Tentoonstelling: ‘Azië in Slot Zuylen’

Zuylen, Azie in Slot
Afb. 1. De Chinese knikpoppen op Slot Zuylen

Vanmiddag werd op Slot Zuylen deze thema-presentatie geopend in aanwezigheid van Lucile barones van Tuyll van Serooskerken, die voorzitter van de Stichting Slot Zuylen is. De presentatie geeft een beeld hoe Azië eeuwenlang in het leven van de bewoners, de familie Van Tuyll van Serooskerken, zichtbaar was. Middelpunt van deze presentatie is het tweetal bijzondere 18e eeuwse Chinese knikpoppen, dat dankzij een crowdfunding actie en een aantal stichtingen en fondsen gerestaureerd kon worden.

Zuylen, Slot
Afb. 2. Slot Zuylen, tot 1951 bewoond door de baronnen Van Tuyll van Serooskerken, foto met dank aan www.slotzuylen.nl

Slot Zuylen werd tot 1951 bewoond door de baronnen Van Tuyll van Serooskerken, maar om de continuïteit van het kasteel en de inboedel te garanderen, werd het geheel in 1952 in een stichting ondergebracht en het slot is sindsdien opengesteld voor bezoekers.

Link naar de webpagina van Slot Zuylen met bezoekersinformatie: www.slotzuylen.nl

Nieuwe bestuursleden NKS: o.a. Max graaf Schimmelpenninck

Schimmelpenninck, Max
Afb. Max graaf Schimmelpenninck, foto met dank aan de NKS

De NKS, het kenniscentrum voor Kasteel en Buitenplaats, heeft drie nieuwe bestuursleden, waarmee het bestuur nog meer slagkracht en diversiteit heeft gekregen. Het zijn: drs. Hester Schölvinck, drs. ir. Iris Broersma en drs. Max graaf Schimmelpenninck. Over laatstgenoemde schijft de NKS in het persbericht: “Max Schimmelpenninck (1953) heeft na zijn studie rechten en bedrijfskunde 20 jaar voor banken gewerkt in binnen- en buitenland. Hij is nog steeds werkzaam in de financiële dienstverlening. Hij heeft met een landgoed in de familie, de belangstelling voor erfgoed met de paplepel toegediend gekregen. Daarnaast is hij onder meer 12 jaar commissaris geweest bij de Vereniging Hendrick de Keyser. Hij wil zijn kennis en kunde inzetten om het NKS Kenniscentrum verder te helpen.”

Meer weten over de NKS? Zie: www.kastelen.nl. Of wordt volger op facebook: www.facebook.com/nkskasteelenbuitenplaats

Link naar de website van de landgoederen Nijenhuis en Westerflier van de familie Schimmelpenninck: www.nijenhuisenwesterflier.nl.

De grootmoeder van H.M. Queen Elizabeth

Cavendish-Bentinck
Afb. Portret door Philip Alexius de László uit 1862

The Countess of Strathmore and Kinghorne née Nina Cecilia Cavendish-Bentinck (1862-1938), grootmoeder van H.M. Queen Elizabeth. Zij stamde uit de Engelse tak van de Dukes of Portland van de Nederlandse adellijke familie Bentinck.

Boekpresentatie ‘De barones en de dominee’ van Wim Coster in Zwolle

Boekpresentatie
Afb. 1. De voorkant van ‘De barones en de dominee’ van Wim Coster

Gisteren vond in het sfeervolle Waanders in de Broeren in Zwolle deze boekpresentatie plaats, van een boek waarin de spraakmakende liefdesrelatie tussen een barones uit Dalfsen en een dominee in het 19e eeuwse Zwolle op geweldige, inlevende wijze wordt beschreven door Wim Coster.

Boekpresentatie 1Boekpresentatie 2
Afb. 2 en 3. De heer Wim Waanders heet welkom in Waanders in de Broeren

Na een welkomstwoord door de heer Wim Waanders vertelde de auteur over zijn zoektocht naar informatie, die hem vaak via telefoontjes, plaatselijke historische verenigingen – zijn ‘buitenlandse hulptroepen’ – uiteindelijk bracht op de plekken waar de hoofdpersonen verbleven, maar die hem ook deden kennis maken met de nakomelingen van het jongetje dat uit deze verboden relatie werd geboren.

Boekpresentatie 3
Afb. 4. De auteur vertelt over de totstandkoming van het boek met achter hem op de foto de grafsteen van de barones

Het boek was nooit mogelijk geweest zonder het geweldige 26 meter strekkende Van Dedem familie-archief, waarvan de inventaris in 2010 door de heren Jan Wigger en Albert Mensema voltooid werd. Wim Coster was de familie Van Dedem zeer erkentelijk en roemde hun historisch besef: “De familie Van Dedem is zeer te prijzen dat zij deze archieven voor geschiedschrijvers beschikbaar hebben gesteld” – ook al maakte juist het inzien van al dit persoonlijke archiefmateriaal, dat hij zich weleens een voyeur voelde.

Boekpresentatie 4
Afb. 5. De twee hoofdpersonen uit het boek keren even terug

Een verrassend moment tijdens zijn verhaal was de binnenkomst van de twee hoofdpersonen uit het boek, die kwamen kennis maken met degene die zich zo uitgebreid in hun leven verdiept had. Hierna volgde informatie over de theaterversie die in voorbereiding is en die volgens de regels van een Griekse tragedie zal worden opgebouwd met onder meer een boodschapper, een koor en het orakel van… Dalfsen.

Boekpresentatie 5Boekpresentatie 6
Afb. 6 en 7. De auteur overhandigt het eerste exemplaar aan de heer Arie Slob, oud-Tweedekamerlid en directeur van het Historisch Centrum Overijssel

Vervolgens overhandigde Wim Coster het eerste exemplaar aan de heer Arie Slob, oud-Tweedekamerlid en nu directeur van het Historisch Centrum Overijssel. Hij noemde het boek ‘een second love van een eeuw geleden’ en vond het een titel en boek, waarvan mensen zullen smullen.

Boekpresentatie 7
Afb. 8. De auteur overhandigt een exemplaar aan Alexander baron van Dedem

Ook Alexander baron van Dedem kreeg als familieoudste en nakomeling van de broer van de barones een exemplaar overhandigd als dank voor het mogen raadplegen van de familie-archieven. In zijn toespraak was hij vol lof over het boek en hij sprak over het verschil in historische interesse door de generaties heen, want alleen omdat zijn oom en vader te druk waren, ‘hebben zij nooit de tijd gehad om al die papieren met het oud papier mee te geven’, Gelukkig zijn deze zeer belangrijke familie-archieven door de huidige generaties Van Dedem in het HCO ondergebracht, zodat ze voor wetenschappelijk onderzoek beschikbaar zijn. Ook Irene Cohen, die een nakomelinge is van dominee Van Rijn, kreeg deze middag een exemplaar overhandigd en zo waren op deze bijzondere boekpresentatie de naaste verwanten van een spraakmakend liefdeskoppel na zoveel jaren weer even verenigd.

Boekpresentatie 8Boekpresentatie 9
Afb. 9 en 10. Naaste verwanten van de twee hoofdpersonen verenigd: Irene Cohen en Alexander baron van Dedem

Boekpresentatie 10
Afb. 11. De auteur signeert

Binnenkort volgt op AiN een uitgebreide recensie, maar bent u nu al benieuwd naar dit boek? Kijk dan op de site van Uitgeverij Balans: www.uitgeverijbalans.nl/boeken/de-barones-en-de-dominee/

Foto’s mede met hartelijke dank aan Marianne Jans.

Veilingnieuws: portret Gerlach van der Capellen (1543-1625)

Capellen, Gerlach van der
Afb. Gerlach van der Capellen (1543-1625)

Op dinsdag 19 april jl. werd er bij het Notarishuis in Arnhem een portret geveild van Gerlach van der Capellen, heer van Rysselt en de Boedelhof. Hij stamde uit een oud-adellijk Gelders geslacht dat teruggaat tot omstreeks 1310 en dat eeuwenlang een vooraanstaande rol speelde in Gelderland. Het portret is een 17e eeuwse kopie van een ouder en groter portret en betreft de eerste Van der Capellen in de stamreeks van de huidige baronnen Van der Capellen die geportretteerd werd. Het portret meet 70 x 57 cm. Op de achterzijde staat de tekst ‘Gerlag van der Capellen et Boedelhof eerste van den Canselier Des Forstendom Gelre en Graafschap Zutphen’. De geschatte opbrengst was € 800-1000, maar het werd €1300.

Foto met dank aan www.notarishuis-arnhem.nl.

Het verhaal bij het portret van de Countess of Roxburghe née The Hon. Jean Drummond, in het bezit van His Grace The Duke of Roxburghe op Floors Castle

Roxburghe, 1st Countess of
Afb. 1. ‘Jean 2nd Wife of 1st Earl of Roxburghe’, afbeelding van haar portret op Floors Castle met vriendelijke toestemming van His Grace The Duke of Roxburghe, (overname van deze foto is niet zonder toestemming toegestaan).

Afgelopen week werd één van de belangrijkste maritieme vondsten uit de afgelopen jaren gepresenteerd: een jurk en vele andere bijzondere gebruiks- en siervoorwerpen uit de 17e eeuw, die door de Duikclub Texel zijn opgedoken. De kwaliteit van de jurk deed vermoeden dat het hier om een jurk uit adellijk bezit ging. Inmiddels hebben dr. Helmer Helmers (Universiteit van Amsterdam) en dr. Nadine Akkerman (Universiteit Leiden) een uitgebreid onderzoek gedaan en zij concluderen dat het gaat om een jurk uit het bezit van de Countess of Roxburghe. Vandaag staat hierover een artikel in De Volkskrant.

Jurk, historiek.net
Afb. 2. De gevonden jurk uit de Waddenzee, foto met dank aan www.historiek.net.

Ook AiN ging op onderzoek uit naar wie deze gravin was en kreeg dankzij bemiddeling van Mrs. Beverley Rutherford, Director of Operations op Floors Castle, toestemming van Sir Guy David Innes-Ker 10th Duke of Roxburghe om het hierboven afgebeelde portret van zijn voorouder uit zijn verzameling te publiceren.

Afb. 3. Een korte film over Floors Castle van de Hertogen van Roxburghe

De Gravin werd geboren omstreeks 1585 als dochter van Patrick 3rd Lord Drummond en Lady Elizabeth Lindsay of the Earls of Crawford. Via deze Graven van Crawford was zij een rechtstreekse nakomelinge van Robert II Stewart Koning van Schotland, de eerste Koning uit het Huis Stuart, en behoorde zij tot de hoogste Schotse adel. In 1614 huwde zij Robert Ker 1st Lord Roxburghe, die twee jaar later de hogere titel van Earl of Roxburghe kreeg.

Haar echtgenoot was een kleurrijke persoon en een vooraanstaand politicus. Zijn levensverhaal leest zich als een verhaal van Shakespeare en speelt zich af tegen de achtergrond van Schotse clans, die om aanzien en koninklijke gunsten streden. In zijn jonge jaren doodde hij in 1590 in het nachtelijke duister William Kerr, uit een rivaliserende tak, waardoor hij moest vluchten en zijn bezittingen werden door de Kroon in beslag genomen. Door zijn excuus aan te bieden en een grote som geld te betalen, wist hij het tij te keren en bouwde daarna een vooraanstaande positie op, waarbij hem vele Koninklijke gunsten, eerbewijzen en ook veel land ten deel zouden vallen.

Het huwelijksfeest op Somerset House werd opgeluisterd door de aanwezigheid van Koning James I en echtgenote Koningin Anne en hun aanwezigheid kwam voort uit de nauwe banden van de gravin met het Hof, want zo was zij reeds voor haar huwelijk als Mistress of the Robes aan het Hof verbonden. Het feest werd groots gevierd om tegelijk ook de voltooiing van de verbouwing van dit paleis te vieren en na het huwelijksdiner werd er voor deze gelegenheid op de binnenplaats een stuk opgevoerd, met een speciaal voor de bruid geschreven sonnet. Vele gasten van naam waren aanwezig, waaronder de Hertogen van Lennox en van Saksen, de Graaf van Essex en de ambassadeurs van Frankrijk, Venetië en Savoye. Naar verluidt schatte de Koningin de kosten voor de huwelijksfestiviteiten alleen al op £ 3000,-.

In 1617 viel zij echter in ongenade bij de Koningin en moest zij het Hof verlaten, toen deze er achter kwam dat de echtgenoot van de Gravin probeerde Lord Chamberlain te worden, zonder de Koningin daarin vooraf te kennen. In 1631 was zij echter weer in de gratie en werd zij benoemd tot gouvernante van Prinses Mary en later ook van Prins Henry en Prinses Elizabeth.

Dyck, Willem en Mary, Anthony van
Afb. 4. Willem II en zijn bruid Mary Stuart op het portret uit 1641 door Anthony van Dyck in de collectie van het Rijksmuseum in Amsterdam.

In 1642 begeleidde zij Prinses Mary naar ’s-Gravenhage, nadat deze het jaar er voor in het huwelijk was getreden met de latere Stadhouder Willem II, de oudste zoon van Stadhouder Frederik Hendrik. Zij werd echter al snel vervangen door Lady Stanhope en keerde terug naar Londen, waar zij gouvernante van Prins Henry en Prinses Elizabeth bleef. Het jaar daarop, op 7 oktober 1643, overleed zij.

The Earl en Countess of Roxburghe kregen samen een zoon, Lord Harry Ker, maar hij overleed voor hij zijn vader in de titel Earl of Roxburghe kon opvolgen. Deze zoon had echter drie dochters. De oudste dochter Lady Jean Kerr huwde haar neef William Drummond en de zoon uit dit huwelijk volgde op als 2nd Earl of Roxburghe, maar deze tak stierf in 1805 uit met de 8th Earl, die tegelijk 4th Duke of Roxburghe was. De jongste dochter Lady Margaret Ker huwde Sir James Innes 3rd Baronet en hun achterkleinzoon volgde op als 5th Duke of Roxburghe, waarvan de huidige 10th Duke een rechtstreekse nakomeling is. Hij bewoont Floors Castle, het grootste bewoonde kasteel van Schotland.

Link naar een uitgebreid artikel over deze maritieme vondst met meerdere foto’s:  http://historiek.net/adellijke-garderobe-uit-gouden-eeuw-gevonden-waddenzee/58340/#.VxNsoDZf0if

Noot voor de lezer: uiteindelijk bleek dat de jurk niet van genoemde Countess of Roxburghe kon zijn. Meer hierover valt via deze link te lezen: www.volkskrant.nl/wetenschap/japon-uit-17de-eeuws-scheepswrak-toch-niet-van-engelse-hofdame~a4436920/

Overleden: C.E. Fentener van Vlissingen née jonkvrouwe van Beresteijn

Beresteyn, wapen
Afb. 1. Het familiewapen Van Beresteyn

Overleden
Catharina Elisabeth Fentener van Vlissingen née jonkvrouwe van Beresteijn, geboren Nijmegen 15 juli 1928, overleden ’s-Gravenhage 23 februari 2016, weduwe van Ernst Paul Fentener van Vlissingen.

In Memoriam
Jonkvrouwe Catharina Elisabeth (‘Tineke’) van Beresteijn werd geboren op 15 juli 1928 te Nijmegen. Haar vader, jonkheer dr. Hugo Willem Johan van Beresteijn, stamde uit een geslacht van kooplieden en bestuurders, dat zich in de 17e eeuw door koop op kasteel Maurick vestigde en in 1825 werd een voorvader in de Nederlandse adel verheven met het predicaat van jonkheer. Haar moeder, Geertruida Johanna Metzlar, stamde uit een patriciaatsfamilie in het blauwe boekje en haar vader was arts.

Zij groeide met een oudere broer op aan de Javastraat nr. 96 in Nijmegen, waar haar vader, die chemicus was, eerst adjunct-directeur was en in 1939 benoemd werd tot directeur van de keuringsdienst voor waren. Daarnaast was hij intellectueel leider van de Vrijzinnig Christelijke Jeugdgemeenschap en secretaris van de afdeling Nijmegen van het toneel verbond. In 1941 overleed haar vader na ‘een kortstondige ziekte’ en ‘een moedig gedragen lijden’ op tweeënvijftigjarige leeftijd – zij was toen dertien jaar. Na de moeilijke oorlogsjaren in Nijmegen voltooide zij haar opleiding en werd zij stewardess bij de KLM.

Fentener van Vlissingen-Van Beresteyn
Afb. 2. Huwelijksannonce in het Algemeen Handelsblad, 9 januari 1954

Op 9 januari 1954 trad zij in Nijmegen in het huwelijk met Ernst (‘Erry’) Paul Fentener van Vlissingen. Hierover werd in de krant bericht met als kop VLIEGENDE GASTVROUW in de WOLKEN: “De fraaie Schepenhal van het onlangs gerestaureerde Nijmeegse raadhuis vormde Zaterdagmorgen de passende achtergrond voor het huwelijk van jonkvrouwe C.E. van Beresteyn uit Nijmegen en de heer E.P. Fentener van Vlissingen uit Aarle-Rixtel. De bruid, in wit satijn, was ruim drie jaar werkzaam als stewardess bij de KLM. Voortaan echter zullen haar voortreffelijke zorgen als vliegende gastvrouw uitsluitend bestemd zijn voor haar echtgenoot, die verbonden is aan de N.V. Van Vlissingens Katoenfabrieken te Helmond.”

Fentener van Vlissingen-Van Beresteyn, huwelijksfoto
Afb. 3. Het bruidspaar in De Telegraaf van 11 januari 1954.

Haar echtgenoot stamde uit de Helmondse tak van een familie van ondernemers uit Utrecht, die in het blauwe boekje van het Nederland’s Patriciaat is terug te vinden. De dubbele achternaam ontstond na het huwelijk van een voorvader Van Vlissingen in 1791 met een meisje Fentener. Haar echtgenoot was werkzaam in het in 1843 opgerichte familiebedrijf N.V. P.F. van Vlissingen & Co’s Katoenfabrieken in Helmond, terwijl zij in Aarle-Rixtel gingen wonen op het huis De Hoeve. Samen kregen zij drie dochters. In de jaren die volgden, werd haar echtgenoot onderdirecteur van het voornoemde bedrijf, dat vanaf 1965 Vlisco B.V. ging heten.

Na het overlijden van haar echtgenoot in 2007 bracht zij haar laatste levensfase door in het woonzorgcentrum Oostduin in ’s-Gravenhage. Op 23 februari 2016 kwam zij hier te overlijden: “In liefde omringd hebben wij verdrietig afscheid genomen van Catharina Elisabeth Fentener van Vlissingen – van Beresteijn”. Catharina Elisabeth Fentener van Vlissingen née jonkvrouwe van Beresteijn werd zevenentachtig jaar en wordt diep betreurd door haar dochters, schoonzoon, kleinkinderen, achterkleinkind, broer, schoonzusje en verdere familieleden. De afscheidsplechtigheid vond plaats op dinsdag 1 maart in het crematorium Ockenburgh in ’s-Gravenhage.

Tentoonstelling ‘Toen gewoon, achteraf bijzonder’ t/m 30 november op de Fraeylemaborg

Fraeylemaborg 4
Afb. 1. Voorkant van het boek ‘Toen gewoon, achteraf bijzonder’ door drs. Henny van Harten-Boers

Vorig jaar verscheen het geweldige boek ‘Toen gewoon, achteraf bijzonder’ door conservator drs. Henny van Harten-Boers, waarin d.m.v. interviews met familieden, personeel, pachters en omwonenden de geschiedenis van de Fraeylemaborg en zijn bewoners werd opgetekend. Het geweldige boek (dat echt een aanrader is!) geeft vanuit verschillende perspectieven kijk op het leven van de patriciaatsfamilie Thomassen à Thuessink van der Hoop van Slochteren en het dagelijkse reilen en zeilen op een buitenplaats in al zijn facetten en is rijk geïllustreerd.

Fraeylemaborg 1Fraeylemaborg 2
Afb. 2 en 3. Speelgoed en een foto op de tentoonstelling ‘Toen gewoon, achteraf bijzonder’, foto’s met dank aan www.facebook.com/fraeylemaborg

Ter gelegenheid van dit boek is in het koetshuis nu een tentoonstelling te zien, waarop foto’s, filmfragmenten en voorwerpen het verhaal vertellen van de laatste bewoners op deze fraaie borg. Daarnaast is het het huis zelf natuurlijk ook een aanrader om te bezoeken!

Link naar meer informatie over de tentoonstelling: www.fraeylemaborg.nl/toen_gewoon.html

Link naar bestelmogelijkheid van het boek ‘Toen gewoon, achteraf bijzonder’: www.fraeylemaborg.nl/winkel/webwinkel.html

Tentoonstelling ‘Upstairs Downstairs’ op kasteel Duivenvoorde

Duivenvoorde, Upstairs Downstairs, compilatie
Afb. 1. De families Steengracht en Schimmelpenninck van der Oye in 1890 in het park van Duivenvoorde

Vanaf vandaag t/m 29 oktober is op kasteel Duivenvoorde een tentoonstelling te zien, die het verhaal vertelt van de bewoners van het kasteel en het personeel. De tentoonstelling maakt deel uit van de bestaande historische interieurs en laat zien hoe het leven op het kasteel in al zijn facetten verliep: van het leven op stand met familie en gasten, tot het koken en wassen. Duivenvoorde is sinds 1226 nooit verkocht, maar altijd vererfd via de adellijke geslachten Van Wassenaer, Torck, Van Neukirchen genaamd Nyvenheim, Steengracht en Schimmelpenninck van der Oye, tot het in een stichting werd ondergebracht.

Duivenvoorde, kasteel
Afb. 2. Kasteel Duivenvoorde, foto met dank aan de facebookpagina van Duivenvoorde: www.facebook.com/duivenvoorde

Link naar meer informatie over deze tentoonstelling: www.kasteelduivenvoorde.nl/kasteel/museum/tentoonstellingen/upstairs-downstairs/