Sander Schimmelpenninck en Fokke & Sukke

Onlangs verscheen het boek ‘Elite Gezocht’ van Sander graaf Schimmelpenninck, die hoofdredacteur van het zakenblad Quote is, en Ruben van Zwieten, die dominee is en geparenteerd aan het rode boekje. Hierin beschrijven zij de toenemende vervreemding tussen de elites en het volk en hoe economische welvaart is gaan samenvallen met geestelijke en sociale armoede (voor meer info. en bestelmogelijkheid zie https://webwinkel.uitgeverijprometheus.nl/book/sander-schimmelpenninck ).

Naar aanleiding van dit boek verscheen vandaag in de NRC de onderstaande Fokke & Sukke.

Afb. Fokke & Sukke, © NRC Handelsblad 8 april 2019.

Maartnummer magazine AiN: met twee interviews en veel verhalen

Afb. 1. De eerste uitgave van alweer de derde jaargang van het digitale magazine van AiN, met als hoofdartikel het verhaal bij het bijzondere foto-album van George baron van Heeckeren, door Christine Sinninghe Damsté-Hopperus Buma

De Stichting Adel in Nederland geeft voor haar donateurs een digitaal magazine uit, dat vier keer per jaar per mail wordt toegestuurd. Onlangs ontvingen de donateurs de eerste uitgave van de derde jaargang. Dit maartnummer staat ook dit keer met 56 pagina’s weer boordevol met boeiende verhalen, twee interviews, nieuws over tentoonstellingen en een overzicht van adellijke geboortes en overledenen in de afgelopen maanden.

Afb. 2. Op kasteel Twickel bleef een bijzonder foto-album bewaard uit het bezit van George baron van Heeckeren. Het hele verhaal hierbij door Christine Sinninghe Damsté-Hopperus Buma kunt u in het nieuwe magazine lezen.

Inhoud

  • George van Heeckeren en zijn courtisanes, door Christine Sinninghe Damsté-Hopperus Buma
  • Adellijk wild, interview met Maarten van Nispen tot Pannerden, door John Töpfer
  • Presentatie Van Boecop portretten aan Museum Elburg, door John Töpfer
  • Anna van Saksen: een intelligente vrouw met doorzettingsvermogen. Interview met auteur Femke Deen, door John Töpfer
  • Republiek van Adel: Adelscomplexen, door dr. Conrad Gietman
  • TEFAF en de adellijke familie Van Swinderen, door mr. Evert Paul Veltkamp
  • Kort nieuws: Koninklijke onderscheidingen voor jonkheer Roelof de Wijkerslooth de Weerdesteyn en jonkheer Herman Quarles van Ufford
  • Op stand aan de wand (7): De burgemeestersvrouw van Groningen, door John Töpfer
  • Terugblik Wiener Ball, door John Töpfer
  • Bijzonder verleden (5): Priester Van Nispen van Sevenaer, door John Töpfer
  • Afscheid mr. L.G.A.W. baron van Heeckeren van Kell
  • Geboren
  • Overleden
  • Vriendenpagina
  • Agenda
Afb. 3. In het magazine een verslag met foto’s van het stijlvolle en waardige afscheid van mr. Louis Gaspard Alexander Willem baron van Heeckeren van Kell op woensdag 20 maart in Ruurlo. De stoet werd vooraf gegaan door leden van de Koninklijke Muziekvereniging Sophia’s Lust uit Ruurlo, die in 1861 dankzij freule Sophie van Heeckeren werd opgericht, en het Sint Willibrordusgilde uit het Noord-Brabantse Heeswijk-Dinther. De dochter van de overledene is beschermvrouwe van beide. De familie werkte zeer genereus met foto’s aan dit verslag mee, waarvoor AiN de familie bijzonder erkentelijk is.

Word nu donateur en ontvang het magazine
Bent u ook benieuwd naar dit digitale magazine? Voor 17,50 euro per jaar wordt u donateur en steunt u ons in onze werkzaamheden. U ontvangt dan vier keer per jaar het digitale magazine en krijgt voorrang bij door AiN georganiseerde excursies. Voor meer informatie mail naar nieuwsbrief@adelinnederland.nl.

Afb. 4. In het magazine onder meer een interview met jonkheer Maarten van Nispen tot Pannerden over zijn boek ‘Adellijk wild’. Het hele interview kunt u in het magazine lezen.

Van Nagell: uitgestorven

Afb. Links het familiewapen van de patriciaatsfamilie Pahud de Mortanges en rechts het familiewapen Van Nagell.

Op 28 maart 2019 overleed in ’s-Gravenhage Aurelie Louise barones van Nagell (1925-2019), weduwe van mr. Lodewijk Marius Pahud de Mortanges, als laatste telg van de Nederlandse tak van het geslacht Van Nagell, waarmee deze familie binnen de Nederlandse adel is uitgestorven. Als dochter van de burgemeester van Doorn kwam zij in aanraking met de wereldgeschiedenis, toen zij Keizer Wilhelm II op huis Doorn leerde kennen. Zij raakte bevriend met Henriette Prinses von Schoenaich-Carolath, dochter uit het eerste huwelijk van Keizerin Hermine. Toen deze in het huwelijk trad met Franz Joseph Prins van Pruisen, kleinzoon van Keizer Wilhelm, was zij dan ook één van de huwelijksgasten en haar oudere zusje Stephanie was zelfs getuige.

Ook al is de Nederlandse adellijke tak nu uitgestorven, de Duitse tak bloeit voort. Deze Duitse tak ontstond in 1800 door het huwelijk van de Nederlandse Paulus David van Nagell met de Duitse erfdochter Constantia Hermina Albertina von Quadt-Huchtenbruck, die het kasteel Gartrop in het huwelijk meebracht.

In het juninummer een terugblik op het geslacht Van Nagell, dat vele burgemeesters, meerdere hofdignitarissen, een diplomaat, een minister van Buitenlandse Zaken, een Landcommandeur van de Duitsche Orde en een oorlogsheld voortbracht.

Schenking van jonkheer Van Kretschmar aan het Mauritshuis: portret Van Kretschmar

Jean-Baptiste Perronneau | Portret van Jacob van Kretschmar (1721-1792), 1754 | Pastel en crayon op papier, 60 x 45 cm | Mauritshuis, Den Haag | Schenking van jonkheer F.G.L.O. van Kretschmar, 2018

Op 14 januari 2019 overleed in Aldeburgh (UK) 99-jarige leeftijd jonkheer Frederik Gerhard Lodewijk Oswald (‘Frits’) van Kretschmar van Veen. Hij was oud-directeur van het Iconografisch Bureau te ’s-Gravenhage, dat tegenwoordig deel uitmaakt van Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Chef de Famille en Officier in de Orde van Oranje-Nassau.

Als kind raakte hij geïnteresseerd in portretten door de vele familieportretten die bij zijn grootouders in huis hingen, ook al werd hier eigenlijk niet over gepraat. Door eigen onderzoek ontdekte hij toen al dat vele identificaties niet klopten en dat echtparen, die keurig naast elkaar hingen, zich soms eigenlijk incestueus tot elkaar verhielden: moeders hingen naast zoons en zusters waren ineens gehuwd met hun broers.

Het Mauritshuis ontving vorig jaar een genereuze schenking van jonkheer Van Kretschmar: een fraai pastelportret uit 1754, gemaakt door de Franse kunstenaar Jean-Baptiste Perronneau (c. 1715-1783). Het portret toont de Hagenaar Jacob van Kretschmar, een voorouder van de schenker. De pastel bleef altijd in familiebezit en is een zeer fraai voorbeeld van het werk van Perronneau. Vanwege hun lichtgevoeligheid mogen pastels niet permanent worden getoond, maar deze aanwinst is nu voor voor enkele maanden te zien in zaal 13 van het Mauritshuis.

Emilie Gordenker, directeur Mauritshuis: “We zijn jonkheer Van Kretschmar erg dankbaar. Het Mauritshuis bezit een weliswaar kleine, maar mooie verzameling achttiende-eeuwse kunst. De aanwinst versterkt deze groep schilderijen en pastels, waardoor we een nieuw facet kunnen laten zien.”

Van Kretschmar was van grote waarde voor het Iconografisch Bureau. Hij zorgde er voor dat de instelling zich niet alleen toelegde op het bijeenbrengen van documentatie over Nederlandse portretten, maar zich ook richtte op de wetenschappelijke bestudering daarvan. Hij leverde daar zelf een grote bijdrage aan door zijn publicaties over de Nederlandse portretkunst – verschenen over een periode van tientallen jaren – en door het inventariseren van particuliere, veelal adellijke verzamelingen familieportretten. Zijn grote inzet en warme belangstelling voor het Nederlands cultureel erfgoed werden gewaardeerd: Van Kretschmar ontving bij zijn afscheid als directeur in 1984 de zilveren museummedaille.

Lezing 16 april: ‘Kasteel Wisch en zijn bewoners’, door Aggie Daniëls

Afb. Kasteel Wisch: een uniek, wit kasteel in het groen gelegen.

Eind 2018 verscheen het boek Kasteel Wisch Terborg, Schuilenburg & Ulenpas van Aggie Daniëls (voor het bericht hierover op AiN zie https://www.adelinnederland.nl/boekennieuws-kasteel-wisch-terborg-schuilenburg-ulenpas-door-aggie-daniels/). Het boek behandelt de geschiedenis van kasteel Wisch en zijn bewoners vanaf 1800 en de geschiedenis van de bijbehorende bezittingen Schuilenburg te Silvolde en Ulenpas te Hoog-Keppel. Een belangrijke bron voor het boek zijn de vele gesprekken die de schrijfster voerde met Olga Vegelin van Claerbergen née jonkvrouwe van Schuylenburch, die nog op het kasteel woont.

De mondeling doorgegeven geschiedenis is ook de rode draad in de lezing van Aggie Daniëls. De schrijfster sprak niet alleen met de huidige bewoners en hun familie maar ook met allerlei mensen die rond het kasteel een rol speelden zoals de tuinman, de aannemer, de rentmeester en het kamermeisje. Ze zocht op Delpher.nl en vond veel interessants in de archieven. Het leven en de opvattingen van de bewoners van kasteel Wisch komen in de lezing ook aan bod aan de hand van een twintigtal brieven die Aggie Daniëls in het Gelders Archief vond. Deze brieven gaan over het alledaagse leven, het beheren van een landgoed, over reizen en projecten in het buitenland, over de jacht en zelfs over het betalen van belasting.
De familie Van Schuylenburch heeft generaties lang veel betekend voor Terborg. De familieleden bekleedden functies in de gemeenteraad, waren heemraad, stelden stukken grond beschikbaar voor de stoomtram, het zwembad en een school. Ze bouwden huizen en lieten de inwoners van Terborg schaatsen op de grachten rondom het kasteel.

Datum en tijd: dinsdag 16 april 2019, 19.30 uur (inloop 19.00 uur)
Locatie: Brewinczaal (1e verdieping) van gebouw ‘t Brewinc, IJsselkade 13, Doetinchem
Aanmelden tot 15 april via: info@ecal.nu of 0314-787078
Entree vrij; consumpties voor eigen rekening.

Het boek Kasteel Wisch Terborg, Schuilenburg & Ulenpas met 330 pagina’s vol verhalen, feiten en 1000 foto’s is tijdens de lezing te koop voor 25 euro.

Veilingnieuws: portret van moeder en zoon

Afb. Moeder en zoon De Jonge van Zwijnsbergen en Des Tombe, aquarel uit 1848 door A.C.A. Valois. Foto met dank aan Veilinghuis Peerdeman/www.veilinghuispeerdeman.nl

Op zondag 31 maart vond er bij het Veilinghuis Peerdeman in Utrecht een veiling plaats, waar dit portretje van moeder en zoon De Jonge van Zwijnsbergen en Des Tombe werd aangeboden.

Jonkvrouwe Anna Maria Emilia de Jonge van Zwijnsbergen (1817-1884) huwde in 1837 jonkheer Arnold Hendrik des Tombe (1814-1905). Hij werd uiteindelijk generaal-majoor tit. bij de cavalerie. Het echtpaar kreeg vijf kinderen en op het portretje staat de jongste zoon jonkheer François Joan Adriaan des Tombe (18411904) afgebeeld, die luitenant-kolonel bij de artillerie zou worden.

Het portretje betreft een aquarel, meet 35 x 26,5 cm en is gemaakt door Alexander Cesar August Valois, die in zijn tijd geliefd was bij de Nederlandse society.

BinnensteBuiten: binnenkijken op Nijenburg

De Blauwe Kamer op Nijenburg met Van Foreest portretten aan de muur. Screenshot met dank aan Binnenstebuiten/KRO-NCRV.

Het huis Nijenburg in Heiloo is sinds een aantal jaren in het bezit van de Vereniging Hendrick de Keyser, die het huis zorgvuldig restaureerde. Het huis was eeuwenlang eigendom van de twee opeenvolgende geslachten Van Egmond van de Nijenburg en de adellijke familie Van Foreest. Overigens wordt de familie Van Egmond van de Nijenburg in deze aflevering adellijk genoemd, maar was dit niet. Het betrof een regentenfamilie, die beweerde af te stammen van de beroemde Van Egmonds, maar dit is een onbewezen afstamming.

In het programma BinnensteBuiten wordt een blik geboden in het interieur, waar aan de muren nog steeds de vele familieportretten hangen van met name de Van Foreesten. Zo hangen in de Blauwe Kamer naast het hemelbed de portretten door Nicolaas Verkolje van mr. Nanning van Foreest (1682-1745), heer van Petten en Nolmerban en de beide Egmonden, en echtgenote Jacoba de Vries (1706-1750).

De rondleiding op Nijenburg is online terug te zien via https://binnenstebuiten.kro-ncrv.nl/fragmenten/huis-nijenburg-heiloo

Rouwborden Hegebeintum: 4 april 2019

Afb. Eén van de rouwborden in de kerk van Hegeveintum. Foto met hartelijke dank aan Alde Fryske Tsjerken.
Afb. Eén van de rouwborden in de kerk van Hegeveintum. Foto met hartelijke dank aan Alde Fryske Tsjerken.

 

In de kerk van Hegebeintum is restaurator Randolph Algera van Art Decor uit Heerenveen klaar met de restauratie van de zestien rouwborden. Een bijzondere klus, die met veel precisie is uitgevoerd.

De kerk van Hegebeintum staat op de hoogste terp van Nederland. In de kerk bevinden zich zestien rouwborden van de voormalige bewoners van het nabij gelegen landhuis Harsta State. De zestien rouwborden van
vooraanstaande Friese geslachten als Heslinga, Van Aysma, Van Nijsten, Van Coehoorn en De Schepper, vormen één van de grootste collecties in het hele land.

Op donderdag 4 april 2019 is er een feestelijk programma voor donateurs van Alde Fryske Tsjerken, belangstellenden en geïnteresseerden.

Programma
15.00 uur Inloop met koffie/thee in bezoekerscentrum Stichting Terp Hegebeintum
15.30 uur Welkomstwoord door Gerko Last, directeur a.i. van de Stichting Alde Fryske Tsjerken
16.00 uur Rondleiding kerk Hegebeintum door restaurateur Randolph Algera van Art Decor
16.45 uur Afsluiting door Gerko Last Gezellige nazit met een hapje en een drankje

In verband met de catering wordt men verzocht om zich vooraf aan te melden. Dat kan tot uiterlijk donderdag 28 maart 2019 via info@aldefrysketsjerken.nl of via telefoon 058-2139666

Binnenkijken op Het Regelink

Afb. Het Regelink, gebouwd in 1832 door baron en barones Van Heeckeren-Hummelinck. © Foto met hartelijke dank aan Albert Speelman via www.buitenplaatseninnederland.nl.

Het Regelink nabij Hengelo (Gld.) werd in 1832 gebouwd door Jacob Adolph baron van Heeckeren (1784-1837), auditeur bij den Raad van State, die gehuwd was met Henrica Bernarda Hummelinck (1789-1874). Op internet zijn de nodige verhalen te vinden, waarin beweerd wordt dat hij als oudste zoon niet mocht opvolgen in het familiebezit van Enghuizen en Beverweerd, omdat hij een huwelijk beneden stand had gesloten.

De feiten liggen echter heel anders: Jacob Adolph moest de erfenis van zijn vader in 1831 delen met vier zusjes en twee broers. Zijn jongere broer sloot een buitengewoon gunstig huwelijk met een schatrijke bankiersdochter en was zo in staat Enghuizen en Beverweerd uit de ouderlijke erfenis over te nemen. Henrica Bernarda Hummelinck bracht niet veel geld in, maar kwam wel uit een keurige familie: haar vader was dominee en haar groot- en overgrootvader waren burgemeester. Daarnaast zal zeker ook meegespeeld hebben dat de jongere broer wel kinderen en dus opvolgers had, terwijl Jacob Adolph en Henrica Bernarda op latere leeftijd huwden en hun huwelijk kinderloos zou blijven.

Het echtpaar woonde niet lang op Het Regelink. Jacob Adolph overleed reeds vijf jaar later en de weduwe verkocht het huis. In latere jaren had het huis nog meer adellijke bewoners. Zo woonde er de Duitse baron Von dem Bussche-Hünnefeld, die met een Nederlandse barones van Westerholt gehuwd was en ook Cécile Eugénie Aimée gravin Dumonceau, douairière Hendrik Nicolaas baron Schimmelpenninck van der Oye, woonde er een aantal jaren.

Het Regelink heeft lang te koop gestaan, maar werd onlangs verkocht. Op Funda zijn de foto’s van het interieur nog te zien: https://www.funda.nl/koop/verkocht/hengelo-ge/huis-40733054-regelinklaan-3/