Veilingnieuws: het portret van barones De Heeckeren

Afb. Het portret van Léonie Charlotte barones de Heeckeren (1840-1888). Franse School ca. 1860. Afbeelding met dank aan het veilinghuis Drouot.

Op 17 mei worden bij het veilinghuis Drouot in Parijs enkele spullen afkomstig uit de familie De Heeckeren d’Anthès geveild, waaronder een zilveren dienblad met het familiewapen Van Heeckeren, een zilveren spiegel en een portret.

Het portret betreft Léonie Charlotte barones de Heeckeren, die geboren werd op 3 april 1840 in Soultz. Haar vader, George Charles baron de Heeckeren (1812-1895) werd geboren met de achternaam D’Anthès, maar werd geadopteerd door Jacob Derk Borchard Anne baron van Heeckeren, gezant aan het hof van Rusland, die hem tot erfgenaam benoemde. In 1836 werd George Charles genaturaliseerd tot Nederlander en ingelijfd in de Nederlandse adel met naam en wapen Van Heeckeren.

George Charles baron de Heeckeren ging de geschiedenis in als degene die in een duel zijn zwager, de wereldberoemde Russische dichter Aleksandr Poesjkin, doodde. Hij vestigde zich vervolgens in Frankrijk en werd uiteindelijk lid van de Senaat. Uit zijn huwelijk met Ekatharina Gontsjaroff (1811-1843) werden drie dochters en een zoon geboren. Nakomelingen verkregen naamswijziging als De Heeckeren d’Anthès en leven voort in Frankrijk, maar behoren nog steeds tot de Nederlandse adel.

Dochter Léonie Charlotte barones de Heeckeren bleef ongehuwd en werd dame d’honneur van de Franse Keizerin Eugénie. Op 30 juni 1888 overleed zij op 48-jarige leeftijd in Vanves.

Link naar de website van veilinghuis Drouot www.drouot.com.

Maatschappij van Weldadigheid 200 jaar

Afb. 1. Koning Willem Alexander bij de viering van 200 jaar Maatschappij van Weldadigheid. Bij de ontvangst keek de grondlegger van de maatschappij, Johannes graaf van den Bosch, vanaf zijn geschilderd portret toe. © Wilbert Bijzitter/Hollandse Hoogte.

Op 20 april was Z.M. de Koning in Frederiksoord bij de viering van 200 jaar Maatschappij van Weldadigheid. Deze maatschappij werd in 1818 opgericht door Johannes graaf van den Bosch (1780-1844) om de armoede te bestrijden. Bij deze viering waren ook nakomelingen van hem aanwezig.

Wij kregen van A.A.C. gravin van den Bosch-van Heeckeren van Brandsenburg het onderstaande verslag van de viering van 200 jaar Maatschappij van Weldadigheid, waarvoor wij haar bijzonder erkentelijk zijn.

Frederiksoord binnen rijdend werden we verwelkomd door de vrolijk wapperende vlaggen met portret van de Gouverneur-Generaal erop – twee op iedere lantarenpaal.

In het Gebouw van Weldadigheid werden alle gasten ontvangen. Voor de deur stond Johannes van den Bosch in vol ornaat zoals afgebeeld op het bekende portret. Met zijn ‘Welkom, ik ben Johannes van den Bosch’ keek hij in eerste instantie nogal vreemd toen ik naar mijn echtgenoot (J.H.O. graaf van den Bosch) wees en zei ‘Hij is echt Johannes van den Bosch’ !!

Met mw. L.F.E. Eschauzier-van den Bosch en jhr. R. A. van den Bosch zaten wij vooraan tijdens de presentatie van Daphne Bunskoek, een nazaat van één van de kolonisten uit de Kolonie Wilhelminaoord; dit legde zij ook vol humor uit. Zij was fantastisch, geestig, ad rem en speelde geweldig in op hetgeen er gezegd werd door de sprekers.

Mw. A. Haarsma en de heer M. Wiersma (voorzitter en directeur van de Stichting Maatschappij van Weldadigheid) heetten ons welkom, gevolgd door mw. drs. M.I. Hamer (voorzitter S.E.R.); zij gaf haar visie op de huidige Nederlandse opgave op het gebied van sociaal economische vernieuwingen en de relevante ontwikkelingen en trends.

We zagen bijzondere filmportretten van bijzondere ondernemers die opnieuw een betekenis aan de proefkolonie Frederiksoord geven door het ontwikkelen van initiatieven op het gebied van wonen (woongemeenschap ondergebracht in kleine appartementen van ouderen en tienermoeders met het idee dat zij elkaar kunnen helpen), zorg en scholing voor mensen die in de maatschappij tussen wal en schip raken en in o.a. het Kiemhuis verschillende vaardigheden leren.

Afb. 2 Johannes graaf van den Bosch (1780-1844) op zijn portret door Cornelis Kruseman uit 1829 vlak voor zijn vertrek als Gouverneur-Generaal naar Nederlands-Indië. Coll. Rijksmuseum Amsterdam.

Daarna sprak prof. dr. H. (Herman) Pleij ons hilarisch toe met zijn cultuurhistorische kijk op de geschiedenis en idealen van Johannes van den Bosch gekoppeld aan onze Nederlandse identiteit.
Hierna namen we allen plaats op de zonovergoten tribunes (wat een geluk met zo een prachtige dag) net voor Koning Willem Alexander aan kwam. Hij was ervoor door het Bestuur van de Stichting Maatschappij van Weldadigheid (waaronder jhr. mr. J.W.H. van den Bosch) ontvangen in Huis Westerbeek en rondgeleid door o.a. de Proeftuin en het Kiemhuis. De musical ‘Het Pauperparadijs’ werd in beknopte vorm gedurende een half uur opgevoerd in de open lucht.

Een groot aantal schoolkinderen was aanwezig met oranje T-shirts met het logo ‘WELKOM TOEN WELKOM NU’. Na afloop mochten acht schoolkinderen een boek met tekeningen aan de Koning aanbieden. Hun opdracht was een tekening te maken hoe de wereld beter kon worden.

De Koning vertrok na afloop van de Musical en liepen wij naar het Kiemhuis waar wij in de openlucht konden lunchen en ook konden rondkijken. In het Kiemhuis spraken wij met een Syrische vluchteling die imker was geweest en nu geïnteresseerden hielp. Anderen waren bezig om de houten honing ramen te maken die in de bijenkasten worden geplaatst. Later zagen we op internet dat de Koning ook met deze man had gesproken. Hij kon zijn vorige beroep en kennis overbrengen en leerde op die manier van de geïnteresseerden weer Nederlands.

Een prachtige dag waar zowel enkele achter, achterkleinzoons/-kleindochter van Johannes van den Bosch als de Koning, als achter, achterkleinzoon van diens zeer belangrijke ‘supporter’ aanwezig waren. Helaas duurde het bezoek van de Koning maar kort.

Link naar de speciale website ter gelegenheid van de viering www.welkomtoenwelkomnu.nl.

Boekpresentatie ‘Adellijke affaires’

Afb. 1. Jonkheer mr. Dolph Boddaert, auteur van ‘Adellijke affaires’.

Afgelopen zondag vond in de salons van de Groote Sociëteit Haagsche Club-Plaats Royaal aan het lommerrijke Lange Voorhout de boekpresentatie plaats van ‘Adellijke affaires’. In dit boek zijn alle artikelen gebundeld, die de oud-advocaat jonkheer mr. Dolph Boddaert in de loop der jaren schreef en die veelal gaan over juridische vragen over het adelsrecht, zoals over buiten het huwelijk geboren kinderen, of over inlijving van buitenlandse adel.

Rolof baron van Hövell tot Westerflier, van uitgeverij Karwansaray, heette de aanwezigen welkom en zei dat het woord affaires in de titel tot wat onrust had geleid bij sommige genodigden: “Ik wil wel komen, als het maar niet over mijn familie gaat.” Hij verzekerde dat Dolph Boddaert niet in de donkere krochten van de Koninklijke Bibliotheek was gekropen voor zijn boek. Degenen die hierdoor echter teleurgesteld waren, mochten van hem alsnog gerust de zaal verlaten.

Afb. 2. de voorkant van het boek ‘Adellijke affaires’.

Hierna besprak mr. Rob van Nouhuys (“Als ik meneer Nahuys was, was ik hier wel lid”) het boek in hoofdlijnen en verwoordde de zorg van enkelen naar aanleiding van de boektitel met: “Als ik hier straks wegga, moet ik het wapenschild van de muur halen en er een balk aan toevoegen.” Dolph Boddaert schreef echter, volgens Rob van Nouhuys, niet over dit soort affaires, ook al vielen de artikelen over de zaak De Bourbon de Parme en met name de zaak Delphine Boël voor hem nogal op, waarbij hij uit de laatste zaak met smaak enkele door Dolph Boddaert gekozen woorden citeerde.

Dolph Boddaert bedankte vervolgens de uitgever Rolof van Hövell voor de geweldige samenwerking en zei over zijn reden om zich in de onderwerpen van zijn artikelen te verdiepen: “Ik heb een groot gevoel voor rechtvaardigheid.” De rechtsongelijkheid van buiten het huwelijk geboren kinderen en adoptiekinderen had hem altijd gestoord en ook de nieuwe Wet op de Adeldom van 1994 bekritiseerde hij vanwege het ontbreken van een overgangsregeling: “Mijn standpunten zijn niet altijd parallel met de Hoge Raad van Adel gelopen.”

Mr. Coen baron Schimmelpenninck van der Oije, oud-voorzitter van de Hoge Raad van Adel en kamerheer honorair van Z.M. de Koning, kreeg vervolgens door Dolph Boddaert het eerste exemplaar aangeboden. Hij zei onder meer dat er tijden geweest waren dat er niet werd gesproken of geschreven over adel en afkomst, maar dat Dolph Boddaert altijd zijn mening in openheid heeft getuigd.

Benieuwd naar het boek? Kijk dan voor meer informatie en bestelmogelijkheid op https://www.karwansaraypublishers.com/adellijke-affaires.html.

Afb. 3. Het zeven traveeën brede onderkomen van de Groote Sociëteit Haagsche Club-Plaats Royaal aan het Lange Voorhout in ‘s-Gravenhage.

19 mei Tulpenbal: laatste kaarten

Afb. Het Tulpenbal: een stijlvol feest op een sfeervolle locatie met gasten uit binnen- en buitenland.

Het aftellen naar het Tulpenbal is begonnen en ook u kunt er op deze stijlvolle avond in de fraaie Koepelkerk bij zijn, maar wees snel, want de laatste kaarten voor het diner vooraf + het bal zijn alleen nog deze week te koop! Nog t/m donderdag 10 mei kunt u kaarten bestellen via https://tulipsball.wetickets.shop/.

Daarnaast is er nog wel de mogelijkheid om na het diner tegen een gereduceerd tarief deel te nemen aan het dansen. Deze Afterdinnertickets zullen t/m 18 mei, tot aan het bal beschikbaar zijn.

Op initiatief van de Johanniter Orde en de Orde van Malta wordt er tijdens het bal een tombola georganiseerd en de opbrengst hiervan is bestemd voor de Kruispost Amsterdam. Dit medisch centrum op de Wallen in Amsterdam geeft gratis medische en psychosociale hulp aan onverzekerden, legaal of illegaal in Nederland, die hier terecht kunnen voor hulp.

Hieronder een promotiefilmpje van het Tulpenbal, waarin gasten onder meer vertellen over het bal vorig jaar.

Gevallen voor het vaderland

Hieronder volgen enkele verhalen, die in de afgelopen jaren op AiN hebben gestaan, over leden van de Nederlandse adel die in de oorlog zijn omgekomen.

Afb. Links jonkheer Jean Chrétien Baud (1919-1944) en rechts jonkheer Willem Abraham Baud (1923-1945).
Afb. Links jonkheer Jean Chrétien Baud (1919-1944) en rechts jonkheer Willem Abraham Baud (1923-1945).

Gevallen voor het vaderland: jonkheer Jean Chrétien Baud (1919-1944) en jonkheer Willem Abraham Baud (1923-1945).

Link: https://www.adelinnederland.nl/gevallen-vaderland-jonkheer-jean-chretien-baud-1919-1944-en-jonkheer-willem-abraham-baud-1923-1945/

 

Afb. Egbert Joost baron van Nagell.
Afb. Egbert Joost baron van Nagell (1923-1944).

Gevallen voor het vaderland: Egbert Joost baron van Nagell, heer van Schaffelaar (1923-1944).

Link: https://www.adelinnederland.nl/egbert-joost-van-nagell-1129-2/

Dodenherdenking 2014 Van Limburg Stirum
Afb. Carel Everhard graaf van Limburg Stirum (1917-1940).

Gevallen voor het vaderland: Carel Everhard graaf van Limburg Stirum (1917-1940).

Link: https://www.adelinnederland.nl/gesneuveld-vaderland-carel-everhard-graaf-limburg-stirum-1917-1940/

Afb. Jonkheer Alexander van Geen, portret door W. Sluyter in 1934. Foto met dank aan het Nederland's Adelsboek.
Afb. Jonkheer Alexander van Geen, portret door W. Sluyter in 1934. Foto met dank aan het Nederland’s Adelsboek.

Gevallen voor het vaderland: jonkheer Alexander van Geen (1903-1942).

Link: https://www.adelinnederland.nl/gesneuveld-vaderland-jonkheer-alexander-geen-1903-1942/

Nieuwe Grootmeester Souvereine Orde van Malta

Afb. Fra’ Giacomo Dalla Torre del Tempio di Sanguinetto 80e Grootmeester Souvereine Orde van Malta. Foto met dank aan www.orderofmalta.int/Conclave 2 maggio 2018 © Remo Casilli

Gisteren werd in Rome Fra’ Giacomo Dalla Torre del Tempio di Sanguinetto gekozen tot de 80e Grootmeester van de Soevereine Orde van Malta. Het verkiezingsorgaan vergaderde in de Magistral Villa, een van de twee institutionele zetels van de Orde van Malta in Rome.

Fra’ Giacomo Dalla Torre del Tempio di Sanguinetto (1944) stamt uit een grafelijke familie en is sinds 1985 met de Orde verbonden. Link naar zijn biografie: www.orderofmalta.int/government/lieutenant-grand-master/.

Volgens de grondwet van de Orde is de Grootmeester het soevereine en religieuze hoofd van de Orde. Hij is gekozen voor het leven, moet zich volledig wijden aan de ontwikkeling van de werken van de Orde en een voorbeeld zijn van het leven volgens christelijke beginselen voor zijn leden.

De eerste officiële opdracht van de Grootmeester is het voorzitten van de 60e Orde van Malta Internationale Pelgrimstocht naar Lourdes, die plaatsvindt van 5 tot 8 mei.

Link naar het hele persbericht op de website van de Souvereine Orde van Malta: www.orderofmalta.int/2018/05/02/fra-giacomo-dalla-torre-elected-80-grand-master-order-of-malta/.

Geboren: Van Swinderen

Afb. Het familiewapen Van Swinderen.

Jonkheer Quirijn Willem Cos van Swinderen, geboren Utrecht 25 april 2018, zoon van jonkheer Willem Frederik van Swinderen en Let Schutter.

19 mei 2018: Tulpenbal in Amsterdam

Over drie weken vindt voor de vierde keer het Tulpenbal in Amsterdam plaats, waarbij het bal hét hoogtepunt is in een weekend vol activiteiten. Ook u kunt er bij zijn, want er zijn nog kaarten te koop, maar wees snel! Link naar de site van het Tulpenbal met meer informatie over de kaartverkoop: https://tulipsball.com

Hieronder een filmpje van het Tulpenbal vorig jaar, waarmee u een goede impressie krijgt van de stijlvolle sfeer en tegelijkertijd ongedwongen vriendschappelijkheid, waarin gasten uit binnen- en buitenland elkaar ontmoeten.

AiN wenst u een mooie Koningsdag toe!

Op de fotocompilatie van links naar rechts de generaties V, VI, VII, VIII, IX en X van de familie Von Amsberg: de advocaat Joachim Karl Theodoor von Amsberg (1777-1842), de Mecklenburg-Schwerins generaal-majoor Gabriel Ludwig Johann von Amsberg (1822-1895), de Groothertogelijk Mecklenburg-Schwerins opperhoutvester Wilhelm Karl Friedrich August Louis von Amsberg (1856-1929), de planter Claus Felix Friedrich Leopold Gabriel Archim Julius August von Amsberg (1890-1953), de diplomaat Claus Georg Willem Otto Frederik Geert prins der Nederlanden, jonkheer van Amsberg (1926-2002) en Z.M. koning Willem-Alexander (1967). Foto Koning Willem-Alexander ©RVD – Rineke Dijkstra en foto Gabriel von Amsberg met hartelijke dank aan Titus von Bönninghausen.

Het geslacht Von Amsberg in het licht van de Nederlandse adel: een korte beschouwing. Het is bijna vijf jaar geleden dat koning Willem-Alexander uit het Huis Oranje-Nassau ingehuldigd werd, maar volgens het Nederlands adelsrecht zou je kunnen zeggen dat sinds 2013 de familie Von Amsberg regeert, want de vader van de koning was een Von Amsberg.

Hoe verhoudt het geslacht Von Amsberg zich nu tot de Nederlandse adel? Wanneer je de stamreeks bekijkt, dan zie je dat het geen hele oude familie is: de stamvader werd omstreeks 1677 vermeld. De meeste families die tot de Nederlandse adel behoren zijn ouder, ook al zijn er ook families bij die later in de geschiedenis verschijnen. Mogelijk zal de stamreeks Von Amsberg in de komende jaren nog verder opgevoerd kunnen worden nu de archieven in Mecklenburg beter toegankelijk zijn na de Duitse eenwording.

De familie Von Amsberg is niet van oude adel: in de vierde generatie zien we pas het adellijke predikaat ‘von’ verschijnen (te vergelijken met het Nederlandse predikaat jonkheer) en dit predikaat wordt voor het eerst gebruikt in 1795 bij het tekenen van een kerkregister. In 1891 wordt dit adellijke predikaat door de groothertog van Mecklenburg-Schwerin officieel bevestigd. De meeste Nederlandse adellijke families hebben ook adeldom die uit de 19e eeuw dateert, al is dat meestal uit de eerste helft van de 19e eeuw.

De maatschappelijke status van de opeenvolgende generaties is: meester-smid, meester-bakker, predikant, predikant, advocaat, generaal-majoor, opperhoutvester, planter, diplomaat. Opvallend is dat de maatschappelijke stijging begint met twee opeenvolgende generaties van predikanten, iets wat je ook in Nederland vaker ziet (we zijn toch een land van dominees) en dat je daarna traditionele adellijke functies ziet in de advocatuur, het leger, aan het Hof en in de diplomatieke dienst.

Wanneer je tot slot de kwartierstaat van koning Willem-Alexander zou bekijken, dan zou je zien dat hij ‘adellijker’ is dan de meeste leden van de Nederlandse adel: niet alleen heeft hij twee adellijke ouders, vier adellijke grootouders, acht adellijke overgrootouders, maar zelfs zestien adellijke betovergrootouders. Van deze zestien betovergrootouders behoren er vier tot jonge adellijke geslachten (Von Amsberg, Von Gutschmid, Von Salviati en Von Chelius) en twaalf tot oud-adellijke geslachten (Von Passow,Von Vieregge, Von dem Bussche-Haddenhausen, Von dem Bussche-Ippenburg, Zur Lippe, Von Wartensleben, Von Cramm, Von Sierstorpff-Driburg, Von Mecklenburg-Schwerin, Von Schwarzburg-Rudolstadt, Van Oranje-Nassau en Zu Waldeck-Pyrmont). Anno 2018 zijn er niet veel leden van de Nederlandse adel die zestien adellijke kwartieren hebben.

Conclusie: overeenkomsten, maar ook verschillen.

Het heeft Z.M. de Koning behaagd: jonkheer ing. J.M. de Bosch Kemper

Afb. 1. Jonkheer Jan de Bosch Kemper. Foto met hartelijke dank aan de familie De Bosch Kemper.

Ter gelegenheid van de verjaardag van Zijne Majesteit de Koning zijn vandaag vele Koninklijke onderscheidingen uitgereikt in Nederland, maar ook daarbuiten. Zo werd jonkheer ing. Jan de Bosch Kemper in Dakar (Republiek Senegal) benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau.

Jan de Bosch Kemper (1941) was aanvankelijk werkzaam als architect in Amsterdam. Na een korte vakantie in Tanzania raakte hij in de ban van Afrika en woont en werkt daar inmiddels meer dan veertig jaar. Hij begon zijn loopbaan bij UNESCO in Khartoem en werd vervolgens in dienst hiervan adviseur in Kameroen, Rwanda en de meeste van de lidstaten ten zuiden van de Sahara. Nadat hij door UNESCO in Dakar op het regionale onderwijskantoor Afrika was geplaatst, werd hij hier hoofd van de afdeling die advies gaf over de verbetering van de planning van het onderwijs, het bouwen van scholen en de productie van leermiddelen. Daarnaast realiseerde hij met eigen middelen vele kleine projecten, waarbij hij lokale initiatieven steunde. Hierbij was voor hem het uitgangspunt dat voorzieningen bij de eigen identiteit van de lokale samenleving moesten aansluiten.

Afb. 2. Voortgezette familietraditie: voorvader prof. jonkheer mr. Jeronimo de Bosch Kemper (1808-1876) zette zich in zijn tijd onder meer in voor de bestrijding van armoede en de verspreiding van kennis. Portret door Therese Schwartze in de portrettencollectie van de Universiteit van Amsterdam.

In 1990 begon hij met een rondtrekkende ‘alfabetiseringskaravaan’, waarbij het doel was de toegang tot leermiddelen voor alfabetisering te verbeteren, door het tonen van leermiddelen en educatieve activiteiten. Vervolgens werden er ‘leerherbergen’ gesticht, waar educatieve en culturele activiteiten werden en worden georganiseerd en waarbij aansluiting wordt gezocht bij de plaatselijke behoeften en werkgelegenheid.

Geïnspireerd door persoonlijk ervaring richtte hij de Kemperstichting op. Deze stichting wil zich in het kader van sociale ontwikkeling, onderwijs en cultuur richten op activiteiten die effectief bijdragen aan duurzame plaatselijke ontwikkeling, die een aanvulling bieden op wat al wordt gedaan.

De Kemperstichting heeft de volgende programma’s:
– alfabetisering en integratie van dove kinderen
– beter leven met op school verworven kennis
– functionele aanvulling op het nationale basis onderwijs
– promotionele activiteiten gericht op samenleving en milieu
– ontwikkeling van plaatselijke sociaal-culturele centra.

Het programma voor doven begon in 2003 en bereikt met een eigen methode inmiddels 365 dove kinderen, verspreid over 21 kleine centra in Senegal. Deze centra worden door de ouders van de kinderen beheerd. Ook zijn er inmiddels 42 begeleiders van doven opgeleid. Het streven van de Kemperstichting is om 1000 kinderen te kunnen helpen.

Op de website van de Kemperstichting wordt gezegd dat deze, net als Jan de Bosch Kemper zelf, praktisch, maar geworteld in idealisme is en dat de werkwijze net is als hijzelf: vol passie en deskundigheid, wars van franje en grootspraak en met een op de toekomst gerichte Afrikaanse blijmoedigheid.

Meer weten over de Kemperstichting? Kijk dan op www.kemperstichting.nl.