Virtus Scriptieprijs voor adelsgeschiedenis: inzending tot 1 okt. 2018.

Afb. Heidi gravin van Limburg Stirum, directeur NKS Kenniscentrum voor Kasteel en Buitenplaats, overhandigde de oorkonde van de Virtus scriptieprijs vorig jaar aan de winnaar Gerrit van Oosterom.

In 2018 reikt de Werkgroep Adelsgeschiedenis voor de tweede maal de Virtus scriptieprijs voor adelsgeschiedenis uit. De virtus scriptieprijs wordt toegekend aan de beste (research)masterscriptie waarin een substantiële rol is weggelegd voor (een aspect van) de adelsgeschiedenis. De winnaar ontvangt naast de scriptieprijs een bedrag van 500 euro en krijgt de mogelijkheid de scriptie te bewerken tot een artikel dat, mits positief beoordeeld door de redactie en twee externe referenten, zal worden geplaatst in Virtus. Jaarboek voor adelsgeschiedenis. De jury van de Virtus scriptieprijs bestaat dit jaar uit Prof. dr. Maarten Prak (voorzitter), dr. Conrad Gietman, dr. Sophie Reinders en dr. Elyze Storms-Smeets.

Deelname kan tot 1 oktober 2018 en de ingezonden scriptie moet uiterlijk op deze datum ontvangen zijn.

Voor meer informatie zie http://www.adelsgeschiedenis.nl/index.php/nl/scriptieprijs.

Voor een kort verslag op AiN van de uitreiking vorig jaar op zie https://www.adelinnederland.nl/uitreiking-virtus-scriptieprijs-aan-gerrit-oosterom/.

Tentoonstelling: Borgkinderen op de Fraeylemaborg

Afb. De adellijke broertjes Evert en Reint Lewe met op de achtergrond de borg Ewsum in Middelstum. Foto met dank aan de Fraeylemaborg.

T/m 30 september is in het koetshuis van de Fraeylemaborg in Groningen de tentoonstelling Borgkinderen te zien. Portretten uit ruim drie eeuwen (1600-1900) vertellen op deze tentoonstelling het verhaal van (adellijke) kinderen op de Groninger borgen.

De portretten laten niet alleen de mode van hun tijd zien, maar tonen ook de kinderen met hun speelgoed of dieren, of soms op de achtergrond het adellijke familiehuis. Voor deze gelegenheid zijn portretten bijeengebracht, die met de geschiedenis van verschillende Groninger borgen te maken hebben, zoals de Fraeylemaborg zelf, maar ook de Menkemaborg, Verhildersum, de Hanckemaborg, borg Ewsum en de Warffumborg.

Aanleiding voor deze tentoonstelling is de recente aankoop van twee kinderportretten die ooit op de Fraeylemaborg zelf hingen. In de onlangs heropende speelkamer kunt u zien hoe het kinderleven er in het verleden uitzag.

Link naar meer informatie en bezoekmogelijkheden van de Fraeylemaborg, zie https://fraeylemaborg.nl/agenda/borgkinderen/

Nieuwe website Ridderschap van Holland

Afb.: Het vignet van de Ridderschap van Holland.

In de afgelopen jaren is er binnen de Nederlandse adel een hernieuwde interesse in dit onderdeel van hun geschiedenis en na de heroprichting van de Ridderschap van Fryslân, Zeeland en Groningen is op 13 juni vorig jaar de oprichtingsakte van de Ridderschap van Holland ondertekend, waarmee ook deze heropgericht is.

Inmiddels heeft de Ridderschap van Holland een eigen website, die sinds de laatste Ridderdag online is: http://ridderschapvanholland.nl/.

Vorig jaar interviewde AiN jonkheer drs. Roeland Elias, voorzitter van de Ridderschap van Holland, en dit interview is hier terug te lezen: https://www.adelinnederland.nl/ridderschap-holland-heropgericht/

20 juni: Lezing ‘Bijzaken van Betekenis’ door Ileen Montijn op Slot Zuylen

Afb. T/m 16 september is deze tentoonstelling op Slot Zuylen te bezichtigen.

In het kader van de nieuwe themarondleiding ‘Adel & Accessoires’ wordt er woensdag 20 juni 2018 van 20.00-22.00 uur de lezing ‘Bijzaken van betekenis’ gegeven door Ileen Montijn in de Gobelinzaal in het kasteel.

Het aristocratische leven is een voorstelling die vraagt om een passend decor. Natuurlijk hoort daar een kasteel bij – maar ook heel kleine, schijnbaar nietige dingen zijn van belang. De knopen op de livreien van de knechten, de wandelstok van de baron, mutsen, hoeden en petten, zulke zaken hadden in het verleden een diepe betekenis die in deze tijd aan velen ontgaat. Ileen Montijn ontraadselt een verloren wereld.

Ileen Montijn is historica en was lang verbonden aan NRC Handelsblad. In 2012 verscheen van haar Hoog geboren, 250 jaar adellijk leven in Nederland. Haar nieuwste boek, Tot op de draad, de vele levens van oude kleren (Atlas Contact 2017) gaat over kleding en hoe daar in het verleden mee werd omgegaan.

De lezing vindt plaats in het kader van de speciale rondleiding Adel en accessoires. Kleine voorwerpen, grote verhalen (19 mei – 16 september 2018), waarin Slot Zuylen verfijnde aanvullingen op de kleding tot op de vierkante centimeter verkent. De kleine en vaak kwetsbare voorwerpen worden doorgaans bewaard op planken en in lades in het depot. Een selectie is deze zomer te zien in de kamers van Slot Zuylen, het voormalig woonhuis van een adellijke familie.

Reserveren is noodzakelijk: via 030-2440255, of via info@slotzuylen.nl

Veilingnieuws: diadeem en parels uit de familie Six

Afb. 1. De parels met zilveren slot, dat met diamanten bezet is. Foto met dank aan het Zeeuws Veilinghuis/www.zeeuwsveilinghuis.eu.

Op 5 en 6 juni vond er bij het Zeeuws Veilinghuis een veiling plaats, waarop onder meer deze twee kavels uit de familie Six geveild werden.

Kavel 336 betrof een natuurlijk parelcollier met 81 parels, met een zilveren slot bezet met diamanten.  Het parelcollier kwam uit het bezit van jonkvrouwe Catharina Isabelle Six (1897-1986), dochter van jonkheer Jan Six (1857-1926) en Hieronijma Maria Antonia Fortunata  Six née Bosch Reitz (1867-1951). Het werd getaxeerd op 5000-6000 euro en werd uiteindelijk geveild voor 20.000 euro.

Kavel 330 betrof een 18-kt gouden demi-parure bestaande uit een diadeem met kam, collier en twee armbanden uit het begin van de 19e eeuw. Het zat in een originele op maat gemaakte rood lederen foudraal. De demi-parure kwam uit het bezit van Hieronijma Maria Antonia Fortunata  Six née Bosch Reitz (1867-1951) en een vergelijkbaar exemplaar werd in 1978 door mevr. H.M.A.F. Six geschonken aan het Rijksmuseum. Het werd getaxeerd op 2500-3500 euro en werd geveild voor 6500 euro.

Afb. 2. Het diadeem in het originele rood lederen foedraal. Foto met dank aan het Zeeuws Veilinghuis/www.zeeuwsveilinghuis.eu.

 

Geboren: De Vreeze

Afb. Het familiewapen Hooft Graafland.

Nina Magalie Isabelle de Vreeze, geboren ’s-Gravenhage 31 mei 2018, dochter van Ronald de Vreeze en Caroline Adriënne Marguerite de Vreeze née jonkvrouwe Hooft Graafland.

Lezing woensdag 13 juni: ‘Het Hof van Heeckeren: dynastieke representatie van een adellijk geslacht’

Afb. 1. Frans Jan van Heeckeren (1694-1767) en echtgenote Transisalana Charlotta Juliana Agnes Adelheid des H.R. Rijksgravin van Rechteren (1704-1757). Bewoners van het Hof van Heeckeren in de 18e eeuw. Portret door Pierre Frédéric de la Croix. Foto met dank aan de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Gisteren werd in het Hof van Heeckeren, waarin de Musea Zutphen zijn gevestigd, de tentoonstelling ‘Adel in beeld’ geopend in aanwezigheid van vele nakomelingen van adellijke families, die een grote rol gespeeld hebben in de geschiedenis van het graafschap Zutphen. In het komende juni magazine van AiN, dat binnenkort digitaal aan de donateurs toegestuurd wordt, volgt hiervan een uitgebreid verslag in woord en beeld.

Op deze tentoonstelling wordt het verhaal verteld van de adellijke families Van Heeckeren, Van Westerholt, Van der Capellen en Schimmelpeninck van der Oye en tijdens deze tentoonstelling wordt er een serie lezingen gegeven, waarbij dieper op de geschiedenis van de adel in Zutphen wordt ingegaan. Op woensdag 13 juni geeft John Töpfer, directeur van de Stichting Adel in Nederland, een lezing over het Hof van Heeckeren waar de Van Heeckerens generaties achtereen resideerden.

Het geslacht Van Heeckeren was eeuwenlang het meest invloedrijke geslacht in het graafschap Zutphen. In deze lezing gaat de spreker in op de afkomst en opkomst van deze familie, die door een gunstige huwelijkspolitiek haar bezit wist uit te breiden. Door de aankoop van havezaten kregen de Van Heeckerens grote invloed in de Ridderschap van Zutphen. Daarnaast waren tussen 1626 en 1795, met twee korte onderbrekingen, steeds Van Heeckerens landdrost van het graafschap Zutphen. Hun status en positie toonden zij in hun kastelen, havezaten en grafmonument, en in het Hof van Heeckeren, waar zij resideerden en vorstelijke gasten ontvingen. Niet alleen de opeenvolgende bewoners, maar ook het interieur zullen in de lezing ter sprake komen.

Lezing: ‘Het Hof van Heeckeren: dynastieke representatie van een adellijk geslacht’
Datum: woensdag 13 juni
Tijd: 19.30-20.30 uur
Locatie: Hof van Heeckeren, ’s Gravenhof 4, Zutphen
Entree: 10 euro
Opgave via: info@museazutphen.nl

Voor meer informatie: http://www.museazutphen.nl/stedelijk-museum-zutphen/?nieuws=lezing-john-topfer.

Afb. 2. De cour van het Hof van Heeckeren aan de Kuipersraat in Zutphen met linksboven, nog net zichtbaar, de spits van de Walburgiskerk. Er zijn in Nederland maar weinig stadspaleizen met een vergelijkbare grote cour.

Over twee weken: De Tuin der Lusten op 22, 23 en 24 juni op Oolde

Afb. 1. Huis Oolde in Laren (Gld.): binnenkort sfeervol decor voor De Tuin der Lusten. Foto met hartelijke dank aan Albert Speelman op www.buitenplaatseninnederland.nl.

Over twee weken is het weer zover: het jaarlijkse festival De Tuin der Lusten, dat dit keer plaatsvindt op 22, 23 en 24 juni op landgoed Oolde in Laren (Gld.). Deze eeuwenoude buitenplaats is particulier bewoond en het fraaie huis, de mooie tuinen en het omringende landschapspark vormen de sfeervolle achtergrond voor een bijzonder culinair en cultureel programma.

Er zijn zes culinaire en culturele gangen, waarbij u niet alleen kennismaakt met taalkunst, een stilstaande voorstelling, dansperformance en persoonlijk verteltheater, maar ook met verschillende gerechten – en dat in een wonderschoon decor van een eeuwenoud landgoed. De kaartverkoop komt nu in een stroomversnelling, dus wees er snel bij!

Afb. 2. De zussen Satya en Ananta maakten VENI VIDI VENUS voor elkaar. Het levert een intieme performance op. Zo intiem als de relatie tussen muzikant en danser, en tussen zus en zus. Foto met hartelijke dank aan De Tuin der Lusten.

Oolde kent een lange geschiedenis, waarin het eeuwenlang door het bekende Gelderse adellijke geslacht Van Keppel bewoond werd. De laatste Van Keppel die het in bezit had, Adolf Jacob Reinhard Willem baron van Keppel, overleed in 1820 en liet het na aan zijn verloofde, freule Maurice Carolina Wilhelmina Sophie van Heeckeren (1777-1838). Daarna vererfde het op de graven Van Rechteren Limpurg en vervolgens op de graven Worbert van Wassenaer Starrenburg, tot het in 1900 verkocht werd.

Een nieuwe bloeiperiode kwam er onder Cornelia Charlotte Bieruma Oosting (1899-1996), telg uit een patriciaatsfamilie, die het in 1958 kocht en die in tweede echt gehuwd was met Willem Hendrik baron Taets van Amerongen van Renswoude. Haar dochter, jonkvrouwe Charlotte Cornelia van Sminia (1923-2014) huwde jonkheer John Hugo Loudon en erfde het huis en landgoed. Oolde wordt nu door haar erfgenamen bewoond.

De magie van de historische buitenplaats Oolde in combinatie met een bijzonder culinair en cultureel programma, maakt De Tuin der Lusten tot een onvergetelijke totaalervaring.

Meer weten en kaarten online reserveren? Kijk dan voor het hele programma op https://detuinderlusten.eu/.

Geboren: Van Voorst tot Voorst

Afb. Het familiewapen Van Voorst tot Voorst.

Alexa Hedwig barones van Voorst tot Voorst, geboren Haarlem 25 mei 2018, dochter van Wouter Frans baron van Voorst tot Voorst en Floks barones van Voorst tot Voorst née Laverman.

Tentoonstelling op kasteel Amerongen: Help, de Keizer komt!

Afb. 1. Keizer Wilhelm II en het kasteel waar hij vanaf 11 november 1918 als politiek vluchteling 18 maanden te gast was: Amerongen.

T/m 2 december is op kasteel Amerongen een tentoonstelling te zien die het verhaal vertelt van de Duitse Keizer, die hier 18 maanden verbleef. Op 11 november 1918 werd de wapenstilstand getekend, die een einde maakte aan de Eerste Wereldoorlog en diezelfde dag vond Keizer Wilhelm II hier als politiek vluchteling een gastvrij onderdak bij Godard graaf van Aldenburg Bentinck. De Keizer zou hier uiteindelijk 18 maanden blijven, terwijl het eigenlijk de bedoeling was dat hij er drie dagen zou logeren.

Afb. 2. Georg Friedrich Prins van Pruisen (midden), Hoofd van de Keizerlijke Familie, met zijn echtgenote Prinses Sophie en Herman Sietsma, directeur van kasteel Amerongen, op de brug van kasteel Amerongen. Foto met hartelijke dank aan Marc van Gerwen.

Op de tentoonstelling wordt het verblijf van de Keizer door de ogen van de kasteelbewoners bekeken en op deze manier maak je als bezoeker de Keizer van dichtbij mee. De vleugel-adjudant van de Keizer, Sigurd von Ilsemann (1884-1952), huwde de dochter des huizes, Elizabeth gravin van Aldenburg Bentinck (1892-1971) en dankzij haar en zijn dagboekaantekeningen is er nu veel bekend over de dagelijkse gang van zaken op Amerongen tijdens het keizerlijke verblijf.

Afb. 3. Cecilia-Louise von Ilsemann, nazaat van de kasteelbewoners, las voor uit het dagboek van haar overgrootmoeder. Foto met hartelijke dank aan Marc van Gerwen.

Afgelopen vrijdag vond de officiële opening plaats, waarvoor een nazaat van Wilhelm II was uitgenodigd: Georg Friedrich Prins van Pruisen, achterachterkleinzoon van de Keizer en Chef de Famille, was samen met zijn echtgenote Prinses Sophie uit Duitsland overgekomen. Beiden arriveerden in een Delage uit 1939 en werden welkom geheten door Herman Sietsma, directeur van kasteel Amerongen.

Afb. 5. De kinderen Von Ilsemann, kleinkinderen van Godard graaf van Aldenburg Bentinck, bij het hemelbed waarin de Keizer sliep. Foto part. coll.

Op de grote bovengalerij zaten de vele genodigden en was er eerst muziek. Vervolgens las Cecilia-Louise von Ilsemann, achterkleinkleindochter van de vleugel-adjudant van de Keizer en nazaat van de kasteelbewoners, voor uit het dagboek van haar overgrootmoeder Elizabeth gravin van Aldenburg Bentinck.

Daarna werd de openingshandeling verricht en konden de genodigden de vele bijzondere stukken bekijken in de authentiek ingerichte vertrekken, die aan het keizerlijk verblijf herinnerden, zoals het keizerlijke servies in de eetkamer en het hemelbed, waarin Wilhelm II sliep.

Ook benieuwd naar deze tentoonstelling en meer weten hierover en over bezoekmogelijkheden aan kasteel Amerongen? Kijk dan op https://kasteelamerongen.nl/plan-je-bezoek/rondleidingen/help-de-keizer-komt.

Geschiedenis kasteel Amerongen
In 1557 werd het adellijke geslacht Van Reede, Graven van Athlone, eigenaar van Amerongen en zij herbouwde het na de verwoesting in 1673 door de Franse troepen in de grootse stijl waarin we het nu nog kunnen bewonderen. Hun erfopvolgers, de graven Van Aldenburg Bentinck, bezaten het tot in 1977, maar wanneer je er nu rondloopt, is het nog steeds zoals het was: een bewoond, eeuwenoud familiehuis met een adellijk allure van Europees niveau. Een huis dat zelfs een rol in de Europese geschiedenis speelde toen de Duitse Keizer in 1918 hier een gastvrij toevluchtsoord vond.

Afb. 6. Het borstbeeld van Wilhelm II op de bovengalerij, dat Godard graaf Van Aldenburg Bentinck als dank voor de genoten gastvrijheid van de Keizer cadeau kreeg.