Jonkvrouwe Dolly Dibbets: minnares van Rijkscommissaris Seyss-Inquart

Afb. Rijkscommissaris Seyss-Inquart. Bron: Wikimedia Commons.

In het AD van 2 januari jl. schreef Tonny van der Mee een artikel over Dora (‘Dolly’) Peekema née jonkvrouwe Dibbets, die niet alleen minnares van Rijkscommissaris Seyss-Inquart, maar ook van Duitse officieren zou zijn geweest tijdens de Duitse bezettingsjaren, waarbij haar huis ‘gedaverd van de orgiën’ zou hebben. Zij spioneerde voor de Duitsers en verraadde illegale werkers en ook zwarthandelaren, waarmee zijzelf eerst handel dreef. Uiteindelijk werd zij na de oorlog veroordeeld tot acht jaar gevangenis met aftrek van voorarrest en verlies van kiesrecht.

In het volgende magazine van de stichting Adel in Nederland volgt een uitgebreid verhaal over jonkvrouwe Dolly Dibbets met bijzondere afbeeldingen en informatie die u niet in deze onderstaande artikelen leest. Voor 17,50 euro per jaar wordt u donateur en ontvangt u vier keer per jaar ons digitale magazine boordevol verhalen en adellijk nieuws. Mail voor meer informatie naar info@adelinnederland.nl.

Link naar het (premium!) artikel in het Algemeen Dagblad: https://www.ad.nl/binnenland/vrouw-topambtenaar-was-liefje-seyss-inquart-en-hield-daverende-orgien-met-duitse-officieren~a1d7d560/

Link naar een artikel in De Volkskrant: https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/in-het-eerste-jaar-van-de-bezetting-werden-de-duitsers-vooral-genegeerd~b423483f/?referer=https%3A%2F%2Fwww.google.nl%2F

Nieuwe website over kasteel De Wijenburg

Afb. De Startpagina van de vernieuwde website met de portretten van 18e-eeuwse bewoners: Wilhem van Wassenaer, (1712-1783) en Johanna Wilda van Wijhe, vrouwe van Echteld (1720-1754).

De Vrienden van De Wijenburg zitten zich actief in om de kennis van de geschiedenis van kasteel De Wijenburg en de adellijke familie Van Wijhe te vergroten. Onlangs werd de vernieuwde website gepresenteerd. Deze staat vol foto’s en boeiende verhalen over kasteel De Wijenburg en zijn bewoners!

Kijk voor meer informatie op https://www.vriendenvandewijenburg.nl/

Nog t/m 5 jan. tentoonstelling: THE WHITE BLOUSE van Marie-Jeanne van Hövell tot Westerflier (zie hier de mini-documentaire!)

Afb. Nog t/m zondag 5 januari in Museum Singer Laren: THE WHITE BLOUSE.

Nog t/m zondag 5 januari is in het museum Singer Laren de tentoonstelling THE WHITE BLOUSE te zien (voor een verslag van de opening op AiN zie https://www.adelinnederland.nl/tentoonstelling-boek-the-white-blouse-marie-jeanne-van-hovell-tot-westerflier/). In de afgelopen acht jaar maakte Marie-Jeanne barones van Hövell tot Westerflier met haar Hasselblad camera 75 portretten van vrouwen en mannen, jong en oud, bekenden en onbekenden, maar allemaal met dezelfde oude witte blouse, die ruim honderd jaar oud is en uit familiebezit afkomstig is.

Lees hier meer over bezoekmogelijkheden https://www.singerlaren.nl/nl/agenda/438/Marie_Jeanne_van_Hovell_tot_Westerflier/The_White_Blouse/

Ferry Knijn Media maakte een mini documentaire over Marie-Jeanne van Hövell tot Westerflier en haar serie THE WHITE BLOUSE, die u hieronder kunt zien.

Freule Huyssen van Kattendijke en… ‘Happy New Year’ van ABBA

Afb. Het echtpaar Von Wartensleben von Flodroff-Huyssen van Kattendijke en het ‘’t Huijs Dort in Overijssel, aen de Regter Zijde’ door Abraham Rademaker (1685-1735) uit de collectie van het Rijksmuseum Amsterdam.

Johanna Margaretha des H.R. Rijksbarones Huyssen van Kattendijke (1691-1724) werd gedoopt op 18 juli 1691 in Middelburg, waarbij als getuigen twee familieleden optraden: Margaretha Huyssen van Kattendijke en de aangehuwde mr. Johan de Mauregnault, heer van Philipsland. Zij groeide op in Middelburg in een rijke en invloedrijke familie en haar vader was onder meer burgemeester van Middelburg. Haar oud-tante Margaretha des H.R.Rijksgravin von Flodroff née des H.R. Rijksbarones Huyssen van Kattendijke adopteerde haar, waardoor zij erfgename werd van kasteel Dorth in Gorssel en andere rijke goederen.

Op 19 maart 1706 huwde zij veertien jaar oud de Duitser Carl Sophronius Philipp des H.R. Rijksgraaf von Wartensleben und Flodroff (1680-1751) en door dit huwelijk kwam kasteel Dorth in het bezit van de Wartenslebens. Hij had als jongeman in Utrecht en in Leipzig gestudeerd en trad als kamerjonker in dienst van de Hertog van Sachsen-Gotha. In latere jaren werd hij kamerheer van de Koning van Pruisen en had hij een glansrijke carrière als Minister aan het Koninklijk Pools en Keurvorstelijk Hof van Saksen en als gezant bij het Hof van St. James in Londen. Op zijn portret staat hij afgebeeld met het Johanniterkruis en de Poolse Orde van de Witte Adelaar, terwijl zijn echtgenote met rijke juwelen getooid is, waaronder een aigrette met paarlen en veren in ‘t haar.

Hun enige dochter Amalie Esperanca des H.R. Rijksgravin von Wartensleben und Flodroff (1715-1787) trad op 7 juni 1743 op kasteel Dorth in het huwelijk met Heinrich IX des H.R. Rijksgraaf Reuss (1711-1787) en hun rechtstreekse nakomeling Heinrich Ruzzo Prins Reuss, Graaf von Plauen (1950-1999), huwde in 1992 Anni-Frid Lyngstad, die jarenlang van de succesvolle popgroep ABBA deel uitmaakte (u weet wel, zij was de roodharige).

AiN dankt u hartelijk voor het volgen, reageren, doneren en het geven van tips in het afgelopen jaar, en wenst u een Vorstelijk 2020 toe en een… Happy New Year!

Bent u ook geïnteresseerd in adellijk erfgoed en nieuws en wilt u de werkzaamheden van onze stichting ook in 2020 mogelijk blijven maken? Word dan voor 17,50 euro per jaar donateur van de Stichting Adel in Nederland door een mail te sturen naar nieuwsbrief@adelinnederland.nl. U ontvangt dan in 2020 4 keer het digitale magazine boordevol informatie, verhalen en genealogisch nieuws. De Stichting Adel in Nederland heeft de Culturele ANBI-status en hierdoor kunt u als donateur bij de opgave voor de inkomstenbelasting giftenaftrek krijgen.

 

 

 

Nina & Frederik – Mary’s Boy Child

Frederik Jan Gustav Floris baron van Pallandt (1934-1994) vormde met zijn Deense echtgenote Nina Magdalene barones van Pallandt née Möller (1932) in de jaren zestig het succesvolle duo Nina & Frederik. Samen traden zij wereldwijd op tot zelfs in de Verenigde Staten toe. Begeleid door Frederik op gitaar zong het duo o.a. veel folkloristisch geïnspireerde liedjes, maar ook het bekende ‘Mary’s Boy Child’ werd door hen vertolkt.

 

Kerstwens


Op de afbeelding: kasteel Cannenburch in Vaassen, van 1558 tot in 1881 bewoond door de baronnen D’Isendoorn à Blois en in de jaren 1882-1906 eigendom van de baronnen Van Lynden. Tegenwoordig is het kasteel in het bezit van Geldersch Landschap & Kasteelen en is het ingericht alsof de familie D’Isendoorn à Blois even weg is. Op deze wijze biedt het kasteel een uniek beeld van eeuwenoude Gelderse adellijke wooncultuur. Wilt u kasteel Cannenburch ook een keer bezoeken? Kijk dan op www.glk.nl/landschap-kastelen/kastelen/kasteel-cannenburch.

Boekennieuws: De Vergeten prinsessen van Thorn

Afb. 1. Emanuel Erfprins zu Salm-Salm (links) nam het eerste exemplaar in ontvangst. Rechts de auteur dr. Joost Welten.

Op zondag 20 oktober vond in het uitverkochte Munttheater in Weert een zeer bijzondere boekpresentatie plaats. Auteur dr. Joost Welten presenteerde hier de uitkomst van jarenlang en diepgravend onderzoek naar de vrijwel vergeten geschiedenis van het stift van Thorn: De vergeten prinsessen van Thorn. Het werd een zeer bijzondere middag met schutterskoningen, jachthoornblazers, 18e-eeuwse dans en muziek en sprekers die het boek toelichtten. Het eerste exemplaar werd in ontvangst genomen door Emanuel Erfprins zu Salm-Salm, die afkomstig is van het kasteel Anholt, dat net over de Nederlandse grens bij Gendringen ligt. Enkele van zijn 18e-eeuwse familieleden waren ook stiftdame in Thorn.

Het boek beschrijft de unieke geschiedenis van het stift Thorn in Limburg en zijn stiftdames in de 18e eeuw, waarvoor Joost Welten een grote hoeveelheid materiaal bestudeerde en vele brieven las, waarmee hij het leven van de stiftdames kon reconstrueren. Het stift Thorn behoorde niet tot het grondgebied van de Republiek, maar viel onder het Heilige Roomse Rijk. In het stift werden ongehuwde, adellijke dames ondergebracht die een jaarlijkse prebende (uitkering) kregen. Aan het hoofd stond de vorstin-abdis, waarvan de laatste in de rij Cunegonda Prinses van Saksen was. Door haar familie strekte haar netwerk zich uit tot de hoven van Dresden, München, Koblenz, Wenen, Versailles en Madrid en het kleine Thorn was daardoor zeer internationaal georiënteerd.

Om toegelaten te worden tot het stift Thorn moesten de dames beschikken over zestien betovergrootouders uit de hoge adel – rijksgraven of rijksvorsten van het Heilige Roomse Rijk. Deze voorwaarde zorgde voor een hoge status als stiftdame van Thorn en niet alleen de dames zelf, maar ook hun familie verwierf hiermee groot aanzien. Op de huwelijksmarkt waren de dames mede vanwege hun geboekstaafde afkomst zeer in trek.

Voor de dames betekende hun leven in Thorn een grote mate van zelfstandigheid, die na het einde van het stift in 1795 met de komst van de Fransen, pas in de 20e eeuw weer vergelijkbaar zou worden. Zij hadden hun eigen huishouding met zelf gekozen personeel en konden zelfstandig hun eigen leven leiden met hun eigen voorkeur op het gebied van kunst en cultuur, zoals zang en dans, en uitstapjes naar familie en kuuroorden. Hierbij speelden zij met hun sociale contacten en uitgebreide correspondentie een belangrijke sleutelrol in de dynastieke politiek van hun familie. Prof. dr. Jeroen Duindam zei hierover op de boekpresentatie: “Mannen regeren, maar vrouwen vormen de continuïteit in adellijke families.” Hoe ver deze zelfstandigheid soms kon gaan, laten ook de amoureuze escapades van sommige stiftdames zien, waarbij een enkeling te ver ging en eindigde met de dood door een ongeneeslijke geslachtsziekte.

Joost Welten heeft met zijn boek De vergeten prinsessen van Thorn een unieke geschiedenis toegankelijk gemaakt voor een groot publiek. Het boek zit vol verhalen en anekdotes waarmee het stift en de dames tot leven komen. Samen met de vele illustraties krijgen we even het gevoel, dat we over de schouder van deze dames in de 18e eeuw kunnen kijken.

Meer weten over dit boek en de mogelijkheid om het te bestellen? Kijk dan op https://www.bornmeer.nl/winkel/de-vergeten-prinsessen-van-thorn-1700-1794/

Afb. 2. Op de voorkant van het boek Cunegonda prinses van Saksen, vorstin-abdis van Thorn.

Hemelbed op kasteel Cannenburch gerestaureerd

Afb. 1. Onder leiding van Josien Verdegeaal (3e van links) restaureerden de Engelen van Cannenburch dit unieke, vroeg 18e-eeuwse hemelbed.

In de bedkamer van kasteel Cannenbuch bevindt zich een voor Nederland unieke bednis, waarboven het alliantiewapen D’Isendoorn à Blois-Van Renesse van Elderen te zien is. Dit echtpaar gaf Cannenburch in de 18e eeuw zijn huidige aanzicht, waarbij ook het interieur gemoderniseerd werd. Op de bel-etage werd deze representatieve bedkamer ingericht, waarin zich ooit een hemelbed bevond, dat tot de duurst meubelstukken in het huis behoorde.

Toen Geldersch Landschap & Kasteelen (GLK) in 1951 eigenaar werd van het kasteel, was het vrijwel leeg en ook het hemelbed was verdwenen. In 1952 kreeg GLK een vroeg 18e-eeuws hemelbed in bruikleen, dat door conservator Jorien Jas uniek in zijn soort genoemd werd; een tweede exemplaar vind je in Nederland niet. Het bevond zich eeuwenlang op havezate Mensinge in Drenthe en het kon uiteindelijk aangekocht worden, maar moest dringend gerestaureerd worden.

De Engelen van Cannenburch
In de afgelopen acht maanden kon de eerste restauratiefase afgesloten worden. Onder leiding van Josien Verdegaal werkten 9 dames – vanwege hun engelengeduld Engelen genoemd – aan dit tijdrovende, minitieuze project. Aanvankelijk één ochtend in de twee weken, maar al snel één ochtend per week. Onafhankelijk van elkaar zeiden de Engelen over Josien Verdegaal: “Josien is fantastisch!”, maar ook de Engelen kregen lof bij de presentatie, want hun liefde voor het hemelbed en hun vakkennis werden geroemd.

Tijdens de presentatie was er het goede nieuws dat ook de tweede restauratiefase gestart kon worden: dankzij een genereuze bijdrage van het Prins Bernhard Cultuurfonds kan nu ook de hemel van het bed gerestaureerd worden.

Benieuwd naar het hemelbed en kasteel Cannenburch (nu in kerstsfeer!), dat is ingericht alsof de familie D’Isendoorn à Blois even weg is? Kijk dan voor bezoekmogelijkheden op https://cannenburch.glk.nl/

In het komende magazine van de stichting Adel in Nederland, dat de donateurs per mail toegestuurd krijgen, leest u meer over deze bijzondere bedkamer en over andere hemelbedden op Nederlandse kastelen. Wilt u dit magazine ook ontvangen? Voor 17,50 euro per jaar wordt u donateur en ontvangt u vier keer per jaar ons digitale magazine boordevol informatie en adellijk nieuws! Mail voor meer informatie naar info@adelinnederland.nl.

Afb. 2. Kasteel Cannenburch in Vaassen werd eeuwenlang bewoond door de baronnen D’Isendoorn à Blois. Geldersch Landschap & Kasteelen heeft het ingericht, met onder meer stukken die uit de familie zelf afkomstig zijn, alsof de familie even weg is.

 

Kerst op kastelen (3): een Deftige Kerst op kasteel Amerongen t/m 29 december

Afb. 1. Een feestelijk gedekte tafel in de grote zaal van kasteel Amerongen.

Tot en met 29 december kunt u Deftige Kerst op Kasteel Amerongen bezoeken! Dit jaar wordt Kerst deftig en samen met de dieren gevierd. In het verlengde van de themarondleiding Deftige Dieren krijgt Kerst dit jaar een subtiel dierlijk tintje. Dieren zijn namelijk onmisbaar tijdens Kerst: op welke manier u het ook bekijkt. Het Huys en de kasteeltuin zijn weer prachtig versierd en op verschillende dagen zal er sprankelende muziek door het hele kasteel te horen zijn. Uitbundig gedekte tafels, honderden lampjes en prachtig versierde bomen zoals u nog nooit gezien heeft, bezorgen u het ultieme kerstgevoel. Elk jaar weer een bijzondere belevenis!

In 1557 werd het adellijke geslacht Van Reede eigenaar van Amerongen en zij herbouwde het na de verwoesting in 1673 door de Franse troepen in de grootse stijl waarin we het nu nog kunnen bewonderen. Hun erfopvolgers, de graven Van Aldenburg Bentinck, bezaten het tot in 1977, maar wanneer je er nu rondloopt, is het nog steeds zoals het was: een bewoond, eeuwenoud familiehuis met een adellijk allure van Europees niveau. Een huis dat zelfs een rol in de Europese geschiedenis speelde toen de Duitse Keizer in 1918 hier een gastvrij toevluchtsoord vond.

Afb. 2. Een blik in de bibliotheek.

Amerongen is voor Kerst geheel in passende sfeer gebracht en u kunt naast de reguliere openstellingen voor groepsbezoek ook op verschillende zondagen op eigen gelegenheid in het kasteel rondkijken. Ook op Tweede Kerstdag is het kasteel geopend!

Link naar meer informatie over openingstijden en bezoekmogelijkheden op https://www.kasteelamerongen.nl/

 

Nieuwsbrief stichting Kastelen, historische Buitenplaatsen en Landgoederen

Afb. Een winters plaatje van de Menkemaborg in Groningen.

De stichting Kastelen, historische Buitenplaatsen en Landgoederen (sKBL) geeft een gratis (!) nieuwsbrief uit over dit belangrijke historische erfgoed. Vorige week verscheen de nieuwste nieuwsbrief en hierin staat ook dit keer veel informatie over kastelen, buitenplaatsen en landgoederen.

Meer lezen? Kijk dan op https://mailchi.mp/skbl/over-kastelen-buitenplaatsen-en-landgoederen-skbl-4013401?e=6d6ad05496&fbclid=IwAR2o3eHlaJCCR7NuLJiDAhvm5SofW7eTRGwRgQwewnG4mjtT467C7OlK950