Beëdiging Huzaren van Boreel in aanwezigheid van… Boreel

Boreel b
Afb. 1. De Huzaren van Boreel in groot tenue, foto met dank aan www.boreeldeventer.nl

Vorige week donderdag was het Regiment Huzaren van Boreel, dat vernoemd is naar jonkheer Willem François Boreel (1775-1851), weer even terug in Deventer op het Boreelplein bij de Boreel Kazerne. Deze kazerne is sinds midden jaren ’90 niet meer in gebruik, maar voor de beëdiging van 20 officieren en manschappen werd er voor deze historische locatie gekozen en was er groot ceremonieel vertoon. De eedsaflegging met de hand op de standaard van de Huzaren van Boreel vond plaats in aanwezigheid van de kapitein-luitenant ter zee arts jonkheer J.J. (Jaap) Boreel, die de familie al jaren vertegenwoordigd bij bijzondere gelegenheden van het Regiment Huzaren van Boreel. Hij stamt uit een jongere tak van de familie Boreel en deelt met Willem François een gemeenschappelijke 18e eeuwse voorvader.

Boreel, J.J.
Afb. 2. Links vooraan: kapitein-luitenant ter zee jonkheer J.J. (Jaap) Boreel, foto met dank aan Dennis Boom

Boreel a
Afb. 3. De eedsaflegging op het Boreelplein voor de Boreel Kazerne in Deventer, foto met dank aan www.boreeldeventer.nl

Foto 1 en 3 met dank aan www.boreeldeventer.nl

Huzaren van Boreel: het verhaal van jonkheer Willem François Boreel

Boreel, Willem Francois
Afb. 1. Jonkheer Willem François Boreel in het uniform van huzaar. Het schildje op de riem draagt het opschrift 6 en betekent Regiment Huzaren no. 6. Jonkheer Boreel draagt op het portret de Militaire Willems-Orde. Het portret bevindt zich in het bezit van de familiestichting Cultuurhistorisch Fonds Boreel

Op 25 november 1813 ontving Willem François Boreel van Willem I de opdracht om een regiment te vormen, dat als het Regiment Huzaren van Boreel roem verwierf en nog steeds bestaat.

Willem François Boreel stamde uit een Amsterdams regentengeslacht en groeide deels in Amsterdam op en deels in Velsen op de buitenplaats Beeckestijn, dat hij later van zijn ouders zou erven. Hij trad in 1787 twaalf jaar oud als kadet in dienst bij het Regiment Hollandse Garde te voet. Vier jaar later ging hij als luitenant deel uitmaken van het Regiment Dragonders en in 1795 nam hij na de komst van de Fransen ontslag en toen had hij inmiddels de rang van luitenant-kolonel bereikt.

Nadat hij in 1813 de opdracht voor de oprichting van een regiment had ontvangen, werd hij benoemd tot luitenant-kolonel van dit regiment in oprichting en begon met werving in Leiden en Haarlem van in totaal 641 Huzaren en 677 paarden. De naam was aanvankelijk Huzaren van Boreel, maar veranderde een aantal keren en werd uiteindelijk in 1947 officieel Regiment Huzaren van Boreel.

Willem François Boreel nam met zijn regiment deel aan de gevechten bij Quatre-Bras en in de zware strijd die volgde, sneuvelden er velen. Ook de commandant van de brigade waar zijn regiment deel van uitmaakte sneuvelde en hij nam hier vervolgens het bevel van over in de strijd die volgde in de Slag bij Waterloo. Van zijn regiment sneuvelden 3 officieren en 145 man en raakten 6 officieren 64 man gewond. Voor zijn moed, beleid en trouw werd hij in 1815 benoemd tot Ridder in de Militaire Willems-Orde 3e klasse. In 1821 werd hij in de Nederlandse adel verheven met het predicaat van jonkheer. In latere jaren werd hij generaal-majoor en inspecteur van de Lichte Cavalerie en in 1835 volgde zijn benoeming tot opperbevelhebber der Cavalerie. Hoogtepunt was in 1848 de verlening van het Grootkruis in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

Beeckestein
Afb. 2. Huis Beeckestijn in Velsen, van 1742-1953 in het bezit van de familie Boreel

Naast zijn militaire carrière vervulde hij ook functies aan het Hof en werd hier eerst opperstalmeester van Koning Willem II en daarna Grootmeester van het Huis des Konings in dienst van H.M. de Koningin. Tijdens een verblijf in het gevolg van Koningin Sophie aan het Hof van de Koning van Württemberg werd hij nog op 20 mei 1851 benoemd tot Ridder der Frederiks Orde, maar een dag later overleed hij onverwacht: “Te Stuttgart is den 22sten uit Friedrichshafen het berigt ontvangen van het onverwachte spoedige afsterven van den Nederlandschen luit.-generaal, grootmeester van het huis der Koningin, Jhr. W.F. Boreel, die met H.M. de Koningin der Nederlanden naar Zwitserland op reis was.” De Koningin was door het gebeuren zo geraakt, dat zij daardoor van haar reisplan afzag.

Op 1 juni arriveerde zijn zoon in Stuttgart “… om het stoffelijk overschot zijns vaders naar Holland over te brengen” en na terugkeer in Nederland werd hij bijgezet in het familiegraf in Velsen. Zijn nakomelingschap is in 2001 in de mannelijke lijn uitgestorven, maar zijn naam leeft voort in het Regiment Huzaren van Boreel.

Bovenstaand verhaal was al eerder op AiN te lezen als onderdeel van een serie i.v.m. de herdenking van 200 jaar Slag bij Waterloo op 18 juni 2015 en is mede met dank aan www.huzarenvanboreel.nl.

Website Ridderschap van Overijssel

Ridderschap van Overijssel, website
Afb. 1. De startpagina van de website van de Ridderschap van Overijssel

Onlangs is ook de Ridderschap van Overijssel online gegaan met een website. De geschiedenis van deze ridderschap gaat terug tot in 1424 en momenteel zijn er 102 leden. De Ridderschap van Overijssel is toegankelijk voor meerderjarige mannelijke Nederlanders die tot de Nederlandse adel behoren en die behoren tot een geslacht waarvan leden voor 1852 hierin verschreven zijn geweest.

Nadat met de komst van de Fransen in 1795 de ridderschap werd opgeheven herleefde de Overijsselse Ridderschap in 1814 als staatsrechtelijke organisatie, maar met de grondwetswijziging van 1848 verloor het deze functie. De Ridderschap van Overijssel bleef echter voortbestaan en bloeit tot op de dag van vandaag.

Naast de charitatieve taak is nu vooral de cultuurhistorische richting van groot belang geworden en ondersteunt de ridderschap tal van projecten. In 2000 verscheen over de geschiedenis van de Overijsselse ridders het uiterst lezenswaardige boek ‘De Ridderschap van Overijssel. Le Métier du Noble.’ van de hand van A.J. Mensema in samenwerking met co-auteurs Js. Mooijweer en J.S. Streng – nog steeds hier en daar op internet verkrijgbaar en een aanrader!

De Ridderschap van Overijssel, boek
Afb. 2. De voorkant van het boek over de Ridderschap van Overijssel, dat in 2000 verscheen

Links naar de websites van de ridderschappen die inmiddels online zijn:

Ridderschap van Gelderland
www.ridderschapvangelderland.nl
Ridderschap van Noord-Brabant
www.ridderschapvannoordbrabant.nl
Ridderschap van Overijssel
www.ridderschapvanoverijssel.nl
Ridderschap van Utrecht
www.ridderschap-utrecht.nl
Ridderschap van Zeeland
www.ridderschap-van-zeeland.nl

 

Boekennieuws en -recensie: ‘Mode bij Van Loon’

Mode bij Van Loon, boek
Afb. 1. Thora Nanna van Loon née Egidius  (1865-1945) op de voorzijde van het boek ‘Mode bij Van Loon’

Tegelijk met de tentoonstelling ‘Mode bij Van Loon’ in Museum Van Loon in Amsterdam verscheen dit boek door Wendy van Lith, Valentine Rijsterborgh en Rosalie Sloof. In dit zeer verzorgde en rijk geïllustreerde boek wordt een beeld gegeven van de kledingkeuze in ruim een eeuw tijd van de Amsterdamse regentenfamilie van de jonkheren Van Loon, die zeer internationaal georiënteerd was.

Loon fLoon g
Afb. 2 en 3. Jonkvrouwe Philippa Catherine bij de jurk van haar betovergrootmoeder Louisa Catharina Antoinetta van Loon née Borski (1832-1893), waarin deze is geportretteerd door Alexandre Cabanel

Startpunt in het boek is de jurk van Louisa Catharina Antoinetta van Loon née Borski, die vermoedelijk door de destijds internationaal befaamde Parijse couturier Charles Frederick Worth ontworpen is en als laatste wordt de jurk besproken die mr. Martine Louise Amélie van Loon née Labouchere als grootmeesteres bij de Inhuldiging in 2013 droeg. Deze werd ontworpen door de Nederlandse couturier Frans Molenaar, maar de stof kocht zij zelf bij de Kniphal, een Amsterdams stoffenmagazijn. Tussen deze twee jurken lijkt een wereld van verschil te liggen, maar uiteindelijk had de kledingkeuze altijd dezelfde boodschap, nl. een representatieve en zorgvuldig bij de gelegenheid passende uitstraling.

Loon aLoon b
Afb. 4 en 5. De jurk met strikken van Yvonne Hermance den Beer Poortugael née jonkvrouwe van Loon uit begin jaren ’50 toen Viktor & Rolf nog niet eens geboren waren

Over deze adellijke, standsbewuste representatie gaat het in de opeenvolgende hoofdstukken. In ‘Zien en gezien worden’ gaat het over de wijze waarop de Van Loons zich op het doek lieten vereeuwigen door veelal vooraanstaande portrettisten. Vervolgens komt in ‘Een weloverwogen pose’ de vroege fotografische portretkunst ter sprake, waarbij net als op olieverfportretten over ieder detail in kleding en houding werd nagedacht – en misschien nog wel meer dan op de geschilderde portretten. Tenslotte gaat het in ‘Kleren maken de familie’ over het modegevoel van de Van Loons en de juiste keuze bij de juiste gelegenheid. In dit hoofdstuk lijkt de smoking van prof. jonkheer mr.dr. Maurits Nanning van Loon (1923-2006) met een kleurig Paisley-achtig motief een opvallende outsider, maar deze laat niet alleen modegevoel voor kleur en motief zien, maar ook zelfbewuste onafhankelijkheid, waarbij een telg van een eeuwenoud vooraanstaand geslacht zich niet hoeft te conformeren, maar zichzelf kon zijn in de wetenschap dat hij zich dit met zijn familieachtergrond kon permitteren. Het deed mij denken aan een uitspraak van de Hertog of Devonshire over zijn eigenzinnige kledingkeuze: het maakte niet uit wat hij aantrok, want wanneer hij in de stad was, kende niemand hem en op zijn landgoed kende iedereen hem.

Loon cLoon d
Afb.  6 en 7. De jurk door Yves Saint Laurent Rive Gauche van Ghislaine Jeanne Marie van Loon née de Vallois (1923-1988) met op de achtergrond haar portret en rechts avondkleding

Museum Van Loon is er opnieuw in geslaagd om een zeer aansprekende tentoonstelling te organiseren met daarbij een zeer verzorgde publicatie met vele anekdotes die ook zonder meer een aanrader is.

De tentoonstelling ‘Mode in Van Loon’ is nog t/m 30 mei te zien. Link naar meer informatie over de tentoonstelling: www.museumvanloon.nl/agenda/54

Link naar bestelmogelijkheid van het boek (maar het is natuurlijk ook gewoon te koop in Museum Van Loon zelf): http://wbooks.com/winkel/verwacht/mode-bij-van-loon/?gclid=CMqOmYb69csCFcrjGwodhBYDEw

Bezoek aan kasteel Keppel

Tip: klik op de foto’s voor vergrotingen.

Keppel 1Keppel 13
Afb. 1 en 2. Kasteel Keppel en zijn bewoners: baron en barones Van Lynden née jonkvrouwe Rutgers van Rozenburg

Op zaterdag 2 april organiseerde het Koninklijk Nederlandsch Genootschap voor Geslacht- en Wapenkunde (www.knggw.nl) samen met de Stichting Vrienden Historische Buitenplaatsen (www.vriendenphb.nl) een excursie naar kasteel Keppel in Laag Keppel. Het kasteel is al ruim 700 jaar familiebezit en is in zijn bestaan nooit verkocht, maar altijd vererfd via de adellijke geslachten Van Keppel, Van Voerst, Van Polanen, Van Rechteren en Van Pallandt.

Keppel 2Keppel 3
Afb. 3 en 4. De heer Van Lynden heet de aanwezigen welkom en hield een korte inleiding

Na een welkomstwoord voor de ca. 60 deelnemers door de huidige bewoners mr. W.J.R. baron van Lynden en S.L.M. barones van Lynden née jonkvrouwe Rutgers van Rozenburg, werd de groep in drieën verdeeld en volgde er een rondleiding door de tuin, het omringende park en het kasteel. Er werden vele anekdotes over het huis en zijn bewoners verteld, zoals over het portret waaruit in de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers het gezicht gesneden was, zodat zij er met hun eigen gezicht doorheen op de foto konden. Bij toeval werd het uitgesneden gezicht enkele jaren geleden teruggevonden en de familie hoopt het nog een keer te kunnen laten restaureren.

Keppel 4Keppel 5Keppel 6Keppel 7Keppel 8Keppel 9
Afb. 5 t/m 10. Mevrouw Van Lynden leidde een groep rond door het park en gaf uitleg

Na de rondleidingen was er in de grote zaal een lezing door de oud-archivaris en historicus Albert Mensema, die de aanwezigen meenam op een reis door de tijd waarin hij de geschiedenis van het kasteel tot leven bracht. Ook vertelde hij over de iconografische betekenis van de monumentale schouw in deze zaal: de 32 kwartierwapens, waarvan er twee door Canadese soldaten als souvenir werden meegenomen, benadrukten de onberispelijke riddermatige afkomst van Adriaan Werner des H.R. Rijksvrijheer van Pallandt, evenals zijn harnas op zijn portret; in werkelijkheid zal hij het nooit gedragen hebben.

Keppel 11
Afb. 11. De monumentale schouw in de grote zaal met het portret van Adriaan Werner des H.R. Rijksvrijheer van Pallandt, bron foto: Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed op https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Interieur,_overzicht_schouw_in_muziekkamer_-_Laag-Keppel_-_20382623_-_RCE.jpg?uselang=nl

Tot slot nam jonkheer Tom Versélewel de Witt Hamer, voorzitter van het KNGGW, het woord en hij vertelde in het kort over de activiteiten van deze vereniging en die van de stichting Vrienden PHB en sprak de wens voor verdere samenwerking uit. Hierna was er een borrel waar AiN velen zag en sprak met bekende namen uit het rode boekje als Bicker, Van den Bosch, Gevers, Sloet van Oldruitenborgh, Laman Trip en Quarles van Ufford, maar ook uit het blauwe boekje van het Nederland’s Patriciaat: Van Walré de Bordes, Van Embden, Oudemans, Rasch, Scholten van Aschat, De Jong Schouwenburg en Van Gelein Vitringa. Het dankwoord werd uitgesproken door KNGGW bestuurslid Carl-Eric Rasch die de heer Van Lynden een bijdrage toezegde voor restauratie van de historische forte piano op het kasteel. Mevrouw Van Lynden ontving bloemen voor de gastvrijheid.

Keppel 11Keppel 12
Afb. 12 en 13. Bestuurslid van de KNGGW Carl-Eric Rasch overhandigde een envelop en bloemen aan de heer en mevrouw Van Lynden als dank voor hun gastvrijheid

Keppel 14Keppel 15
Afb. 14 en 15. De borrel na afloop in de hal

Wilt u ook lid worden van het Koninklijk Nederlandsch Genootschap voor Geslacht- en Wapenkunde en/of donateur van de Stichting Vrienden Historische Buitenplaatsen en zo niet alleen hun werkzaamheden steunen, maar ook de mogelijkheid krijgen om deel te kunnen nemen aan excursies zoals deze? Kijkt u dan eens op hun webpagina’s www.knggw.nl en www.vriendenphb.nl.

Keppel 16Keppel 17
Afb. 16 en 17. Kasteel Keppel in het prille voorjaarsgroen

Keppel 18Keppel 19
Afb. 18 en 19. Het toegangshek met het familiewapen Van Pallandt dat gevierendeeld is met Van Keppel en erboven het helmteken van de Van Keppels: de zwaan

Keppel 20
Afb. 20. Kasteel Keppel van de voorzijde gezien

Overleden: Prof.dr. Jaap Dronkers

In Memoriam
Jacob (‘Jaap’) Dronkers werd geboren in de Hongerwinter van ’44-’45 op 12 januari 1945 in Amsterdam – een moeizame start in een leven dat uiteindelijk uiterst succesvol werd. Hij studeerde sociologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en promoveerde daar in 1976 op het onderwerp ‘selectie in de propedeuse’. In de jaren hierna was hij als hoogleraar verbonden aan de Katholieke Universiteit Brabant, de Universiteit van Amsterdam, de Università degli Studi Di Firenze en de Universiteit Maastricht. Hij publiceerde veel en wordt gezien als een van de meest invloedrijke Nederlandse sociologen. Hij ontving een eredoctoraat van de Universiteit van Turku in Finland, een ere-lidmaatschap van de Nederlandse Sociologische Vereniging en in 2009 ontving hij de Prof. dr. J.M.G. Leune Penning voor zijn bijdrage aan onderwijsvernieuwing.

Onderwerpen van onderzoek waren: verschillen tussen onderwijssystemen, ongelijkheid, de kwaliteit van scholen, migranten, de gevolgen van echtscheiding en… adel. Een overzicht van zijn publicaties met adel als onderwerp volgt hieronder. Wie hierin geïnteresseerd is, moet zeker even kijken op http://apps.eui.eu/Personal/Dronkers/Dutchpublications.htm, omdat een aantal publicaties hier ook gratis gedownload kan worden.

AiN bevond zich in de afgelopen jaren meerdere keren onder zijn gehoor op symposia. Vorig jaar was dat voor het laatst op het symposium ‘Tussen Feit en Fictie’ over adel in Europa, waar hij sprak over hoe adel de moderniseringsthese verslaat. Hierover viel op AiN het volgende verslag te lezen: “Ondanks technologische en politieke vernieuwingen die tot een moderne samenleving geleid hebben waarin standen zijn verdwenen, neemt de adel nog steeds een prominente plaats in onze samenleving in. Door het gestegen scholingsniveau is er een overaanbod van gekwalificeerde werknemers. Adel is bij instapbanen in het voordeel door de zogenaamde productiviteitssignalen: het culturele en (inter)nationale netwerk kapitaal. Deze kunnen voor een voorsprong op anderen bij een sollicitatie zorgen, waarbij het ‘sprookje’ van een predicaat of titel ook nog voor ‘werkplaats- & consumentendiscriminatie’ kan zorgen.”

Prof.dr. Jaap Dronkers was een actief volger van AiN op twitter en reageerde daar steeds snel en inhoudelijk op tweets die hem ter harte gingen en verwees daarbij hulpvaardig naar bruikbare literatuur. Hij zal om die reden, maar ook om andere, door mij en vele anderen gemist worden. Zijn nalatenschap zal echter voortleven en nog voor veel discussie, stof tot nadenken en onderzoek aanleiding geven – ars longa, vita brevis.

Overzicht van zijn publicaties die gerelateerd zijn aan adel:

2000
Dronkers, J., 2000. De maatschappelijke relevantie van hedendaagse Nederlandse adel. Amsterdam: Vossiuspers AUP. Ook in: Amsterdams Sociologisch Tijdschrift 27: 233-268.

2001
Dronkers, J., 2001. “Verschillen tussen 20ste-eeuwse Nederlandse adel uit Amsterdam, ‘s-Gravenhage, Rotterdam, Utrecht en Duitsland.” De Nederlandse Leeuw 117:458-466. 2001

Dronkers, J., 2001. “De hedendaagse Friese adel. Anders dan de andere adel?” Frysland. Nieuwsblad voor geschiedenis en cultuur 7:15-17. 2004 Schijf, H., J. Dronkers & van den J. R. Broeke-George.

2004.
“De overdracht van eliteposities binnen adellijke en patricische families in de twintigste eeuw.” pp. 57-84 in Nederlandse elites in de twintigste eeuw. Continuïteit en verandering, edited by M. Fennema & H. Schijf. Amsterdam: Amsterdam University Press.

2004
Dronkers, J. & H. Schijf, 2004. “Van de publieke naar de culturele of economische sector? Een vergelijking tussen de Nederlandse adel en het patriciaat in de twintigste eeuw.” Virtus. Jaarboek voor adelsgeschiedenis 11:104-117.

2005 Dronkers, J. & H. Schijf, 2005. “Huwelijken tussen adel en patriciaat: een middel om hun elitepositie in een moderne samenleving in stand te houden?” De Nederlandsche Leeuw 122:144-155.

2005
Dronkers, J., 2005. “Afnemende adellijke homogamie binnen de Duits-Oostenrijkse adel in de twintigste eeuw? Een vergelijking met de Nederlandse adel” Virtus. Jaarboek voor adelsgeschiedenis 12: 121-139.

2006 Dronkers, J., A. Huistra & Y. Kuiper, 2006. “Hoe ‘adellijk’ is de adel in het huidige Nederland? Antropologische en sociologische aantekeningen bij de in 2005 gehouden enquête onder de Nederlandse adel.” Virtus. Jaarboek voor adelsgeschiedenis 13:44-61. 2013 Nispen tot Pannerden, F.K.M. & J. Dronkers.

2013.
“Van Politiek Orgaan tot ‘Zedelyck Ligchaam’, 1850-2012” Pp. 299-318 in Adel en ridderschap in Gelderland. Tien eeuwen geschiedenis, edited by C.O.A. Schimmelpenninck van der Oije, F. Keverling Buisman, M.V.T. Tenten & F.J.W. van Kan. WBOOKS.

Lezing ‘Baron Van Verschuer en zijn collectie Delfts aardewerk’: 16 april in Museum Arnhem

Verschuer, links W.F.K. baron van
Afb. Foto uit ca. 1865-1870 met links Willem Frederik Karel baron van Verschuer (1845-1922), foto part. coll.

In het Museum Arnhem is momenteel de tentoonstelling ‘Adellijk Aardewerk – verzameld door baron Van Verschuer’ te zien. Op zaterdag 16 april geeft conservator Kristin Duysters hierover tussen 14.00-15.00 uur een lezing. Deze lezing is gratis net als de toegang tot het museum, omdat het dan museumweekend is. U dient zich vooraf wel via info@museumarnhem.nl op te geven.

De conservator zal ingaan op de belangrijkste kenmerken van de collectie van Willem Frederik Karel baron van Verschuer (1845-1922) en op het belang van de verzameling voor de collectie Nederland. Ook zal de context waarbinnen de verzameling tot stand kwam, worden toegelicht: zijn familie, andere verzamelaars van Delfts aardewerk, bij welke antiquairs en veilinghuizen hij zijn spullen kocht en over Arnhem als cultureel centrum van het oosten. Vele topstukken, maar ook komische stukken en voorwerpen waarvan we de functie niet meer weten, passeren de revue.

Link naar de webpagina van Museum Arnhem met meer informatie over de tentoonstelling: www.museumarnhem.nl/NL/agenda/tentoonstellingen/adellijk-aardewerk?gclid=CLjV85nz5csCFbEW0wodn2sF0g

De adellijke connecties en aspiraties van Mata Hari

Macleod-Zelle
Afb. 1. Rudolph MacLeod (1856-1928) en Margaretha Geertruida MacLeod née Zelle (1876-1917), foto part. coll.

Vandaag werd bij Veilingebouw De Zwaan in Amsterdam een aantal items geveild die uit het bezit van Mata Hari afkomstig zijn. Mata Hari werd in 1876 in Leeuwarden geboren als Margaretha Geertruida Zelle. Haar vader, Adam Zelle, was winkelier in hoeden en petten, maar volgens de familieoverlevering was er een adellijke oorsprong en zou de naam oorspronkelijk ‘Von Zelle’ geweest zijn – een bewering die bij sommige nakomelingen nog lang bleef voortleven.

MacLeod-Zelle, huwelijksannonce
Afb. 2. Huwelijksannonce in het Algemeen Handelsblad op 12 juli 1895

In 1895 huwde zij op achttienjarige leeftijd de negenendertigjarige Rudolph MacLeod. Hij stamde uit een van oorsprong Schotse familie van militairen, die in het blauwe boekje van het Nederland’s Patriciaat is terug te vinden. Zijn vader, John Brienen MacLeod, was kapitein bij de infanterie en zijn moeder was Dina Louisa barones Sweerts de Landas. Rudolph MacLeod werd ook militair en bereikte uiteindelijk de rang van majoor. Het huwelijk met Margaretha Zelle was niet gelukkig en eindigde in 1907 in een echtscheiding. Margaretha Zelle trad in de jaren daarna eerst als ‘Lady MacLeod’ op met een amazone act in een circus en werd vervolgens Mata Hari en verwierf faam als danseres, om haar leven in 1917 te eindigen voor een Frans vuurpeleton, omdat zij van spionage beschuldigd werd.

MacLeod, tafelzilver
Afb. 3. Tafelzilver met initialen ML met daarboven een baronnenkroon met zeven parels, foto met dank aan http://nos.nl/artikel/2096472-spullen-van-exotische-spionne-mata-hari-onder-de-hamer.html

Vandaag werd er onder meer tafelzilver uit 1886 geveild met de initialen ML met daarboven een baronnenkroon met zeven parels. Volgens de veilingcatalogus zouden de initialen staan voor ‘Margaretha MacLeod’, maar gezien het jaartal en het maatschappelijk gebruik staan de letters ML logischerwijs voor de familienaam MacLeod van haar echtgenoot. Dat ook de familie van haar echtgenoot adellijke aspiraties had, blijkt uit het gebruik van de rangkroon van baron – een titel waarop deze familie nooit recht heeft gehad.

MacLeod, tafelzilver 2
Afb. 4. Tafelzilver uit 1886 en 1888 van het echtpaar MacLeod-Zelle, foto met dank aan Veilinggebouw De Zwaan in Amsterdam

Schenking familie Clifford Kocq van Breugel

Clifford Kocq van Breugel, schenking
Afb. 1. De symbolische overhandiging van de schenking aan het Museum Nairac door de familie Clifford Kocq van Breugel voor het borstbeeld van hun overgrootvader A.W.J.J. baron van Nagell, die jarenlang burgemeester van Barneveld was, foto met hartelijke dank aan Pauw Media in de Barneveldse Krant

De erfgenamen van jonkheer Willem François Clifford Kocq van Breugel (1914-2015) en Jeanne Linnie Alice Clifford Kocq van Breugel née barones van Nagell (1918-2007) hebben na het overlijden van hun ouders besloten om bijzondere familiebezittingen een goede bestemming te geven. Al eerder keerden familieportretten terug op de plek waar zij oorspronkelijk hingen, maar nu zijn ook familiebezittingen die betrekking hebben op hun overgrootvader, die jarenlang burgemeester van Barneveld was, geschonken aan het Museum Nairac in Barneveld “… om deze verzameling toegankelijk te maken voor het grote publiek en onderzoekers”, aldus jonkheer mr. A.R. Clifford Kocq van Breugel, één van de zoons.

Nagell, portret
Afb. 2. Het portret van Anne Willem Jacob Joost baron van Nagell in het uniform van Landcommandeur van de Ridderlijke Duitsche Orde op de plek waar het tot voor kort hing, foto met hartelijke dank aan www.funda.nl

Stichting Gelders Landschap & Kasteelen ontving twee levensgroot geschilderde portretten, waarop Anne Willem Jacob Joost baron van Nagell (1851-1936) en zijn echtgenote Johanna Magdalena Cornelia barones van Zuylen van Nievelt (1856-1934) staan afgebeeld, met daarbij het verzoek om deze weer op te hangen op kasteel De Schaffelaar waar dit echtpaar woonde en hun portretten ook eens hingen.

Schaffelaar
Afb. 3. Kasteel De Schaffelaar in Barneveld, gebouwd in 1852 in de toenmalig zeer modieuze Engelse neo-tudorstijl door baron en barones Van Zuylen van Nievelt née barones Van Tuyll van Serooskerken, foto eigen coll.

Link naar de foto van de schenking en het artikel online in de Barneveldse Krant: www.barneveldsekrant.nl/lokaal/familie-schenkt-erfstukken-van-nagell-aan-museum-nairac-97704

 

Lezing 8 april: Grafkelders in het Groningerland

grafkelder
Afb. 1. De grafkelder in het adelskerkje bij uitstek in Midwolde van de bewoners van de Nienoord, waarin vele generaties van de baronnen en graven Von Inn- und Knyphausen zijn bijgezet, foto met hartelijke dank aan de Stichting Oude Groninger Kerken

Op vrijdag 8 april geeft Harry Brouwer in de Remonstrantse kerk in Groningen naar aanleiding van deel 18 in de Kerkhovenreeks een lezing met als titel ‘Een grote hoop verrot holt en dog weijnig beenderen – Grafkelders in het Groningerland’. De provincie Groningen bezit een rijk funerair en adellijk erfgoed, waarvan de vele wapenborden en grafstenen nog heden in veel Groninger kerken getuigen. Grafkelders spreken velen tot de verbeelding en tijdens deze lezing komen er meerdere ter sprake, waarbij de kleurrijke overgeleverde verhalen en berichten uit historische kranten de leidraad zullen zijn.

Link naar de webpagina van de Stichting Oude Groninger Kerken met meer informatie: http://www.groningerkerken.nl/index.php?s=2&m=6&id=5&kalender=1&datum=2016-04-08

Midwolde, grafmonument
Afb. 2. Het grafmonument voor Anna van Ewsum (1640-1714) in de kerk van Midwolde met op de voorgrond haar eerste echtgenoot Carel Hiëronymus des H.R. Rijksbaron von Inn- und Knyphausen (1632-1664) en staande haar tweede echtgenoot Georg Wilhelm des H.R. Rijksgraaf von Inn- und Knyphausen (1635-1709)