Vrijdag 24 mei: symposium ‘Adel en heraldiek in de 21e eeuw’

Afb. Het Nederland’s Adelsboek wordt meestal het Rode Boekje genoemd.

De Hoge Raad van Adel en de Stichting Uitgave Nederland’s Adelsboek organiseren samen op vrijdagmiddag 24 mei het symposium Adel en heraldiek in de 21e eeuw ter gelegenheid van de presentatie van het 100ste deel van Nederland’s Adelsboek en ter gelegenheid van het feit dat 30 jaar geleden de Wet op de adeldom werd ingevoerd. In dit nieuwste deel van het Rode Boekje worden de geslachten behandeld waarvan de achternaam begint met de letters C-Gi. In de bijlage, die u hieronder kunt downloaden, treft u de aankondiging en het programma aan voor dit symposium

Het symposium is voor geïnteresseerden en is gratis toegankelijk. U kunt zich uiterlijk tot 10 mei aanmelden via contact@adelsboek.nl. Inschrijving gaat op basis van de volgorde van aanmelding.

Download hier de bijlage met meer informatie over het programma op deze middag: Symposium Adel en Heraldiek in de 21 eeuw

Kasteel Duivenvoorde ontvangt bijzondere schenking

Afb. V.l.n.r. Irina barones van Wassenaer-Shavgenia, Diederik baron van Wassenaer en Arent baron van Wassenaer, voorzitter Stichting Duivenvoorde. Foto met hartelijke dank aan kasteel Duivenvoorde.

Afgelopen winter mocht kasteel Duivenvoorde van Diederik baron van Wassenaer en Irina barones van Wassenaer née Shavgenia een genereuze schenking ontvangen: een zilveren dienschotel met een wel heel bijzonder verhaal. De prachtige schotel draagt het alliantiewapen van Arent IX van Wassenaer en Anna Margaretha Bentinck, het echtpaar dat Duivenvoorde in de vroege achttiende eeuw bewoonde . Aangezien er sinds de late achttiende eeuw nog maar enkele objecten uit de periode Van Wassenaer op het kasteel bewaard zijn gebleven, is de schenking een unieke aanvulling op de Collectie Duivenvoorde.

Lees het hele verhaal hierbij in het blog door Simone Nieuwenbroek, conservator Kasteel Duivenvoorde, via deze link kasteelduivenvoorde.nl/het-zilver-van-arent-en-anna-margaretha/

Overleden: mr. Z.O.H.M. baron van Hövell tot Westerflier (1942-2024)

Afb. 1. Het familiewapen Van Hövell.

Mr. Zweder Otto Hubert Marie baron van Hövell tot Westerflier, geboren Bandoeng (Ned.-Indië) 18 juni 1942, oud-directievoorzitter Staal Bankiers, oud-lid raad van bestuur Achmea, oud-bestuurslid Stichting Prioriteit Antea Participaties, oud-lid van de Rekenkamer van de Souvereine Militaire Hospitaal Orde van Sint Jan in Rome (1994-2002), oud-voorzitter van de Souvereine Militaire Hospitaal Orde van Sint Jan van Jerusalem, van Rhodos en van Malta – associatie Nederland (2002-2005), Ridder Grootkruis Eer en Devotie, overleden Kockengen 13 april 2024, zoon van Rudolf Oscar Joseph Marie baron van Hövell tot Westerflier en jonkvrouwe Elna Hubertine Theresia Maria von Martels, echtgenoot van Maria Pia barones van Hövell tot Westerflier née Dreesmann.

Afb. 2. Vanaf 1981 bewoonde het echtpaar Van Hövell tot Westerflier-Dreesmann jarenlang het huis ten Bosch in Maarssen en zette hier de restauratie voort, die voorgaande eigenaren in 1961 gestart waren. Foto door Dronkert – Eigen werk, CC BY-SA 3.0 nl, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=11508067.

Kasteel Vosbergen: enkele bewoners van regionale en nationale betekenis

Afb. 1. Kasteel Vosbergen in Heerde. Gebouwd in 1623 en sinds 1715 familiebezit van de familie Van Dedem. Foto met hartelijke dank aan https://www.kasteelvosbergen.nl/

Gisteren was deel twee te zien van ‘Liefde voor het landgoed’ van Omroep MAX, waarin opnieuw kasteel Vosbergen voorkwam. Hierin werd ruim aandacht besteed aan de viering in 2023, toen de families Van Dedem en Kamerlingh Onnes herdachten dat Vosbergen in 1623 gebouwd werd. In 1715 kocht Alexander van Dedem (1658-1741) Vosbergen en het bleef sindsdien familiebezit. Link naar de aflevering online van gisteren van ‘Liefde voor het landgoed’: https://npo.nl/start/serie/liefde-voor-het-landgoed/seizoen-1/liefde-voor-het-landgoed/afspelen

Een aantal bewoners is van regionale en nationale betekenis geweest in Nederland en zelfs in het Verenigd Koninkrijk:

  • Gijsbert Frederik Arnold Willem baron van Dedem, heer van Vosbergen (1776-1837), lid van de Ridderschap van Gelderland en dijkgraaf van Veluwe
  • Willem Karel baron van Dedem, heer van Vosbergen (1838-1895), lid Tweede Kamer der Staten-Generaal en minister van Koloniën
  • William Edward Hartpole Lecky (1838-1903), echtgenoot van Catharina Elisabeth Boldewina barones van Dedem, lid van het Britse Lagerhuis en eminent historicus
  • Catharina Elisabeth Boldewina barones van Dedem (1842-1912), echtgenote van William Edward Hartpole Lecky, hofdame en vriendin van Koningin Sophie
  • Pauline Theodora de Beaufort née barones van Dedem, vrouwe van Vosbergen (1846-1931), echtgenote van jonkheer mr. Willem Hendrik de Beaufort, dame du palais, grootmeesteres (1905-1925) en grootmeesteres honoraire (1925-1931) van H.M. de Koningin-Moeder
  • Heike Maarten Albert Kamerlingh Onnes (1924-2001), echtgenoot van Geertruid Agnes Kamerlingh Onnes née barones van Dedem, jarenlang algemeen secretaris van de Stichting tot Behoud van Particuliere Historische Buitenplaatsen (PHB).

Over deze bewoners van Vosbergen leest u meer bij hun foto’s. Ook ziet u in de bijgevoegde foto’s een impressie van de fraaie lanen, de grachten en de rijk met varens begroeide sprengen op Vosbergen: een bezoek voor een wandeling meer dan waard!

Link naar de webpagina van kasteel Vosbergen: www.kasteelvosbergen.nl

Afb. 2. Op de voorgrond het graf van Gijsbert Frederik Arnold Willem baron van Dedem, heer van Vosbergen (1776-1837) op de Oude Begraafplaats in Heerde.

Gijsbert Frederik Arnold Willem baron van Dedem, heer van Vosbergen (1776-1837), kan als een typische landedelman gezien worden: na het overlijden van zijn vader erfde hij in 1827 kasteel Vosbergen en beheerde hij zijn bezittingen. Daarnaast was hij lid van de Ridderschap van Veluwe en werd dijkgraaf van Veluwe – geen spectaculaire functies, maar plaatselijk en regionaal van betekenis.
In 1837 overleed hij op kasteel Vosbergen: “Op den 28sten Julij 1837 is op den Huize Vosbergen, bij Heerde, in den ouderdom van ruim 61 jaren, overleden, de Hoog Wel-Geboren Heer FREDERIC GIJSBERT ARNOLD WILLEM Baron van Dedem, Heer van Vosbergen, Lid der Ridderschap in de Provincie Gelderland, dijkgraaf van Veluwe.”

Op de oude begraafplaats in Heerde is nog heden ten dage zijn graf te vinden: een liggende zerk met daarop in alle eenvoud – naar zijn baronnentitel wordt slechts met de letter B verwezen – de tekst: GFAW B van DEDEM/OVERLEDEN/OP DEN 28 JULIJ 1837/OUD 61 JAREN.

Afb. 3. Mr. Willem Karel baron van Dedem, heer van Vosbergen (1838-1895).

Mr. Willem Karel baron van Dedem, heer van Vosbergen (1838-1895), studeerde rechten in Leiden, was advocaat in Nederlands-Indië en was in de jaren 1875-1891 burgemeester van Hoorn, een functie waarin hij zeer gezien en geliefd was en waar nog steeds een monument aan hem herinnert. Hij werd lid van de Provinciale Staten van Noord-Holland, lid van de Tweede Kamer en was van 1891-1894 minister van Koloniën. In deze periode bereidde hij de wetgeving op het gebied van de decentralisatie van gewestelijke en plaatselijke besturen in Nederlands-Indië voor.

Tijdens een reis naar Nederlands-Indië, waarbij hij door de regering met een missie werd belast, overleed hij door een plotselinge ziekte in Calcutta en werd daar begraven. In kranten werd hij “Een hoogst bekwaam staatsman en zeer beminnelijk mensch…” genoemd.

Afb. 4. Het graf van mr. Willem Karel baron van Dedem, heer van Vosbergen (1838-1895) in Calcutta. Foto met hartelijke dank aan de familie Kamerlingh Onnes-Van Dedem. Voor meer foto’s van dit graf zie: https://www.adelinnederland.nl/het-graf-van-mr-willem-karel-baron-van-dedem-heer-van-vosbergen-1838-1895-in-calcutta/
Afb. 5. William Edward Hartpole Lecky (1838-1903).

William Edward Hartpole Lecky (1838-1903), echtgenoot van Catharina Elisabeth Boldewina barones van Dedem was afkomstig uit Ierland en werd lid van het Britse Lagerhuis. Ook was hij een vooraanstaand lid van het Institût de France en de British Academy. Hij genoot in zijn tijd grote faam als historicus en zijn studie in acht delen over de ‘History of England in the Eighteenth Century’ werd een klassieker. Andere bekende werken van hem zijn ‘Rationalism in Europe’ en ‘Democracy and Liberty’.

Van hem zijn vele beroemde uitspraken bewaard gebleven, die nog steeds geciteerd worden en waarvan sommige ook nu nog verrassend modern klinken:

“The moral duty to be expected in different ages is not a unity of standard, or of acts, but a unity of tendency … At one time the benevolent affections embrace merely the family, soon the circle expanding includes first a class, then a nation, then a coalition of nations, then all humanity and finally, its influence is felt in the dealings of man with the animal world.”

“There are times in the lives of most of us, when we would have given all the world to be as we were but yesterday, though that yesterday had passed over us unappreciated and unenjoyed.”

“One of the most important lessons that experience teaches is that, on the whole, success depends more upon character than upon either intellect or fortune.”

In Dublin houdt een standbeeld de herinnering aan hem levend.

Afb. 6. Catharina Elisabeth Boldewina Lecky née barones van Dedem (1842-1912).

Catharina Elisabeth Boldewina Lecky née barones van Dedem (1842-1912) was hofdame van Koningin Sophie en een persoonlijke vriendin. Bij haar huwelijk met William Edward Hartpole Lecky in 1871 trouwde zij op nadrukkelijk verzoek van de Koningin vanuit Paleis Huis ten Bosch. Na het overlijden van de Koningin erfde zij haar dagboek en persoonlijke papieren met daarbij de wens om deze te vernietigen, hetgeen een latere generatie deed – alleen de kaft van het dagboek is er nog – maar de brieven en het manuscript ‘Histoire de ma vie’ bleven bewaard en het laatste werd uitgegeven in boekvorm.

Pauline Theodora de Beaufort née barones van Dedem, vrouwe van Vosbergen (1846-1931) was dame du palais, grootmeesteres (1905-1925) en grootmeesteres honoraire (1925-1931) van H.M. de Koningin-Moeder. Zij was gehuwd met jonkheer mr. Willem Hendrik de Beaufort (1844-1900). Zij was in haar functie bij vele gelegenheden aan het Hof aanwezig en begeleidde Koningin Emma bij vele bezoeken in het land of vertegenwoordigde haar, zoals bv. in 1913 toen zij H.M. de Koningin-Moeder vertegenwoordigde namens de Nationalen Vrouwenraad op een ontvangavond van de Internationalen Vrouwenraad.

Afb. 7. Pauline Theodora de Beaufort née barones van Dedem, vrouwe van Vosbergen (1846-1931).

Om gezondheidsredenen verzocht zij uiteindelijk om ontslag en deze werd haar op eervolle wijze verleend. ‘Onder dankbetuiging voor de goede diensten, door haar in de betrekking bewezen’ werd ‘Mevrouw de Douairière de Beaufort voornoemd benoemd tot Grootmeesteres-honorair van H.M. de Koningin-Moeder’.

Haar persoonlijke band met Koningin Emma bleek na haar overlijden: deze liet niet alleen door haar kamerheer en particulier secretaris baron Van Geen een krans brengen ‘ten sterfhuize’ van de douairière, maar woonde ook zelf persoonlijk de herdenkingsdienst op huis Leeuwenburg te Driebergen voorafgaand aan de begrafenis bij. Deze vond vervolgens ‘onder groote belangstelling’ aansluitend in Neerlangbroek plaats en hier liet Koningin Emma zich vertegenwoordigen door grootmeester jonkheer mr. A. Schimmelpenninck.

Aan het Westfries Museum in Hoorn legateerde zij ‘de Witjes’ door Jacob Wit, die als dessus-de-porte (bovendeurstukken) afkomstig waren uit het huis Kerkstraat 10 in Hoorn van haar broer mr. Willem Karel baron van Dedem, waar deze als burgemeester gewoond had.

Afb. 8. Mr. Heike Maarten Albert Kamerlingh Onnes (1924-2001),.

Mr. Heike Maarten Albert Kamerlingh Onnes (1924-2001), echtgenoot van Geertruid Agnes Kamerlingh Onnes née barones van Dedem, stamde uit een patriciaatsfamilie in het Blauwe Boekje. Hij heeft zich sinds 1973 als algemeen secretaris van de Stichting Castellum Nostrum, vanaf 1981 Stichting tot Behoud van Particuliere Historische Buitenplaatsen (PHB) geheten, jarenlang ingezet voor dit unieke historische erfgoed en zette dit actief op de kaart bij de ministeries van Financiën, Landbouw en Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk.

Hij zag in de historische particuliere buitenplaatsen een manier van leven die langzaam aan het uitsterven was. Dit constateerde hij nuchter, maar hij betreurde wel de versnippering van bezit en de verdeling van kostbare interieurs. Buitenplaatsen werden zo ontmanteld en de huizen werden lege schillen. Aanleiding voor de oprichting van de PHB was de aftrekpost voor onderhoud begin jaren zeventig. “De eigenaren van monumentale huizen beseften dat dat de ondergang was”, aldus Kamerlingh Onnes in een interview in 1987. Hij kan als de grote voortrekker op het gebied van het behoud van particuliere buitenplaatsen gezien worden en heeft dit erfgoed prominent op de kaart gezet.

Daarnaast was hij sinds 1985 President of the Executive Committee of the Union of European Historic Houses Associations. In deze Europese organisatie verbonden zich 14 eigenarenorganisaties, waaronder PHB, met 20.000 particuliere historische buitenplaatsen, 200.000 ha. historische tuinen en parken en 5 miljoen ha. historisch landschap bestaande uit bossen, water en landbouwgronden.

Afb. 9. Kasteel Vosbergen vanaf de zijkant gezien.
Afb. 10. Vosbergen is rijk aan waterpartijen, waar het voorjaarsgroen nu in alle facetten aanwezig is.

Bezoek aan Landfort

Afb. 1. Huis Landfort ligt ingebed in een buitengewoon fraai landschapspark, met rijke beplanting en vele mooie doorkijkjes, dat is aangelegd door Johan David Zocher jr. in de 19e eeuw.

Afgelopen zondagmiddag had de stichting Adel in Nederland het voorrecht om, in select gezelschap, buitengewoon gastvrij op Landfort ontvangen te mogen worden door René Dessing, directeur stichting Erfgoed Landfort, en partner Wim Dröge, beheerder van de collectie. Na het noenmaal volgde er een uitgebreide rondleiding door het huis, dat rijk is aan verhalen die verbonden zijn met kunst- en gebruiksvoorwerpen uit buitenplaatsen in heel Nederland. Tot slot volgde er een rondwandeling door het befaamde park, dat aangelegd is door de vermaarde 19de-eeuwse landschapsarchitect Johan David Zocher jr.

Ook voor u is het mogelijk om een bezoek te brengen aan deze herboren buitenplaats en een rondleiding te krijgen in het huis en de tuinen. Kijk voor meer informatie hierover op de website van stichting Erfgoed Landfort: https://www.erfgoedlandfort.nl/

Hieronder drie foto’s met het geweldige uitzicht vanaf het balkon aan de achterzijde van Landfort.

Afb. 2. Ook voor u kan de poort geopend worden voor een bezoek aan huis Landfort! Kijk voor meer informatie over bezoekmogelijkheden op https://www.erfgoedlandfort.nl/

Hertogelijke doop in ’s-Gravenhage: Leopold zu Mecklenburg

Afb. Alexander Erfprins en Hande Erfprinses zu Mecklenburg met hun zoon Hertog Leopold. Foto met hartelijke dank aan Patrick van Katwijk via het Twitteraccount van het Hertogelijk Huis Mecklenburg-Strelitz.

Gisteren maakte het Hertogelijke Huis van Mecklenburg-Strelitz bekend dat op 13 april jl. Georg Leopold Borwin Hertog zu Mecklenburg gedoopt is in ’s-Gravenhage. Hertog Leopold werd geboren op 23 september 2023 in Rotterdam en is de zoon van Z.H. Georg Alexander Michael Heinrich Ernst Franz Ferdinand Johannes Maria Erfprins zu Mecklenburg en H.H. Hande Erfprinses zu Mecklenburg née Macit.

De ouders van de jonggeborene hebben elkaar leren kennen op het Tulpenbal in het Kurhaus in Scheveningen in 2019. In 2022 huwden zij in Mirow (Mecklenburg) en zij wonen en werken in Rotterdam.

Terugkijken: Liefde voor het landgoed

Afb. Agnes Kamerlingh Onnes née barones van Dedem voor kasteel Vosbergen met haar dochter Jeanne en schoonzoon Menno. Foto met dank aan Liefde voor het Landgoed: ‘Voorrecht om hier te wonen’ | MAX Magazine

Omroep MAX heeft een serie van acht afleveringen, waarin zes eigenaren van landgoederen gevolgd worden en aan het woord komen over het reilen en zeilen op een landgoed anno 2024. Gisteravond was de eerste aflevering en deze is via deze link online terug te zien: Liefde voor het landgoed | NPO Start

De zes landgoederen die in deze acht afleveringen voorbij komen met hun eigenaren zijn:

– kasteel Vosbergen van Agnes Kamerlingh Onnes née barones van Dedem en Gijs baron van Dedem ( de familie Kamerlingh Onnes is een patriciaatsfamilie)
– huis Oolde van Cathrien Croll née barones van Verschuer, gehuwd met Robert Croll
– Wickenburgh van Otto Wttewaall, uit een patriciaatsfamilie, gehuwd met Marlies
– Huys ten Donck van jonkvrouwe Catharina Groeninx van Zoelen, gehuwd met Joost Landman
– kasteel Heeze van Sammy baron van Tuyll van Serooskerken, gehuwd met jonkvrouwe Edmée Röell
– kasteel Maarsbergen van Willemina van der Goes née Petter, gehuwd met jonkheer Maurits van der Goes

Voor een overzicht van de inhoud van iedere aflevering zie: https://pers.omroepmax.nl/afleveringen-liefde-voor-het-landgoed/

Veilingnieuws zo. 21 april: timed online veiling Veilinghuis Peerdeman met portretten Hertogin van Portland en Prinses Troubetzkoy en collectie Six van Hillegom

Afb. 1. Links Prinses Troubetzkoy en rechts de Hertogin van Portland. Foto met hartelijke dank aan Veilinghuis Peerdeman in Utrecht.

Op zondag 21 april loopt er een timed online veiling af bij Veilinghuis Peerdeman in Utrecht met kunst, antiek, design en sieraden, met daaronder portretten van de Hertogin van Portland en Prinses Troubetzkoy en 51 kavels uit de collectie Six van Hillegom. Lees het verhaal hierbij hieronder en kijk voor de online catalogi van Veilinghuis Peerdeman in Utrecht op Veilinghuis Peerdeman Utrecht – Online Catalogus

Kavel 216 betreft twee litho’s naar tekeningen door Violet Manners van de Hertogin van Portland en Prinses Troubetzkoy. Beiden waren in hun tijd gevierde schoonheden en deze litho’s werden vervaardigd naar tekeningen door Violet Manners. Marion Margaret Violet Lindsay (1856-1937) stamde uit de familie van de Graven van Crawford en was een kleindochter van de 24ste Graaf van Crawford. Hoewel zijn geen opleiding genoot, was zij toch een zeer begenadigd kunstenares. Zij huwde de 8ste Hertog van Rutland, die voor hij zijn vader opvolgde de hoffelijkheidstitel Markies van Granby droeg.

Het linker portret betreft Louise Prinses Troubetzkoy née Rives (1863-1945). Zij was Amerikaanse van geboorte en na van haar eerste echtgenoot gescheiden te zijn, de vermogende John Armstrong Chanler, hertrouwde zij de Russische Pierre Prins Troubetzkoy, die eveneens kunstenaar was.

Het rechter portret betreft Winifred Anna Cavendish-Bentinck, Hertogin van Portland née Dallas-Yorcke (1863-1954), die met een telg uit de Engelse tak van de Bentincks gehuwd was. Zij bewoonde Welbeck Abbey, dat nog heden door haar nakomelingen bewoond wordt, en was Mistress of the Robes van Koningin Alexandra.

Beide litho’s worden getaxeerd op 80-100 euro.

Onder 51 kavels uit de collectie van jonkheer Six van Hillegom (geef als zoekopdracht ‘six’ en u krijgt de 51 kavels te zien) zit veel porselein, maar er worden ook boeken en kleine meubelen aangeboden.

Zo betreft lotnummer 279 drie geribbelde Chinees porseleinen kommetjes en schoteltjes met blauw-wit bloem- en arabeskendecor, gemerkt, die uit de eerste helft van de 18e eeuw dateren. Deze worden getaxeerd op 150-200 euro.

Lotnummer 5204 betreft een mahoniegefineerde secretaire à abattant uit circa 1800. Deze wordt getaxeerd op 100-150 euro.

Benieuwd naar wat er verder geveild wordt bij Veilinghuis Peerdeman in Utrecht? Kijk dan in de online catalogus op Veilinghuis Peerdeman Utrecht – Online Catalogus