Bijzonder verleden: Careltje von Weiler

Afb. Jonkheer Careltje von Weiler (1880-1882). Foto part. coll.
Afb. Jonkheer Careltje von Weiler (1880-1882). Foto part. coll.

Jonkheer Godfried Carl von Weiler werd geboren op 21 februari 1880 in het Zwitserse Davos Platz als eerste en enige kind van jonkheer mr. Jacob Lambert Wilhelm Carel von Weiler – telg uit een in 1822 in de Nederlandse adel ingelijfde Duitse adellijke familie – en Bernardina Lamberta von Weiler née van Lidth de Jeude.

Zijn ouders verbleven in verband met hun tuberculose in Davos Platz, maar een week na zijn geboorte sloeg het noodlot toe en overleed zijn moeder in het kraambed op 24-jarige leeftijd. Een half jaar later overleed op 28-jarige leeftijd ook zijn vader en Careltje bleef als weesje achter.

De achterzijde van deze foto vermeldt: “Na zijner ouders overlijden ten huize zijner grootouders Von Weiler te Zutphen trouw verpleegd door zijnen jeugdige tante Louise von Weiler.” Jonkvrouwe Johanna Louise von Weiler – de jeugdige tante – was op dat moment zelf pas zeventien jaar en huwde later de broer van haar jong overleden schoonzusje.

Haar goede zorgen mochten niet baten, want op 17 juni 1882 plaatsten de vier grootouders een annonce in de courant: “Heden overleed te Zutphen ons bemind kleinzoontje GODFRIED CARL von WEILER, in den leeftijd van 2 jaar en 4 maanden.” en Careltje werd “… aldaar begraven in het familiegraf.” Wat bleef, is een foto als herinnering aan een verweesd en ziekelijk jongetje dat opgedoft in een jurkje een beetje boos vanuit het verleden ons lijkt aan te kijken – maar zouden niet alle jongetjes zo kijken als ze een jurkje aan moesten?

Thuis heb ik nog een ansichtkaart: kasteel Hemmen in welstand

Afb. Kasteel Hemmen in volle glorie. Foto part. coll.
Afb. Kasteel Hemmen in volle glorie. Foto part. coll.

Steven van Lynden huwde omstreeks 1372 Elisabeth van Doorninck, de erfdochter van Hemmen, en sindsdien bleef Hemmen in het bezit van het geslacht Van Lynden

De zeventiende en laatste heer van Hemmen, Frans Godard baron van Lynden van Hemmen, overleed op het kasteel in 1931. Hij bracht zijn bezit onder in het Lyndensche Fonds voor Kerk en Zending. Helaas ging het kasteel door oorlogshandelingen begin 1945 ten onder.

In het aprilnummer van het digitale magazine van AiN kunt u het verhaal lezen over kasteel Hemmen en zijn bewoners met daarbij unieke foto’s van het interieur. Door voor € 17,50 per jaar donateur te worden van AiN ontvangt u zes keer per jaar ons magazine boordevol informatie en het laatste nieuws op adellijk gebied. Meer weten? Mail dan naar nieuwsbrief@adelinnederland.nl.

Binnenkijken bij jonkheer Johnny van Haeften: interview t.g.v. de komende TEFAF

Afb. Jonkheer Johnny van Haeften in zijn huis in Richmond. Screenshot met dank aan TEFAF Maastricht.
Afb. Jonkheer Johnny van Haeften in zijn huis in Richmond. Screenshot met dank aan TEFAF Maastricht.

Van 10 t/m 19 maart is in Maastricht de TEFAF, één van de belangrijkste kunstbeurzen in de wereld op het gebied van kunst, antiek en design. De kunsthandelaar jonkheer John Henry (‘Johnny’) van Haeften is eigenaar van Johnny Van Haeften Ltd, een kunsthandel gespecialiseerd in oude Vlaamse en Nederlandse meesters, en neemt ieder jaar neemt deel aan de TEFAF in Maastricht, waarvan hij één van de oprichters is. In een interview bij hem thuis vertelt hij onder meer over zijn start als kunsthandelaar, zijn jarenlange betrokkenheid bij de kunsthandel en de 4800 schilderijen die hij verkocht.

De familie Van Haeften is een oude Utrechtse regentenfamilie en een voorvader werd in 1844 in de Nederlandse adel verheven. Zijn grootvader huwde in 1905 met een dochter van Sir Philip Lancaster Brocklehurst, 1st Baronet, en sindsdien is deze tak in Engeland gevestigd.

In het volgende fragment vertelt hij over zijn echtgenote Sarah Anne van Haeften née Rowley, de dochter van een diplomaat, met wie hij dit jaar 40 jaar getrouwd is.


Link naar de site van de TEFAF: www.tefaf.com.

Gratis ter kennismaking: het eerste digitale magazine van AiN

De voorkant van het digitale magazine van AiN.
Afb. 1. De voorkant van het digitale magazine van AiN.

Vanmorgen ontvingen de donateurs van de Stichting Adel in Nederland het eerste digitale magazine: 70 pagina’s vol verhalen, met een interview met Floor barones van Dedem, foto’s en het laatste adellijke nieuws op het gebied van boeken, tentoonstellingen en genealogie.

Afb. 2. Interview met Floor barones van Dedem.
Afb. 2. Interview met Floor barones van Dedem.

Dubbeldik nummer
Omdat dit de eerste uitgave is, is het een dubbeldik nummer geworden. Dit keer is eenmalig al het nieuws uit de maanden december en januari opgenomen, dat al eerder op de website en facebookpagina van AiN heeft gestaan, om zo een overzicht te bieden van het werk dat door onze stichting verricht is. Daarnaast zijn er 5 nieuwe, vaste rubrieken gestart: ‘Moord & Brand’, ‘Thuis heb ik nog een ansichtkaart’, ‘Het verhaal bij een graf’, ‘Op stand aan de wand’ en ‘Gevallen voor het vaderland’.

Afb. 3. Opening van het museum in kasteel Helmond door jonkheer Gillis Wesselman van Helmond.
Afb. 3. Opening van het museum in kasteel Helmond door jonkheer Gillis Wesselman van Helmond.

Interactief magazine
Wat dit magazine extra bijzonder maakt, is dat het interactief is: zo staan er niet alleen vele linkjes in naar andere websites en artikelen, maar ook naar twee door AiN gemaakte filmpjes, zodat u kunt rondkijken op het winterse landgoed Den Berg en op het 49e Wiener Ball, waar 64 debutanten onlangs hun opwachting maakten. Dit eerste digitale magazine wordt nu voor de eerste keer gratis ter informatie op de website van AiN geplaatst. Voor het meest actuele nieuws blijven er natuurlijk de dagelijkse berichten op de website en de facebookpagina.

Wilt u ook donateur worden?
Voor € 17,50 per jaar kunt u donateur worden, ontvangt u zes keer per jaar het digitale magazine en steunt u ons in onze werkzaamheden. Een hogere bijdrage is van harte welkom en omdat de Stichting Adel in Nederland de Culturele ANBI-status heeft, kunt u als donateur bij de opgave voor de inkomstenbelasting giftenaftrek krijgen. Meer weten en opgeven als donateur? Stuur dan een mail naar nieuwsbrief@adelinnederland.nl.

Wij wensen u voor nu veel lees- en kijkplezier toe!

Download hier nu gratis het eerste digitale magazine van AiN: ain_magazine_jaargang1_nummer1

Nazaat Michiel Adriaansz. de Ruyter: postume uitreiking Mobilisatie-Oorlogskruis

Afb. Op de foto’s v.l.n.r. Michiel Adriaanszoon de Ruyter (collectie Rijksmuseum), de overhandiging aan de dochter van Jan de Ruyter de Wildt van het Mobilisatie-Oorlogskruis en een teruggevonden foto van hem. Laatste twee foto’s zijn met hartelijke dank aan Klaas Meijer.
Afb. Op de foto’s v.l.n.r. Michiel Adriaanszoon de Ruyter (collectie Rijksmuseum), de overhandiging aan de dochter van Jan de Ruyter de Wildt van het Mobilisatie-Oorlogskruis en een teruggevonden foto van hem. De twee rechter foto’s zijn met hartelijke dank aan Klaas Meijer.

De dienstplichtig KNIL-militair Johan Willem (‘Jan’) de Ruyter de Wildt was als opzichter bij het boswezen op Java aangesteld, toen in 1941 Ned.-Indië in oorlog raakte met Japan. Hij werd motor-ordonnans bij de geneeskundige troepen en kwam na de overgave in opeenvolgende krijgsgevangenkampen terecht.

Vervolgens werd hij op transport gesteld op een vrachtschip met zieke Japanse soldaten en Britse en Nederlandse krijgsgevangenen. Deze schepen stonden bekend als ‘helleschepen’ vanwege de erg slechte omstandigheden aan boord. Nadat het schip door de Amerikanen getorpedeerd was, verdronk een groot aantal krijgsgevangenen en de overlevenden werden door de bemanning van een Japanse mijnenveger met machinegeweren doodgeschoten, terwijl de Japanse drenkelingen werden gered.

Zijn dochter, die postuum werd geboren, ontving onlangs voor haar vader het Mobilisatie-Oorlogskruis. Zij is een directe nakomelinge van één van de dochters van de bekende admiraal Michiel Adriaanszoon de Ruyter (1607-1676), die vanwege zijn grote daden vele eerbewijzen ontving. Zo werd hem in 1660 Deense adeldom verleend en werd hij door de Spaanse Koning na zijn dood verheven tot Spaanse Duque (Hertog).

Bericht mede met dank aan http://historiek.net/postume-uitreiking-mobilisatie-oorlogskruis/67019/#.WJ4qSyCdIjk.facebook , waarop meer informatie is te vinden.


Wonen op stand: huis Hofstetten

Afb. Huis Hofstetten in Ellecom. Foto met dank aan www.funda.nl.
Afb. Huis Hofstetten in Ellecom. Foto met dank aan www.funda.nl.

In Ellecom werd in de jaren 1835-1836 deze buitenplaats gebouwd in neoclassicistische stijl. Het huis werd in 1865 nog uitgebreid met een opvallende middenpartij met daarop een balustrade met vazen. Het huis werd in 1954 gekocht door Cornelis Johannes baron Schimmelpenninck van der Oye (1906-1987), die als makelaar in effecten in Amsterdam werkte en woonde. Zijn moeder, Wilhelmina Cornelia barones Schimmelpenninck van der Oye née de Beaufort (1878-1957) overleed drie jaar later op huis Hofstetten en pas in latere jaren bewoonde hij het huis permanent met zijn echtgenote Johanna Petronella Adolphina gravin van Limburg Stirum (1902-1993).

Hofstetten werd aan het begin van de 21e eeuw door de familie verkocht, maar voordien al schreef een zoon van de bewoners, Coen baron Schimmelpenninck van der Oye, over de geschiedenis van het huis en zijn bewoners in een uitgave van de Oudheidkundige Kring Rheden-Rozendaal: ‘De opvolgende eigenaren van het huis Hofstetten te Ellecom en kleine geschiedenis van het huis’.

Link naar meer informatie en foto’s op funda: www.funda.nl/koop/ellecom/huis-49554941-zutphensestraatweg-70/.

Boekennieuws: ‘Nijenrode. Burcht Buitenplaats Business Universiteit’

Afb. De voorkant van het boek.
Afb. De voorkant van het boek.

Ter gelegenheid van het lustrum van Nyenrode Business Universiteit verscheen deze publicatie over kasteel Nijenrode in de reeks van NKS Kenniscentrum voor kasteel en buitenplaats.

In de inleiding wordt ingegaan op de locatie van het kasteel, dat mede door zijn ligging in een waterrijke omgeving van strategische betekenis was.

Vervolgens komen de bewoners en eigenaren aan bod: de middeleeuwse Van Nijenrodes en hun erfopvolgers uit de adellijke families Turck, Van den Bongart en Van Reede. In 1673 ging het kasteel bijna ten onder, toen het door de Franse troepen verwoest werd, maar een jaar later begon een ware renaissance, nadat het door de schatrijke Amsterdamse koopman Johan Ortt (1642-1701) werd gekocht. Hij liet het kasteel herbouwen en voerde er een grote staat met onder meer een manege met vijftig paarden. De Ortts, die in de 19e eeuw als jonkheren Ortt in de Nederlandse adel werden opgenomen, bleven met een korte onderbreking tot in 1854 eigenaar.

Afb. Johan Ortt (1642-1701) en echtgenote Anna Pergens (1650-1733). Portretten door Nicolaas Maes, part. coll.
Afb. Johan Ortt (1642-1701) en echtgenote Anna Pergens (1650-1733). Portretten door Nicolaas Maes, part. coll.

Hierna waren er verschillende opeenvolgende eigenaren gedurende kortere of langere tijd in het bezit van Nijenrode. Hiervan is Willem Hendricus de Heus (1808-1872) belangrijk geweest, omdat hij het kasteel verbouwde in de neo-tudor stijl. Na hem dreigde het kasteel nog gesloopt te worden, maar met de aankoop door Michel Onnes (1878-1972) volgde een nieuwe bloeiperiode. Hij restaureerde Nijenrode, herbouwde de donjon en gaf het zijn huidige uiterlijk. Toen hij in financiële problemen raakte, verkocht hij het aan de bekende joodse kunsthandelaar Jacques Goudstikker (1897-1940), die er memorabele culturele bijeenkomsten organiseerde. Hij kwam op zijn vlucht voor de Nazi’s op tragische wijze om het leven en Nijenrode werd geconfisqueerd. Na de oorlog werd het kasteel door de weduwe Goudstikker verkocht en sindsdien is Nijenrode in het binnen- en buitenland bekend geworden als universiteit.

In het hoofdstuk over de bouwgeschiedenis wordt uitvoerig met behulp van vele afbeeldingen de bouw en ontwikkeling van het kasteel verteld en zichtbaar gemaakt. Dit hoofdstuk maakt duidelijk hoezeer zowel in- als exterieur veel minder oud zijn, dan ze doen voorkomen. In het laatste hoofdstuk wordt de geschiedenis van het park verteld. Eens was dit vooral bedoeld voor representatie en nu is het gedeeltelijk functioneel bebouwd en in gebruik voor ontspanning. In de laatste decennia heeft het park een verjongingskuur ondergaan met respect voor oude elementen en met toevoeging van nieuwe.

“Nijenrode. Burcht Buitenplaats Business Universiteit’ is een prettig leesbaar boek met vele afbeeldingen, dat zowel voor de gemiddelde geïnteresseerde als voor de wat meer deskundige lezer uitgebreide informatie biedt. Het boek maakt op heldere wijze zichtbaar in woord en beeld hoe een kasteel in zijn verschijningsvorm door de eeuwen heen eigenlijk een steeds veranderend concept is, dat aangepast wordt aan de wijze van bewoning en aan het beeld dat men in ieder tijdperk van een kasteel heeft.

Link naar meer informatie en bestelmogelijkheid: www.kastelen.nl/kastelen-publicaties.php?id=2

Valentijnsdag: een dichtende dominee en zijn geliefde barones

Afb. Françoise Madelin Adema van Scheltema née barones van Eck (1832-1883)/ Foto part. coll.
Afb. Françoise Madelon Adema van Scheltema née barones van Eck (1832-1883)/ Foto part. coll.

Carel Steven Adema van Scheltema (1815-1897) was letterkundige en dominee. Voor zijn echtgenote Françoise Madelin Adema van Scheltema née barones van Eck (1832-1883) schreef hij vele gedichten. Deze bundelde hij na haar overlijden voor nabestaanden en vrienden met als titel ‘Aandenken aan mijne teergeliefde echtgenoote Françoise Madelon Adama van Scheltema, Geb. Baronesse van Eck’.

Omdat het vandaag Valentijsdag is, volgt hier een van zijn liefdesgedichten voor haar die hij zo liefhad:

 ’t Is feestdag weer voor onze harten,
De dag van huiselijke vreugd,
Die ’t hart mij na doorleden smarten
Als ‘t lieflijkst avondrood verheugt.
Dat gij de mijne wildet wezen,
Te steun mij door uw liefde zijn,
Is dankstof, nooit genoeg geprezen,
Is balsem mij en zonneschijn.

Nog slechts een kring van weinig dagen
En reeds een vijftal jaren vlood,
Sinds ik uw liefde durfde vragen
En al mijn zorg in ruil u bood;
Gij hadt den moed die niet te wegen,
Om mijnentwil die niet te zien,
En toondet mijwaarts u genegen
Door al uw liefde mij te bien.

En nu, bij ’t dankbaar rugwaarts staren
Op ’t saamgewandeld huwelijkspad,
Is menig dag daarheen gevaren,
Die enkel zwarte schaduw had.
Wij zorgden saam voor lieve kranken,
Die u voor teedre moedertrouw
Nog in den hemel zullen danken,
En deeldet al mijn zorg en rouw.

Konde ik uw pad met bloemen sieren,
Die door geen jaarsaizoen vergaan,
Gij zaagt bij ’t vroolijk feestdag vieren
Een gansche tuin vol om u staan.
Neem nu deez’ ras verwelkte struiken,
En mogen binnen ’t kunstvol hout
Er jaren nog u nieuwe ontluiken,
Beeld ons van heil dat nooit veroudt.

Ja, lang nog zij het mij gegeven
Op ’t saambetreden levenspad
Een glans te schenken aan uw leven
Door ’t geuren van een bloemenschat.
Mijn harte kent geen vuurger bede,
Dan dat uw voet langs bloemen ga,
’t Gebloemt van liefde en hemelvrede,
Van zegen Gods en heilgena.

Wienerball 11 februari 2016: rauschendes Ball Fest

wiener-ball-2017-compilatie
Wienerr Ball 11 februari 2017: rauschendes Ball Fest.

Zaterdagavond 11 februari vond in het Grand Hotel Huis ter Duin in Noordwijk het 49e Wiener Ball plaats, dat ook nu weer weer bijzonder geslaagd genoemd mag worden. Dit jaar waren er als gasten in hoogste rang drie Oostenrijkse Aartshertogen uit de Keizerlijke familie Habsburg-Lotharingen aanwezig: Aartshertog Sandor en echtgenote Aartshertogin Herta met hun nichtje Aartshertogin Camilla. Zij stammen uit de tak die tot in 1860 in het Groothertogdom Toscane regeerde.

wienerball-2017-3
Afb. Jonkheer Christiaan van Nispen tot Sevenaer met zijn debuterende dochter jonkvrouwe Eugénie en dochters jonkvrouwe Marie-Cecile (rechts) en jonkvrouwe Clementine (links) van Nispen tot Sevenaer.
wienerball-2017-2
Afb. Jonkheer Steven van Weede en echtgenote Maria van Weede met hun drie debuterende kinderen: v.l.n.r. jonkheer Johan van Weede, jonkvrouwe Marie-Christine van Weede en jonkheer Everard van Weede.

De avond werd geopend door het Jungdamen- en Jungherrenkomitee, waarin dit jaar veel namen uit het rode boekje waren terug te vinden: Christiaan ridder de van der Schueren, jonkheer Everard en jonkheer Johan van Weede met hun zusje jonkvrouwe Marie-Christine van Weede, Laurence Schaeffer von Wienwald (uit een Oostenrijkse adellijke familie), jonkvrouwe Puck Quarles van Ufford en jonkvrouwe Eugénie van Nispen tot Sevenaer.

Ook het blauwe boekje van het Nederland’s Patriciaat was onder de debutanten goed vertegenwoordigd met vooraanstaande namen als Boonen, Van Gelder, Halbertsma, Hartman, Meijer, Povel en Snijders. Daarnaast waren ook bekende en klinkende dubbele namen vertegenwoordigd als Hildering van Lith, Kiewiet de Jonge, Mendes de Leon, De Muinck Keizer en Petit de la Roche.

Na de zeer geslaagde openingsdans, die onder leiding van de Weense dansmeester Heinz Heidenreich was ingestudeerd, was het: “Alles Walzer!” en kon er door iedereen gewalst worden op de klanken van het Ensemble Johann Strauss. Hierna verspreidden de balgasten zich over de verschillende zalen en AiN zag en sprak velen uit het rode boekje: Van Rijckevorsel van Kessel, Versélewel de Witt Hamer, Taets van Amerongen, Von Balluseck, De van der Schueren, Testa, Van Nispen tot Sevenaer, Van de Poll, Verheyen en Filz von Reiterdank.

Wat het Wiener Ball steeds opnieuw bijzonder maakt, is de mix van adel, patriciaat, leden van de hofhouding, vertegenwoordigers uit de politiek en het bedrijfsleven, terwijl de sfeer feestelijk, stijlvol en toch ongedwongen is.