slot Zuylen is sindsdien opengesteld voor bezoekers. Vanwege het Coronavirus is het nu tijdelijk niet te bezoeken, maar in dit filmpje krijgt u de gelegenheid het kasteel van binnen te bekijken. Bijzonder hierin is, dat Lucile barones van Tuyll van Serooskerken (voorzitter van het bestuur) hierin ook figureert en vertelt over haar herinneringen aan de tijd dat haar grootouders hier woonden.

Benieuwd naar slot Zuylen? Houd dan de website van Slot Zuylen in de gaten om te zien wanneer de deuren weer opengaan! http://www.slotzuylen.nl !

Op stand aan de wand (2): Fanny barones Nahuys née Hodgson (1810-1882)

Afb. 1. Fanny barones Nahuys (1810-1883). Gouache part. coll.
Afb. 1. Fanny barones Nahuys (1810-1883). Gouache part. coll.

Het onderstaande verhaal stond in het digitale magazine van AiN, jaargang 1, nr. 2 – april 2017. Dit magazine wordt per mail aan de donateurs van de stichting Adel in Nederland toegestuurd. Voor iedereen die nu thuis zit i.v.m. het coronavirus gaan wij in de komende tijd een aantal artikelen uit ons magazine gratis op onze website zetten.

Francis (‘Fanny’) Martha barones Nahuys née Hodgson (1810-1882) werd geboren op Beechhouse in Macclesfield in het Verenigd Koninkrijk als dochter van Brian Hodgson en Catherine Houghton, die beiden uit families van grootgrondbezitters stamden. Grootvader Hodgson leefde als een landedelman en had een grote meute windhonden. Daarnaast commandeerde hij jarenlang de vrijwillige cavalerie. Een zusje van haar grootvader was gehuwd met de bisschop van Londen en de familie vertoefde vaak in het bisschoppelijk paleis.

Haar vader was een gepassioneerd jager en was daarnaast bankier. Samen met een neef had hij een bankiershuis gesticht, maar dat ging failliet en “… hoewel hij zijn tegenslagen moedig droeg, had hij niet de kwaliteiten die een geruïneerde heer in staat stelde om op middelbare leeftijd een nieuwe start te maken.” Gelukkig had haar moeder een sterk karakter en waren er hulpvaardige connecties, zodat haar vader slotvoogd van Martello Towers werd.

Afb. 2. Mr. Petrus Cornelis Nahuys (1803-1882), Commissaris des Konings in Overijssel, gravure part. coll.

Haar broers zochten hun geluk in India en in brieven aan haar werd zij altijd ‘Dearest Fanny’ genoemd. Zo schreef één van haar broers in 1825 aan haar: “Mijn lieve Fan! Een brief met datum 23 mei van onze dierbare moeder, geeft mij een charmant verslag van je talenten, werkzaamheden en kundigheden. Je houdt van muziek en bent voorbestemd om er in uit te blinken. Je hebt jezelf die elegante talen Frans en Italiaans eigen gemaakt. Hoe verlang ik er naar om mijn lieve Fanny een Italiaans lied te horen zingen met de smaak en het gevoel van een echte muziekliefhebber!”

In 1839 trad zij in het huwelijk met jonkheer mr. Petrus Cornelis Nahuys (1803-1882). Haar echtgenoot was al jarenlang een goede bekende van haar, want haar oudere zusje Ellen was in 1826 de derde echtgenote van diens vader geworden. Hierdoor werden de beide zusjes stiefmoeder en -dochter van elkaar. Haar schoonvader maakte carrière in Nederlands-Indië en werd uiteindelijk raad van Indië met de rang van generaal-majoor. In 1842 werd hem vanwege zijn vele verdiensten de titel van baron bij eerstgeboorte verleend en na zijn overlijden volgde zijn zoon hem in deze titel op en werd Fanny vervolgens barones Nahuys.

Haar echtgenoot was rechter in de arrondissementsrechtbank en later raadsheer in het gerechtshof in Arnhem. Hij beëindigde zijn carrière glansrijk als commissaris des Konings in Overijssel. De laatste jaren van hun leven woonden zij op het landgoed ’s Heeren Loo in Ermelo en nadat haar echtgenoot in 1882 was overleden, overleed zij in het jaar erop op drieënzeventigjarige leeftijd en werd bijgezet naast haar echtgenoot in de Van Nahuys grafkelder op de oude begraafplaats aldaar.

FRANCES MARTHA HODGSON
DOUAIRIERE Mr P.C. BARON NAHUIJS
GEB. TE MANLESFIELD IN ENGELAND
21 JANUARI 1810
OVERL. OP ‘sHEERENLOO TE ERMELO
22 JULI 1883

Het huwelijk bleef kinderloos en hun bezittingen vererfden op de neven en nichtjes Nahuys. In november van dat jaar werden ‘eenige Nieuwe Schilderijen en geëncadreerde Aquarellen’ uit haar nalatenschap geveild. Het afgebeelde portretje vererfde via een nichtje in de vrouwelijke lijn. Latere generaties hechtten geen waarde meer aan deze en andere Nahuys portretjes en gezamenlijk belandden ze in een kist op een rommelmarkt, waar ze door een gelukkige vinder werden aangekocht.

De buitenplaats ’s Heerenloo met ‘wit marmeren VESTIBULE en GANG, vier ruime BENEDENKAMERS, waaronder groote ZAAL’ en nog meer kamers boven, werd na haar overelijden in veiling gebracht, waarbij het ‘naar den nieuwsten smaak aangelegd PARK’ werd geroemd ‘met zeldzame HEESTERS en CONIFEREN’, een koepel en ‘zeldzaam fraai uitzicht in het park en op de Zuiderzee’ met ‘prachtige vergezichten’ over het water. Ook de ruim 250 hectare bossen, weilanden en akkers gingen onder de hamer.

Literatuur & bronnen
Nederland’s Adelsboek, jaargang 89 (2000-2001). ’s-Gravenhage.
William Wilson Hunter (1896). The life of Brian Houghton Hodgson. British resident at the Court of Nepal. London.
De Tijd, 9 november 1883, 4.
Het Nieuws van den Dag, 24 augustus 1883, 4.

Wilt u ook 4 keer per jaar het digitale magazine van AiN ontvangen met verhalen zoals deze? Word dan nu donateur! De Stichting Adel in Nederland heeft als doel het digitaal aanbieden van informatie over adel in Nederland in de ruimste zin. Voor € 17,50 per jaar kunt u donateur worden, ontvangt u 4 keer per jaar het digitale magazine en steunt u ons in onze werkzaamheden. Bovendien krijgt u voorrang bij door AiN georganiseerde excursies. AiN heeft de culturele ANBI-status en daardoor kunt u als donateur bij de opgave voor de inkomstenbelasting giftenaftrek krijgen.

Meer weten en opgeven als donateur? Stuur dan een mail naar info@adelinnederland.nl.

Binnenkijken op kasteel Cannenburch

Afb. Een hoek in de hal van kasteel Cannenburch met in het midden het grote ruiterportret van Johan Hendrik van Isendoorn à Blois (1666-1703), die als ritmeester in de slag bij Ekeren sneuvelde, met linksboven zijn vader Elbert van Isendoorn à Blois (1601-1680) en rechtsboven zijn moeder Odilia Catharina van Wassenaer (overl. 1762)

Kasteel Cannenburch is één van de opengestelde kastelen van Geldersch Landschap & Kasteelen, maar is helaas momenteel vanwege het coronavirus gesloten. Via https://www.skyfocus.nl/SkyFocus/Tours/Vaassen-Cannenburch/ kunt u nu toch online een kijkje in en om het kasteel nemen en alvast geïnspireerd raken voor een bezoek in betere tijden!

Kasteel Cannenburch werd eeuwenlang bewoond door de baronnen D’Isendoorn à Blois en het kasteel is zó ingericht, alsof de familie er even weg is.

Link naar meer informatie over het kasteel https://cannenburch.glk.nl/